Duisend-en-een-nag

'n Sultan is so bitter oor sy ontroue vrou dat hy elke aand met 'n nuwe bruid trou en haar die volgende oggend laat doodmaak. Niemand durf hom keer nie. Dan bied die slim en dapper Scheherazade, die dogter van sy eie grootvisier, haarself aan. Op haar troudag begin sy vir die sultan 'n verhaal vertel, en net toe dit die spannendste is, breek die dag aan. Die sultan wil weet hoe dit eindig, en hy laat haar nog een dag lewe. Die volgende aand vertel sy verder, en begin dan sommer 'n nuwe verhaal. So gaan dit aan, nag ná nag.

Dit is die raam van Duisend-en-een-nag, die beroemdste versameling verhale uit die Ooste.

Niemand het Duisend-en-een-nag geskryf nie. Dit het oor honderde jare gegroei. Die oudste verhale kom uit Persië en Indië, en is later in Arabies oorvertel deur beroepsvertellers in die markte en koffiehuise van Bagdad, Damaskus en Kaïro. Baie van die verhale speel af in die tyd van die kalief Haroun-al-Raschid, wat regtig gelewe het en van 786 tot 809 in Bagdad regeer het.

In die vroeë 1700's het die Fransman Antoine Galland die verhale vir die eerste keer in 'n Europese taal vertaal, en Europa was betower. Van die bekendste verhale, soos Aladdin en die wonderlamp, kom eers by Galland voor en het waarskynlik nie in die ou Arabiese handskrifte gestaan nie. Hy het dit by 'n verteller uit Aleppo, Hanna Diyab, gehoor.

Hierdie boek bevat die verhale wat die Skotse skrywer Andrew Lang in 1898 vir sy gesinsuitgawe gekies het: die raamverhaal van Scheherazade, die visser en die djin in die bottel, die drie bedelmonnike, die klein boggelrug, prins Camaralzaman en prinses Badoura, Aladdin en die wonderlamp, die betowerde perd, die twee jaloerse susters, en natuurlik al sewe reise van Sinbad die Seevaarder.

Lang het die verhale vir gesinne oorvertel en die stukke weggelaat wat nie vir kinders bedoel was nie, sowel as baie van die gedigte en herhalings. Ons het sy weergawe volledig in Afrikaans vertaal. Die verhale is dikwels in mekaar gevleg: 'n karakter in een verhaal begin self 'n verhaal vertel, en iemand in daardie verhaal vertel weer 'n ander. Waar 'n nuwe verhaal binne 'n hoofstuk begin, staan sy titel in vetdruk.

'n Djin (mv. djinne) is 'n magtige gees uit die Arabiese oorlewering, gemaak van vuur, wat goed of kwaad kan wees.

'n Kalief is die opperste heerser van die Moslemwêreld, en 'n sultan die koning van 'n land. 'n Visier is die koning se eerste minister.

'n Bedelmonnik (in Lang se Engels 'n calender) is 'n rondtrekkende monnik wat van aalmoese leef.

Lees die verhale hardop, soos Scheherazade dit gedoen het. Hulle is gemaak om vertel te word.