Uit die verhaal van die bedelmonnike

Mevrou, om te verduidelik hoe ek my regteroog verloor het en hoe ek in die klere van 'n bedelmonnik beland het, moet u eers weet dat ek die seun van 'n koning is. My vader se enigste broer het oor die buurland regeer en hy het twee kinders gehad, 'n dogter en 'n seun, wat net so oud soos ek was.

Toe ek groter word en meer vryheid kry, het ek elke jaar my oom se hof gaan besoek en gewoonlik so twee maande daar gebly. So het ek en my neef baie na aan mekaar gekom en baie lief vir mekaar geword. Die heel laaste keer dat ek hom gesien het, was hy blyer as ooit om my te sien, en hy het 'n groot fees ter ere van my gehou. Toe ons klaar geëet het, het hy vir my gesê: "My neef, jy sal nooit raai wat ek gedoen het sedert jy laas hier was nie! Net ná jy weg is, het ek 'n klomp mense aan die werk gesit aan 'n gebou wat ek self ontwerp het. Dit is nou klaar en gereed om in te woon. Ek wil dit graag vir jou wys, maar eers moet jy twee dinge sweer: dat jy my getrou sal bly en dat jy my geheim sal bewaar."

Natuurlik het ek nie daaraan gedink om hom iets te weier wat hy vra nie, en ek het sonder die minste huiwering belowe. Toe het hy my gevra om 'n oomblik te wag en het verdwyn. 'n Paar oomblikke later was hy terug met 'n ryk geklede dame van groot skoonheid, maar omdat hy my nie haar naam gesê het nie, het ek gedink dit is beter om nie te vra nie. Ons drie het aan tafel gaan sit en onsself vermaak deur oor allerhande onbelangrike dinge te gesels en op mekaar se gesondheid te drink. Skielik het die prins vir my gesê: "Neef, ons het geen tyd om te verloor nie. Wees so goed en neem hierdie dame na 'n sekere plek, waar jy 'n nuutgeboude graftombe met 'n koepel sal kry. Jy kan dit nie misloop nie. Gaan albei in en wag tot ek kom. Ek sal nie lank wees nie."

Omdat ek belowe het, het ek my gereed gemaak om te doen wat hy gesê het. Ek het die dame my hand gegee en haar by die lig van die maan na die plek geneem waarvan die prins gepraat het. Ons was skaars daar toe hy self by ons aangesluit het. Hy het 'n klein houer water, 'n pik en 'n sakkie gips gedra.

Met die pik het hy dadelik begin om die leë graf in die middel van die tombe af te breek. Een vir een het hy die klippe uitgehaal en in 'n hoek opgestapel. Toe hy die hele graf afgebreek het, het hy in die grond begin grawe, en onder die plek waar die graf was, het ek 'n valdeur gesien. Hy het die deur opgelig en ek het die bopunt van 'n wenteltrap gewaar. Toe het hy hom na die dame gedraai en gesê: "Mevrou, dit is die pad wat u sal lei na die plek waarvan ek u vertel het."

Die dame het nie geantwoord nie, maar stil met die trap afgegaan, en die prins het haar gevolg. Bo aan die trap het hy egter na my gekyk. "My neef," het hy uitgeroep, "ek weet nie hoe om jou vir jou vriendelikheid te bedank nie. Vaarwel."

"Wat bedoel jy?" het ek uitgeroep. "Ek verstaan nie."

"Dit maak nie saak nie," het hy geantwoord. "Gaan terug met die pad waarlangs jy gekom het."

Hy wou niks meer sê nie, en baie verwonderd het ek na my kamer in die paleis teruggegaan en gaan slaap. Toe ek wakker word en oor my avontuur nadink, het ek gedink ek moes gedroom het, en ek het 'n bediende gestuur om te vra of die prins aangetrek is en my kan ontvang. Maar toe ek hoor dat hy nie by die huis geslaap het nie, het ek baie benoud geword en na die begraafplaas gehaas. Ongelukkig het die grafte almal so eenders gelyk dat ek nie kon uitvind watter een ek soek nie, al het ek vier dae lank daarna gesoek.

U moet weet dat die koning, my oom, al die tyd op 'n jagtog weg was, en omdat niemand geweet het wanneer hy sou terugkom nie, het ek uiteindelik besluit om huis toe te gaan en die ministers te vra om my verskonings oor te dra. Ek wou hulle so graag vertel wat van die prins geword het, oor wie se lot hulle verskriklik bekommerd was, maar die eed wat ek gesweer het, het my stilgehou.

Toe ek by my vader se hoofstad aankom, was ek verbaas om 'n groot afdeling wagte voor die paleispoort te sien staan. Hulle het my omsingel sodra ek binnekom. Ek het die offisiere in bevel gevra wat die rede vir hierdie vreemde gedrag is, en tot my ontsetting gehoor dat die leër gemuit en die koning, my vader, doodgemaak het, en dat hulle die grootvisier op die troon gesit het. Verder het ek gehoor dat ek op sy bevel in hegtenis geneem is.

Hierdie opstandige visier het my van my seunsdae af gehaat, want eendag toe ek met 'n pyl en boog na 'n voël skiet, het ek per ongeluk sy oog uitgeskiet. Natuurlik het ek nie net dadelik 'n bediende gestuur om my spyt en verskoning aan te bied nie, maar ek het dit ook persoonlik gedoen. Dit het alles niks gehelp nie. Hy het 'n onblusbare haat teen my gekoester en geen geleentheid laat verbygaan om dit te wys nie. Noudat hy my in sy mag gehad het, het ek gevoel hy sal geen genade betoon nie, en ek was reg. Mal van triomf en woede het hy na my in die tronk gekom en my regteroog uitgeruk. Dit is hoe ek dit verloor het.

My vervolger het egter nie daar gestop nie. Hy het my in 'n groot kis toegesluit en sy laksman beveel om my na 'n verlate plek te dra, my kop af te kap en my liggaam vir die roofvoëls te los. Die kis, met my daarin, is toe op 'n perd gelaai, en die laksman het saam met nog 'n man die veld in gery tot hulle 'n geskikte plek vir die doel gekry het. Maar hulle harte was nie so hard soos dit gelyk het nie, en my trane en smekinge het hulle laat aarsel.

"Verlaat die koninkryk onmiddellik," het die laksman uiteindelik gesê, "en sorg dat jy nooit terugkom nie, want dan verloor jy nie net jou kop nie, maar laat jy ons ook ons koppe verloor." Ek het hom dankbaar bedank en probeer om myself oor die verlies van my oog te troos deur te dink aan al die ander ongelukke wat ek vrygespring het.

Ná alles wat ek deurgemaak het, en uit vrees dat een of ander vyand my sou herken, kon ek net baie stadig en versigtig reis. Bedags het ek gewoonlik op 'n afgeleë plek gerus en snags so ver geloop as wat ek kon, maar uiteindelik het ek in die koninkryk van my oom aangekom, van wie se beskerming ek seker was.

Ek het hom baie ontsteld aangetref oor sy seun, wat volgens hom spoorloos verdwyn het; maar sy eie hartseer het hom nie verhinder om myne te deel nie. Ons het saam gehuil, want die verlies van die een was die verlies van die ander, en toe het ek besluit dat dit my plig is om die plegtige eed te verbreek wat ek aan die prins gesweer het. Ek het dus geen tyd verloor om my oom alles te vertel wat ek geweet het nie, en ek het opgemerk dat sy smart al 'n bietjie ligter gelyk het nog voordat ek klaar was.

"My liewe nefie," het hy gesê, "jou verhaal gee my 'n bietjie hoop. Ek het geweet my seun bou 'n graftombe, en ek dink ek kan die plek kry. Maar omdat hy die saak geheim wou hou, laat ons alleen gaan en self die plek soek."

Toe het hy my gevra om myself te vermom, en ons het albei by 'n tuindeur uitgeglip wat op die begraafplaas uitgekom het. Dit het nie lank gevat om by die plek te kom waar die prins verdwyn het, of om die tombe te kry wat ek vroeër so tevergeefs gesoek het nie. Ons het ingegaan en die valdeur gekry wat na die trap lei, maar ons het baie gesukkel om dit oop te kry, want die prins het dit van onder af met die gips wat hy saamgebring het, vasgemessel.

My oom het eerste gegaan, en ek het hom gevolg. Toe ons onder aan die trap kom, het ons in 'n soort voorkamer ingestap wat so vol digte rook was dat ons skaars iets kon sien. Ons het egter deur die rook gegaan tot in 'n groot kamer wat eers heeltemal leeg gelyk het. Die kamer was helder verlig, en die volgende oomblik het ons aan die een kant 'n soort verhoog gewaar, waarop die liggame van die prins en 'n dame gelê het, albei half verbrand, asof hulle uit 'n vuur gesleep is voordat dit hulle heeltemal verteer het.

Hierdie aaklige gesig het my laat flou word, maar tot my verbasing het my oom nie soseer verbasing as woede getoon nie.

"Ek het geweet," het hy gesê, "dat my seun innig geheg was aan hierdie dame, met wie hy onmoontlik ooit kon trou. Ek het probeer om sy gedagtes af te lei en die mooiste prinsesse aan hom voorgestel, maar hy het vir nie een van hulle omgegee nie, en soos jy sien, is hulle nou in 'n aaklige dood in 'n ondergrondse tombe verenig." Maar terwyl hy praat, het sy woede in trane oorgegaan, en weer het ek saam met hom gehuil.

Toe hy weer tot verhaal gekom het, het hy my nader getrek. "My liewe nefie," het hy gesê en my omhels, "jy het na my gekom om sy plek in te neem, en ek sal my bes doen om te vergeet dat ek ooit 'n seun gehad het wat so goddeloos kon optree." Toe het hy omgedraai en met die trap opgegaan.

Ons het die paleis bereik sonder dat iemand ons afwesigheid opgemerk het, toe kort daarna 'n gekletter van tromme en simbale en die geskal van trompette op ons verbaasde ore losbars. Terselfdertyd het 'n dik stofwolk op die horison die nadering van 'n groot leër aangekondig. My hart het in my skoene gesak toe ek sien dat die bevelvoerder die visier is wat my vader van die troon gestoot het, en dat hy gekom het om my oom se koninkryk te gryp.

Die hoofstad was glad nie voorbereid om 'n beleg te weerstaan nie, en omdat hulle gesien het dat weerstand nutteloos is, het hulle dadelik die poorte oopgemaak. My oom het hard vir sy lewe geveg, maar hy is gou oorweldig, en toe hy val, het ek daarin geslaag om deur 'n geheime gang te ontsnap. Ek het skuiling gevind by 'n offisier van wie ek geweet het ek kan hom vertrou.

Die ongeluk het my agtervolg en ek was vol hartseer, en daar het net een manier oorgebly om veilig te wees. Ek het my baard en my wenkbroue afgeskeer en die klere van 'n bedelmonnik aangetrek, waarin ek maklik kon reis sonder om herken te word. Ek het die dorpe vermy tot ek die koninkryk van die beroemde en magtige kalief Haroun-al-Raschid bereik het, waar ek geen rede meer gehad het om my vyande te vrees nie. Dit was my plan om na Bagdad te kom en my voor die voete van Sy Majesteit neer te werp, want ek was seker hy sou deur my treurige verhaal geroer word en my boonop sy hulp en beskerming gee.

Ná 'n reis van 'n paar maande het ek uiteindelik by die poorte van hierdie stad aangekom. Dit was sononder, en ek het 'n rukkie gaan staan om rond te kyk en te besluit watter kant toe ek moet gaan. Ek was nog besig om daaroor te wik en te weeg toe hierdie ander bedelmonnik by my aansluit en stilstaan om my te groet. "Jy is, net soos ek, glo 'n vreemdeling," het ek gesê. Hy het geantwoord dat ek reg is, en voordat hy meer kon sê, het die derde bedelmonnik aangestap gekom. Hy was ook pas in Bagdad aangekom, en omdat ons broers in die ongeluk was, het ons besluit om ons lot saam te werp en te deel wat die noodlot ook al vir ons inhou.

Teen hierdie tyd was dit al laat, en ons het nie geweet waar om die nag deur te bring nie. Maar ons gelukkige ster het ons na hierdie deur gelei, en ons was so vrypostig om aan te klop en om skuiling te vra, en dit is dadelik en baie hartlik aan ons gegee.

Dit, mevrou, is my verhaal.

"Ek is tevrede," het Zobeida geantwoord. "Jy kan gaan wanneer jy wil."

Die bedelmonnik het egter gevra of hy mag bly om die verhale van sy twee vriende en van die drie ander mense in die geselskap te hoor, en dit is hom toegelaat.

'n Bedelmonnik (Engels "Calender") was 'n rondtrekkende Moslem-monnik wat van aalmoese geleef het; in hierdie verhale skeer hulle hul baard en wenkbroue af. 'n Kalief was die hoogste geestelike en wêreldlike heerser van die Moslemryk; Haroun-al-Raschid het van 786 tot 809 in Bagdad regeer.