Waarom ons vandag geen tussenvariëteite sien nie. Hoe uitgestorwe tussenvariëteite gelyk het, en hoeveel daar was. Die geweldige lengte van tyd, soos ons dit aflei uit hoe vinnig lae neergelê en weggeskuur word. Hoe arm ons fossielversamelings is. Waarom geologiese formasies met gapings kom. Waarom ons geen tussenvariëteite in enige enkele formasie kry nie. Groepe spesies wat skielik verskyn. Hulle skielike verskyn in die laagste bekende lae met fossiele.

In die sesde hoofstuk het ek die vernaamste besware genoem wat 'n mens met reg teen die idees in hierdie boek kan inbring. Die meeste daarvan het ons nou al bespreek. Een daarvan is 'n baie duidelike probleem: spesies is duidelik van mekaar onderskei, en hulle vloei nie deur ontelbare oorgangskakels in mekaar oor nie. Ek het redes gegee waarom sulke skakels vandag gewoonlik nie voorkom nie, selfs waar die omstandighede vir hulle die gunstigste lyk – naamlik in 'n groot, aaneenlopende gebied waar die fisiese toestande geleidelik verander. Ek het probeer wys dat die lewe van elke spesie meer afhang van die teenwoordigheid van ander lewende vorms wat reeds goed omlyn is, as van die klimaat. Daarom verander die toestande wat die lewe werklik bepaal, nie heeltemal ongemerk en geleidelik nie, soos hitte of vog dit doen. Ek het ook probeer wys dat tussenvariëteite gewoonlik in kleiner getalle voorkom as die vorms wat hulle verbind. Daarom sal hulle in die loop van verdere verandering en verbetering gewoonlik uitgestoot en uitgeroei word. Die hoofrede waarom ons nie oral in die natuur ontelbare tussenskakels kry nie, lê egter in die proses van natuurlike seleksie self. Deur hierdie proses neem nuwe variëteite gedurig die plek in van hulle ouervorms, en roei hulle uit. Maar hoe groter die skaal waarop hierdie uitroeiing plaasgevind het, hoe groter moet die getal tussenvariëteite wees wat vroeër op die aarde geleef het. Dit moet werklik 'n geweldige getal wees. Waarom is elke geologiese formasie en elke laag dan nie vol sulke tussenskakels nie? Die geologie wys ons beslis nie so 'n fyn, geleidelike ketting van lewende vorms nie. Dit is miskien die duidelikste en ernstigste beswaar wat 'n mens teen my teorie kan inbring. Die verklaring lê, so glo ek, daarin dat die geologiese rekord uiters onvolledig is.

Eerstens moet ons altyd onthou watter soort tussenvorms volgens my teorie vroeër moes bestaan het. As ek na enige twee spesies kyk, vind ek dit moeilik om my nie vorms voor te stel wat direk tussen hulle twee in staan nie. Maar dit is 'n heeltemal verkeerde beeld. Ons moet altyd soek na vorms wat tussen elke spesie en 'n gemeenskaplike maar onbekende voorouer in staan. En daardie voorouer het gewoonlik in sommige opsigte van al sy veranderde afstammelinge verskil. Hier is 'n eenvoudige voorbeeld. Die pouduif en die kropduif stam albei van die rotsduif af. As ons al die tussenvariëteite gehad het wat ooit bestaan het, sou ons 'n baie fyn reeks tussen elkeen van hulle en die rotsduif hê. Maar ons sou geen variëteite hê wat direk tussen die pouduif en die kropduif in staan nie. Daar sou byvoorbeeld geen duif wees met 'n stert wat effens uitgesprei is en 'n krop wat effens vergroot is nie – en dit is juis die kenmerke van hierdie twee rasse. Boonop het hierdie twee rasse so baie verander dat ons nie hulle oorsprong sou kon vasstel net deur hulle bou met dié van die rotsduif te vergelyk nie, as ons geen geskiedkundige of indirekte bewyse gehad het nie. Ons sou nie kon sê of hulle van hierdie spesie afstam, of van 'n ander verwante spesie soos C. oenas nie.

Dieselfde geld vir spesies in die natuur. As ons na vorms kyk wat baie van mekaar verskil, soos die perd en die tapir, het ons geen rede om te dink dat daar ooit skakels was wat direk tussen hulle in gestaan het nie. Die skakels was eerder tussen elkeen van hulle en 'n onbekende gemeenskaplike stamvader. Daardie gemeenskaplike stamvader sou in sy hele bou in die algemeen baie op die tapir en die perd gelyk het. Maar in sommige dele van sy bou kon hy baie van albei verskil het – miskien selfs meer as wat hulle van mekaar verskil. In al sulke gevalle sou ons dus nie die ouervorm van twee of meer spesies kon herken nie, selfs al vergelyk ons die bou van die ouer noukeurig met dié van sy veranderde afstammelinge. Dit sou net moontlik wees as ons terselfdertyd 'n byna volledige ketting van tussenskakels gehad het.

Volgens my teorie is dit net-net moontlik dat een van twee lewende vorms van die ander afstam – byvoorbeeld 'n perd van 'n tapir. In so 'n geval sou daar wel direkte tussenskakels tussen hulle bestaan het. Maar so 'n geval sou beteken dat die een vorm baie lank onveranderd gebly het, terwyl sy afstammelinge geweldig baie verander het. Die beginsel van mededinging tussen organisme en organisme, tussen kind en ouer, sal dit 'n baie seldsame gebeurtenis maak. Want in alle gevalle sal die nuwe, verbeterde lewensvorms geneig wees om die ou, onverbeterde vorms te verdring.

Volgens die teorie van natuurlike seleksie was alle lewende spesies verbind met die ouerspesie van elke genus. Die verskille tussen hulle was nie groter as dié wat ons vandag tussen die variëteite van dieselfde spesie sien nie. Hierdie ouerspesies, wat nou gewoonlik uitgesterf het, was op hulle beurt op dieselfde manier met nog ouer spesies verbind. En so gaan dit terug, en loop dit altyd saam na die gemeenskaplike voorouer van elke groot klas. Die getal tussen- en oorgangskakels tussen alle lewende en uitgestorwe spesies moes dus onvoorstelbaar groot gewees het. Maar as hierdie teorie waar is, het sulke skakels beslis op hierdie aarde geleef.

Afgesien daarvan dat ons nie fossiele van sulke oneindig baie verbindingskakels vind nie, kan iemand ook beswaar maak dat daar nie genoeg tyd was vir soveel verandering by lewende wesens nie. Al die veranderinge het mos baie stadig deur natuurlike seleksie gebeur. Dit is vir my skaars moontlik om die leser, wat dalk nie self 'n geoloog is nie, selfs net te herinner aan die feite wat ons help om die verloop van tyd vaagweg te begryp. Sir Charles Lyell het 'n groot werk geskryf, Principles of Geology. Die geskiedskrywer van die toekoms sal erken dat dit 'n omwenteling in die natuurwetenskap veroorsaak het. Wie hierdie werk kan lees en dan steeds nie aanvaar hoe onbegryplik lank die tydperke van die verlede was nie, kan hierdie boek maar dadelik toemaak. Dit is nie dat dit genoeg is om die Principles of Geology te bestudeer, of om die spesiale verhandelinge van verskillende waarnemers oor afsonderlike formasies te lees nie. Daar sien 'n mens hoe elke skrywer probeer om 'n idee te gee van hoe lank elke formasie, of selfs elke laag, geduur het – en die idee is altyd te klein. 'n Mens moet jare lank self groot stapels lae op mekaar ondersoek. Jy moet kyk hoe die see aan die werk is, hoe hy ou rotse fynmaal en nuwe sediment maak. Eers dan kan jy hoop om iets te begryp van die verloop van tyd, waarvan ons die gedenktekens oral om ons sien.

Dit is goed om langs 'n seekus te loop waar die rotse taamlik hard is, en te kyk hoe hulle verweer. Die gety bereik die kranse meestal net twee keer per dag vir 'n kort rukkie. En die golwe vreet net aan die kranse as hulle sand of klippies saamdra, want daar is rede om te glo dat skoon water byna niks aan rots kan wegslyt nie. Uiteindelik word die voet van die krans uitgehol, en groot brokke val af. Hierdie brokke bly dan lê waar hulle is. Hulle moet stukkie vir stukkie weggeslyt word, totdat hulle klein genoeg is dat die golwe hulle kan rondrol. Daarna word hulle vinniger fyngemaal tot klippies, sand of modder. Maar hoe dikwels sien ons nie aan die voet van kranse wat terugwyk, ronde rotsblokke lê wat dik met seelewe begroei is nie! Dit wys hoe min hulle afgeslyt word en hoe selde hulle rondgerol word. Boonop, as ons 'n paar myl langs 'n rotskrans loop wat verweer, sien ons dat die kranse net hier en daar op die oomblik skade ly – oor 'n kort stuk, of om 'n kaap. Elders wys die voorkoms van die oppervlak en die plantegroei dat dit al jare gelede is dat die water hulle voet gewas het.

Ek glo dat wie die werking van die see op ons kuste die noukeurigste bestudeer, die diepste sal besef hoe stadig rotsagtige kuste weggeslyt word. Die waarnemings hieroor deur Hugh Miller, en deur daardie uitstekende waarnemer mnr. Smith van Jordan Hill, maak 'n diep indruk. Met dié indruk in die gedagte kan enigiemand dan gaan kyk na lae konglomeraat wat baie duisende voet dik is. Hierdie lae het waarskynlik vinniger gevorm as baie ander afsettings. Tog bestaan hulle uit afgeslyte, ronde klippies, en elke klippie dra die stempel van tyd. Daarom wys hulle goed hoe stadig die massa opgebou is. Laat hy ook Lyell se diep opmerking onthou: die dikte en omvang van sedimentêre formasies is die gevolg, en ook die maatstaf, van hoeveel die aardkors elders weggeslyt is. En hoeveel verwering lê nie agter die sedimentêre afsettings van baie lande nie! Prof. Ramsay het my die grootste dikte van elke formasie in verskillende dele van Groot-Brittanje gegee. In die meeste gevalle is dit werklik gemeet, en in 'n paar gevalle geskat. Dit is die resultaat: lae van die Paleosoïkum (sonder die stollingslae) 57 154 voet; lae van die Sekondêr 13 190 voet; lae van die Tersiêr 2240 voet.

Dit maak altesaam 72 584 voet – dit is byna dertien en driekwart Britse myl. Sommige van hierdie formasies is in Engeland net dun lae, maar op die vasteland van Europa is hulle duisende voet dik. Boonop was daar, volgens die meeste geoloë, tussen elke opeenvolgende formasie geweldig lang leë tydperke. Die hoë stapel sedimentêre rotse in Brittanje gee ons dus net 'n swak idee van die tyd wat verloop het terwyl hulle opgebou is. Tog, hoeveel tyd moes dit nie gekos het nie! Goeie waarnemers het geskat dat die groot Mississippi-rivier sediment teen 'n tempo van net 600 voet in honderdduisend jaar neerlê. Hierdie skatting kan heeltemal verkeerd wees. Maar seestrome dra baie fyn sediment oor geweldig wye gebiede. As ons dit in ag neem, moet die opbou van lae in enige een gebied uiters stadig wees.

Maar die beste bewys van die verloop van tyd is waarskynlik hoeveel van die lae op baie plekke weggeskuur is – afgesien van hoe vinnig die afgeslyte materiaal elders opgebou het. Ek onthou hoe die bewyse van wegskuring my getref het toe ek na vulkaniese eilande gekyk het. Die golwe het hierdie eilande rondom weggevreet tot loodregte kranse van een of twee duisend voet hoog. Die lawastrome loop met 'n sagte helling af, omdat die lawa eers vloeibaar was. Daardie helling wys in een oogopslag hoe ver die harde rotslae eens die oop see in gestrek het. Verskuiwings vertel dieselfde storie nog duideliker. Verskuiwings is groot krake waarlangs die lae aan die een kant duisende voet opgestoot is, of aan die ander kant duisende voet afgesak het. Sedert die kors gekraak het, het die see die landoppervlak so heeltemal plat geskaaf dat 'n mens van buite geen spoor van hierdie geweldige skuiwe kan sien nie.

Die Craven-verskuiwing strek byvoorbeeld oor meer as 30 myl. Langs hierdie lyn het die lae tussen 600 en 3000 voet regaf verskuif. Prof. Ramsay het 'n beskrywing gepubliseer van 'n afsakking van 2300 voet in Anglesea. Hy sê vir my dat hy vas glo daar is een van 12 000 voet in Merionethshire. Tog is daar in hierdie gevalle niks op die oppervlak wat sulke enorme bewegings wys nie. Die stapel rotse aan die een of die ander kant is glad weggevee. As ek oor hierdie feite nadink, voel ek amper soos wanneer ek tevergeefs probeer om die idee van die ewigheid te begryp.

Ek is in die versoeking om nog een geval te noem: die bekende wegskuring van die Weald. Ons moet wel erken dat die wegskuring van die Weald 'n kleinigheid was in vergelyking met die wegskuring wat massas van ons lae uit die Paleosoïkum verwyder het. Op plekke was daardie lae tienduisend voet dik, soos prof. Ramsay in sy meesterlike verhandeling hieroor wys. Tog is dit 'n uitstekende les om op die North Downs te staan en na die South Downs in die verte te kyk. Nie ver na die weste nie kom die noordelike en die suidelike rotswand bymekaar en sluit hulle. As 'n mens dit onthou, kan jy jou veilig die groot koepel van rotse voorstel wat die Weald moes bedek het. En dit was nog in so 'n kort tydperk soos sedert die laaste deel van die Kryt-formasie. Die afstand van die noordelike na die suidelike Downs is omtrent 22 myl. Volgens prof. Ramsay is die verskillende formasies saam gemiddeld omtrent 1100 voet dik.

Sommige geoloë meen egter dat daar 'n reeks ouer rotse onder die Weald lê. Op die flanke daarvan kon die sedimentêre afsettings bo-op dunner opgebou het as elders. As dit so is, sou die skatting hierbo verkeerd wees. Maar hierdie twyfel sou waarskynlik nie die skatting vir die westelike punt van die gebied baie beïnvloed nie. As ons dus geweet het hoe vinnig die see gewoonlik 'n krans van 'n sekere hoogte wegvreet, kon ons die tyd meet wat nodig was om die Weald weg te skuur. Dit kan ons natuurlik nie doen nie. Maar om 'n rowwe idee te kry, kan ons aanneem dat die see kranse van 500 voet hoog teen 'n tempo van een duim per eeu sou wegvreet. Dit sal eers na veel te min lyk. Maar dit is dieselfde as om aan te neem dat 'n krans van een jaart hoog langs 'n hele kuslyn teen een jaart in omtrent elke twee-en-twintig jaar teruggevreet word. Ek twyfel of enige rots, selfs een so sag soos kryt, so vinnig sou wegslyt, behalwe op die mees blootgestelde kuste. 'n Hoë krans sou wel vinniger verweer, omdat die brokke wat afval, opbreek. Aan die ander kant glo ek nie dat enige kuslyn van tien of twintig myl lank ooit op dieselfde tyd oor sy hele ingekeepte lengte verweer nie. En ons moet onthou dat byna alle lae harder lagies of knolle bevat. Omdat hulle lank weerstand bied teen afslyting, vorm hulle 'n golfbreker aan die voet van die krans. Ek kom dus tot die gevolgtrekking dat, onder gewone omstandighede, 'n wegskuring van een duim per eeu oor die hele lengte van 'n krans van 500 voet hoog ruim genoeg sou wees. Teen hierdie tempo, en met die gegewens hierbo, moes die wegskuring van die Weald 306 662 400 jaar geneem het – sê maar driehonderd miljoen jaar.

Toe die Weald-gebied, wat net effens skuins lê, opgelig is, kon vars water seker nie veel daaraan gedoen het nie. Maar dit sou die skatting hierbo tog 'n bietjie verminder. Aan die ander kant weet ons dat hierdie gebied op en af beweeg het. Terwyl dit gebeur het, kon die oppervlak miljoene jare lank land gewees het, en so van die see se werking ontsnap het. Toe dit diep onder water was, miskien vir ewe lang tydperke, sou dit ook van die kusgolwe ontsnap het. Dit is dus heel waarskynlik dat baie meer as 300 miljoen jaar verloop het sedert die laaste deel van die Sekondêre tydperk.

Ek het hierdie paar opmerkings gemaak omdat dit vir ons baie belangrik is om 'n idee te kry, al is dit hoe onvolmaak, van hoeveel jare verloop het. In elkeen van hierdie jare was die land en die water oor die hele wêreld bewoon deur skares lewende vorms. Watter oneindige getal geslagte, meer as wat die verstand kan begryp, moes mekaar nie in die lang reeks jare opgevolg het nie! Kyk nou na ons rykste geologiese museums, en watter armsalige uitstalling sien ons nie!

Almal erken dat ons fossielversamelings baie onvolledig is. Ons moet nie die opmerking vergeet van die uitstekende paleontoloog, wyle Edward Forbes, nie. Hy het gesê dat baie van ons fossielspesies bekend is en 'n naam gekry het op grond van 'n enkele, dikwels gebreekte eksemplaar, of op grond van 'n paar eksemplare wat op een plek versamel is. Net 'n klein deel van die aarde se oppervlak is geologies ondersoek, en geen deel noukeurig genoeg nie. Dit word bewys deur die belangrike ontdekkings wat elke jaar in Europa gemaak word. Geen organisme wat heeltemal sag is, kan bewaar word nie. Skulpe en bene vergaan en verdwyn as hulle op die seebodem lê waar sediment nie opbou nie. Ek glo ons dink gedurig heeltemal verkeerd as ons stilweg aanneem dat sediment oor byna die hele seebodem neergelê word, en vinnig genoeg om fossiele toe te maak en te bewaar. Oor 'n geweldig groot deel van die oseaan wys die helder blou kleur van die water hoe skoon dit is. Daar is baie gevalle bekend waar een formasie na 'n geweldig lang tyd netjies deur 'n ander, latere formasie bedek is. Die onderste laag het in die tussentyd geen slytasie gely nie. Dit lyk asof ons dit net kan verklaar as die seebodem nie selde eeue lank onveranderd bly lê nie. Party oorblyfsels word wel toegemaak. Maar as hulle in sand of gruis lê, sal hulle gewoonlik oplos wanneer die lae opgelig word en reënwater daardeur sypel. Ek vermoed dat net min van die baie diere bewaar word wat op die strand tussen hoog- en laagwater leef. Die verskillende spesies van die Chthamalinæ ('n subfamilie van seepokke) bedek byvoorbeeld oral in die wêreld die rotse in ontelbare getalle. Hulle leef almal streng op die strand, behalwe een spesie uit die Middellandse See wat in diep water leef. Dié een is as fossiel in Sicilië gevind. Geen ander spesie is nog in enige Tersiêre formasie gevind nie. Tog weet ons nou dat die genus Chthamalus in die Kryt-tydperk bestaan het. Die weekdiergenus Chiton is 'n geval wat gedeeltelik hiermee ooreenstem.

Wat die landdiere en -plante betref wat in die Sekondêre en Paleosoïese tydperke geleef het, hoef ek skaars te sê dat ons bewyse uit fossiele uiters onvolledig is. Daar is byvoorbeeld nie een landslak bekend uit enige van hierdie twee geweldige tydperke nie. Die enigste uitsondering is een wat sir C. Lyell in die Karboon-lae van Noord-Amerika ontdek het. Wat fossiele van soogdiere betref: een kyk na die geskiedkundige tabel in die bylae tot Lyell se Manual sal veel beter as bladsye vol besonderhede wys hoe toevallig en skaars hulle bewaring is. Dat hulle so skaars is, is nie verbasend nie. Onthou net hoe groot 'n deel van die bene van Tersiêre soogdiere in grotte of in meerafsettings gevind is. En daar is nie een grot of ware meerlaag bekend uit die tyd van ons Sekondêre of Paleosoïese formasies nie.

Maar die geologiese rekord is veral onvolledig weens 'n ander en belangriker rede as al die voorafgaande. Die verskillende formasies word naamlik deur lang tydperke van mekaar geskei. As ons die formasies in tabelle in boeke sien, of as ons hulle in die natuur volg, is dit moeilik om nie te glo dat hulle kort op mekaar gevolg het nie. Maar uit sir R. Murchison se groot werk oor Rusland weet ons byvoorbeeld watter wye gapings daar in daardie land tussen die formasies bo-op mekaar is. Dit is ook so in Noord-Amerika en in baie ander dele van die wêreld. Gestel die bekwaamste geoloog het net na hierdie groot gebiede gekyk. Dan sou hy nooit vermoed het dat elders groot stapels sediment opgebou het, vol nuwe en eiesoortige lewensvorms, in die tydperke wat in sy eie land leeg en dor was nie. En as ons in elke afsonderlike gebied skaars 'n idee kan kry van hoe lank die tyd tussen opeenvolgende formasies was, kan ons aflei dat dit nêrens vasgestel kan word nie. Die minerale waaruit opeenvolgende formasies bestaan, verander dikwels en baie. Dit beteken gewoonlik dat die geografie van die lande rondom, waar die sediment vandaan gekom het, baie verander het. Dit pas by die idee dat geweldig lang tydperke tussen elke formasie verloop het.

Maar ek dink ons kan sien waarom die geologiese formasies van elke streek byna altyd met gapings kom – dit wil sê, waarom hulle nie kort op mekaar gevolg het nie. Ek het baie honderde myl van die kus van Suid-Amerika ondersoek. Hierdie kus is in die onlangse tyd 'n paar honderd voet opgelig. Byna niks het my meer getref nie as die feit dat daar geen onlangse afsettings is wat groot genoeg is om selfs 'n kort geologiese tydperk te oorleef nie. Langs die hele weskus leef 'n eiesoortige seefauna. Tog is die Tersiêre lae daar so swak ontwikkel dat waarskynlik geen rekord van verskeie opeenvolgende, eiesoortige seefaunas tot in 'n verre toekoms bewaar sal bly nie. Met 'n bietjie nadenke kan ons verklaar waarom 'n mens nêrens langs die stygende weskus van Suid-Amerika groot formasies met onlangse of Tersiêre oorblyfsels kry nie. Daar moes tog eeue lank baie sediment beskikbaar gewees het, want die kusrotse word geweldig baie weggeslyt en modderige strome loop in die see uit. Die verklaring is ongetwyfeld dat die afsettings op en net onder die strand gedurig weggeslyt word. Sodra die land stadig en geleidelik styg, kom hulle binne bereik van die kusgolwe, wat hulle fynmaal.

Ek dink ons kan veilig aflei dat sediment in uiters dik, soliede of uitgestrekte massas moet opbou om die golwe se onophoudelike werking te weerstaan – eers wanneer dit opgelig word, en daarna wanneer die land op en af beweeg. Sulke dik en uitgestrekte massas sediment kan op twee maniere vorm. Die eerste manier is in die diepste dele van die see. Uit E. Forbes se navorsing kan ons aflei dat uiters min diere daar op die bodem sal leef. Wanneer so 'n massa opgelig word, sal dit dus 'n baie onvolledige rekord gee van die lewensvorms wat toe bestaan het. Die tweede manier is dat sediment tot enige dikte en omvang op 'n vlak bodem kan opbou, as die bodem stadig aanhou sak. In hierdie geval bly die see vlak en gunstig vir lewe, solank die tempo van sak en die toevoer van sediment min of meer teen mekaar opweeg. So kan 'n formasie vol fossiele vorm wat dik genoeg is om, wanneer dit opgelig word, enige hoeveelheid verwering te weerstaan.

Ek is oortuig dat al ons ou formasies wat ryk aan fossiele is, op hierdie manier gevorm het terwyl die bodem gesak het. Ek het my sienings hieroor in 1845 gepubliseer. Sedertdien het ek die vordering van die geologie dopgehou. Dit het my verbaas om te sien hoe die een skrywer na die ander, wanneer hy oor dié of daardie groot formasie skryf, tot die gevolgtrekking kom dat dit opgebou het terwyl die bodem gesak het. Ek kan byvoeg dat daar aan die weskus van Suid-Amerika net een ou Tersiêre formasie is wat groot genoeg was om die verwering tot dusver te weerstaan. Dit sal egter skaars tot in 'n verre geologiese tydperk hou. Hierdie formasie is beslis neergelê terwyl die land gesak het, en het so baie dik geword.

Alle geologiese feite sê vir ons duidelik dat elke gebied baie keer stadig op en af beweeg het. Dit lyk ook asof hierdie bewegings wye gebiede geraak het. Gevolglik kon formasies wat ryk aan fossiele is, en dik en uitgestrek genoeg om latere verwering te weerstaan, oor wye gebiede gevorm het in tydperke wanneer die land gesak het. Maar dit kon net gebeur waar daar genoeg sediment was om die see vlak te hou, en om die oorblyfsels toe te maak en te bewaar voordat hulle tyd gehad het om te vergaan. Aan die ander kant: solank die seebodem stil gebly het, kon geen dik afsettings in die vlak dele opbou nie – en dit is juis die dele wat die gunstigste vir lewe is. Nog minder kon dit gebeur in die tussenliggende tydperke wanneer die land gestyg het. Of om dit meer presies te sê: die lae wat toe opgebou het, is vernietig toe hulle opgelig is en binne bereik van die kusgolwe gekom het.

Die geologiese rekord sal dus byna noodwendig met gapings kom. Ek is baie seker dat hierdie sienings waar is, want hulle pas presies by die algemene beginsels wat sir C. Lyell geleer het. En E. Forbes het onafhanklik tot 'n soortgelyke gevolgtrekking gekom.

Een opmerking is die moeite werd om hier in die verbygaan te noem. In tydperke wanneer die land styg, word die oppervlakte van die land en van die vlak dele van die see langsaan groter. Daar ontstaan ook dikwels nuwe leefplekke. Soos ek vroeër verduidelik het, is al hierdie omstandighede baie gunstig vir die ontstaan van nuwe variëteite en spesies. Maar in sulke tydperke sal daar gewoonlik 'n gaping in die geologiese rekord wees. Aan die ander kant, wanneer die land sak, word die bewoonde gebied en die getal bewoners kleiner. ('n Uitsondering is die lewende wesens op die kus van 'n vasteland wat pas in 'n eilandgroep opgebreek het.) Terwyl die land sak, sal daar dus baie uitsterwing wees, maar minder nuwe variëteite of spesies sal ontstaan. En dit is juis in hierdie tydperke van sak dat ons groot afsettings, ryk aan fossiele, opgebou het. 'n Mens kan amper sê die natuur het daarteen gewaak dat ons haar oorgangs- of verbindingsvorms dikwels ontdek.

Uit wat ons tot dusver bespreek het, kan ons nie twyfel dat die geologiese rekord as geheel uiters onvolledig is nie. Maar as ons net na een formasie kyk, word dit moeiliker om te verstaan waarom ons nie daarin fyn, geleidelike variëteite kry tussen die verwante spesies wat aan die begin en aan die einde daarvan geleef het nie. Daar is 'n paar gevalle bekend waar dieselfde spesie duidelik verskillende variëteite in die boonste en die onderste dele van dieselfde formasie het. Maar omdat dit skaars is, kan ons dit hier oorslaan. Elke formasie het ongetwyfeld geweldig baie jare nodig gehad om neergelê te word. Tog kan ek verskeie redes sien waarom elkeen nie 'n geleidelike reeks skakels tussen die spesies van daardie tyd bevat nie. Ek kan egter glad nie voorgee dat ek weet hoeveel gewig elkeen van die volgende redes verdien nie.

Elke formasie kan 'n baie lang tydperk verteenwoordig. Tog is elkeen miskien kort in vergelyking met die tyd wat nodig is om een spesie in 'n ander te verander. Ek weet dat twee paleontoloë wie se mening groot respek verdien, naamlik Bronn en Woodward, tot die gevolgtrekking gekom het dat elke formasie gemiddeld twee of drie keer so lank duur as wat 'n spesie gemiddeld bestaan. Maar dit lyk vir my asof onoorkomelike probleme ons verhinder om 'n regverdige gevolgtrekking hieroor te maak. As ons sien dat 'n spesie die eerste keer in die middel van 'n formasie verskyn, sou dit uiters roekeloos wees om af te lei dat dit nie voorheen elders bestaan het nie. Net so, as ons sien dat 'n spesie verdwyn voordat die boonste lae neergelê is, sou dit ewe roekeloos wees om aan te neem dat dit toe heeltemal uitgesterf het. Ons vergeet hoe klein Europa is in vergelyking met die res van die wêreld. Ook is die verskillende stadiums van dieselfde formasie oral in Europa nog nie heeltemal akkuraat met mekaar in verband gebring nie.

By seediere van alle soorte kan ons veilig aflei dat hulle baie rondgetrek het wanneer die klimaat en ander dinge verander het. As ons sien dat 'n spesie die eerste keer in 'n formasie verskyn, is dit waarskynlik dat dit eers toe vir die eerste keer na daardie gebied getrek het. Dit is byvoorbeeld bekend dat verskeie spesies 'n bietjie vroeër in die Paleosoïese lae van Noord-Amerika verskyn het as in dié van Europa. Dit lyk asof hulle tyd nodig gehad het om van die Amerikaanse na die Europese see te trek. Navorsers het die jongste afsettings in verskillende dele van die wêreld ondersoek. Oral het hulle opgemerk dat 'n paar spesies wat nog bestaan, algemeen in die afsetting is, maar in die see net daar rondom uitgesterf het. Of andersom: sommige is nou volop in die see naby, maar skaars of afwesig in dié bepaalde afsetting. Dit is 'n uitstekende les om na te dink oor hoeveel die bewoners van Europa tydens die ystyd rondgetrek het – en ons weet dit vir seker. Die ystyd is net 'n deel van een hele geologiese tydperk. Dink ook aan die groot veranderinge in die hoogte van die land, aan die buitengewoon groot verandering in klimaat, en aan die geweldige lengte van tyd – alles binne dieselfde ystyd. Tog is dit nie seker of daar enige plek in die wêreld is waar sedimentêre afsettings, met fossiele daarin, die hele ystyd lank in dieselfde gebied aanhou opbou het nie. Dit is byvoorbeeld nie waarskynlik dat sediment die hele ystyd lank naby die monding van die Mississippi neergelê is, binne die diepte waar seediere kan floreer nie. Want ons weet watter geweldige geografiese veranderinge in hierdie tyd in ander dele van Amerika plaasgevind het. Gestel lae wat in vlak water naby die monding van die Mississippi in 'n deel van die ystyd neergelê is, word eendag opgelig. Dan sal die fossiele waarskynlik op verskillende vlakke verskyn en verdwyn, omdat spesies rondgetrek het en die geografie verander het. En in die verre toekoms kan 'n geoloog wat hierdie lae ondersoek, in die versoeking kom om af te lei dat die fossiele se spesies gemiddeld korter bestaan het as die ystyd. In werklikheid het hulle baie langer bestaan – van voor die ystyd tot vandag toe.

Kom ons kyk wat nodig is om 'n volmaakte reeks oorgange tussen twee vorms te kry, een in die boonste en een in die onderste deel van dieselfde formasie. Die afsetting moes dan baie lank aangehou het om op te bou, want variasie is 'n stadige proses en het baie tyd nodig. Daarom sal die afsetting gewoonlik baie dik moet wees. En die spesie wat besig was om te verander, moes die hele tyd in dieselfde gebied gelewe het. Maar ons het gesien dat 'n dik formasie vol fossiele net kan opbou terwyl die seebodem besig is om te sak. Die diepte moet ook min of meer dieselfde bly, anders kan dieselfde spesie nie op dieselfde plek bly lewe nie. Daarvoor moes die toevoer van sediment amper presies opweeg teen hoe vinnig die bodem sak. Maar dieselfde sakbeweging sal dikwels ook die gebied laat sak waarvandaan die sediment kom. So word die toevoer minder solank die bodem aanhou sak. Hierdie byna presiese ewewig tussen die toevoer van sediment en die mate van sakking is waarskynlik iets wat selde gebeur. Meer as een paleontoloog het immers opgemerk dat baie dik afsettings gewoonlik geen fossiele bevat nie, behalwe naby hul boonste of onderste rand.

Dit lyk asof elke afsonderlike formasie, net soos die hele stapel formasies in enige land, gewoonlik met onderbrekings opgebou het. Ons sien dikwels 'n formasie wat bestaan uit lae met 'n verskillende minerale samestelling. Dan kan ons met reg vermoed dat die afsetting baie onderbreek is. 'n Verandering in die seestrome en 'n toevoer van 'n ander soort sediment sal immers gewoonlik veroorsaak wees deur geografiese veranderinge, en dié vra baie tyd. Selfs die noukeurigste ondersoek van 'n formasie gee ook geen idee van hoeveel tyd die afsetting daarvan gekos het nie. Ek kan baie voorbeelde gee van lae wat net 'n paar voet dik is, maar wat formasies verteenwoordig wat elders duisende voet dik is. Dié dik formasies moes geweldig lank geneem het om op te bou. Tog sou niemand wat dit nie weet nie, ooit vermoed hoeveel tyd die dunner formasie verteenwoordig. Ek kan ook baie gevalle noem waar die onderste lae van 'n formasie opgelig is, deur erosie weggeslyt is, weer onder water gesink het, en toe weer deur die boonste lae van dieselfde formasie bedek is. Sulke feite wys hoe groot die gapings in die opbou van 'n formasie was – en hoe maklik 'n mens hulle miskyk.

In ander gevalle het ons die duidelikste bewys in groot versteende bome wat nog regop staan soos hulle gegroei het. Hulle wys dat daar tydens die afsetting baie lang tussenposes was en dat die grondvlak baie keer verander het. Niemand sou dit ooit vermoed het as die bome nie toevallig bewaar gebly het nie. So het die here Lyell en Dawson in Nova Scotia Karboon-lae gevind wat 1400 voet dik is. Daarin lê ou lae met wortels in, een bo die ander, op nie minder nie as agt-en-sestig verskillende vlakke. Daarom, as dieselfde spesies onder, in die middel en bo in 'n formasie voorkom, het hulle waarskynlik nie die hele afsettingstyd op dieselfde plek gelewe nie. Hulle het eerder verdwyn en weer verskyn, miskien baie keer, binne dieselfde geologiese tydperk. As sulke spesies dus baie verander het in een geologiese tydperk, sou 'n deursnee van die lae waarskynlik nie al die fyn tussenvorms bevat wat volgens my teorie tussen hulle moes bestaan het nie. Ons sou eerder skielike veranderinge in vorm sien, al is dit miskien baie klein veranderinge.

Dit is uiters belangrik om te onthou dat natuurkenners geen goue reël het om spesies en variëteite van mekaar te onderskei nie. Hulle laat elke spesie 'n bietjie veranderlikheid toe. Maar as hulle 'n ietwat groter verskil tussen twee vorms teëkom, noem hulle albei spesies. Dit doen hulle tensy hulle die twee deur nou verwante tussenvorms aan mekaar kan koppel. En om die redes wat ek pas gegee het, kan ons selde hoop om dit in enige een geologiese deursnee reg te kry. Kom ons sê B en C is twee spesies, en 'n derde, A, word in 'n laag daaronder gevind. Selfs al sou A presies tussen B en C in staan, sou dit eenvoudig as 'n derde, aparte spesie gereken word. Dit sou net anders wees as A terselfdertyd deur tussenvariëteite baie nou aan een of albei die ander vorms gekoppel kon word. Ons moet ook nie vergeet nie, soos ek vroeër verduidelik het, dat A die werklike stamvader van B en C kan wees, en tog glad nie noodwendig in elke deel van sy bou presies tussen hulle in hoef te staan nie. Ons kan dus die stamspesie en sy verskeie veranderde afstammelinge uit die onderste en boonste lae van 'n formasie kry. Maar tensy ons ook baie oorgangsvorms vind, sal ons nie sien dat hulle verwant is nie. Dan sal ons gedwing wees om hulle almal as aparte spesies te reken.

Almal weet op hoe uiters klein verskille baie paleontoloë hul spesies gegrond het. En hulle doen dit nog makliker as die eksemplare uit verskillende onderafdelings van dieselfde formasie kom. Party ervare skulpkenners reken nou baie van die uiters fyn spesies van D'Orbigny en ander as net variëteite. Volgens dié siening vind ons wel die soort bewys van verandering wat ons volgens my teorie behoort te vind. Kyk ons boonop na ietwat groter tussenposes, naamlik na aparte maar opeenvolgende afdelings van dieselfde groot formasie, dan vind ons die volgende. Die fossiele daarin word byna altyd as verskillende spesies gereken. Tog is hulle baie nouer aan mekaar verwant as die spesies wat in formasies gevind word wat verder van mekaar af lê. Maar ek sal in die volgende hoofstuk na hierdie onderwerp terugkeer.

Nog een gedagte is die moeite werd. Kom ons kyk na diere en plante wat vinnig voortplant en nie veel rondbeweeg nie. Soos ons vroeër gesien het, is daar rede om te vermoed dat hul variëteite gewoonlik eers plaaslik is. Sulke plaaslike variëteite versprei nie wyd en verdring nie hul ouervorms nie, totdat hulle tot 'n redelike mate verander en verbeter is. Volgens hierdie siening is die kans klein dat ons in 'n formasie in enige een land al die vroeë oorgangstadiums tussen twee vorms sal vind. Die opeenvolgende veranderinge was immers glo plaaslik, of beperk tot een plek. Die meeste seediere het 'n wye verspreiding. En ons het gesien dat dit by plante juis dié met die wydste verspreiding is wat die meeste variëteite toon. By skulpe en ander seediere is dit dus waarskynlik dié met die wydste verspreiding wat die meeste aanleiding gegee het tot eers plaaslike variëteite en uiteindelik nuwe spesies. Hul verspreiding het ver buite die grense van die bekende geologiese formasies van Europa gestrek. En dit sou weer die kans baie kleiner maak dat ons die oorgangstadiums in enige een geologiese formasie kan naspoor.

Ons moet ook nie vergeet nie dat twee vorms vandag, selfs met volmaakte eksemplare om te ondersoek, selde deur tussenvariëteite gekoppel en so as dieselfde spesie bewys kan word. Dit kan eers gebeur as baie eksemplare op baie plekke versamel is. By fossielspesies sou paleontoloë dit selde kon regkry. Ons sien miskien die beste hoe onwaarskynlik dit is dat ons spesies deur baie fyn fossiel-tussenskakels sal kan koppel as ons onsself die volgende afvra. Sal geoloë in die toekoms byvoorbeeld kan bewys dat ons verskillende rasse beeste, skape, perde en honde van een enkele stam afkom, of van verskeie oorspronklike stamme? Of neem sekere seeskulpe wat aan die kus van Noord-Amerika lewe. Party skulpkenners reken hulle as aparte spesies van hul Europese eweknieë, ander net as variëteite. Sal die toekomstige geoloog kan uitmaak of hulle regtig variëteite is, of, soos dit genoem word, aparte spesies? Dit sou net kan gebeur as die geoloog van die toekoms baie tussenvorms as fossiele ontdek. En so 'n sukses lyk vir my uiters onwaarskynlik.

Geologiese navorsing het baie spesies by bestaande en uitgestorwe genera gevoeg. Dit het ook die gapings tussen 'n paar groepe kleiner gemaak as wat hulle andersins sou gewees het. Tog het dit amper niks gedoen om die skeiding tussen spesies af te breek deur hulle met baie fyn tussenvariëteite aan mekaar te koppel nie. En dat dit nie gebeur het nie, is waarskynlik die ernstigste en mees voor die hand liggende van al die besware wat teen my sienings ingebring kan word. Daarom is dit die moeite werd om alles wat ek tot dusver gesê het, met 'n denkbeeldige voorbeeld op te som.

Die Maleise Argipel is omtrent so groot soos Europa van die Noordkaap tot by die Middellandse See, en van Brittanje tot by Rusland. Dit is dus so groot soos al die geologiese formasies wat al met enige noukeurigheid ondersoek is, behalwe dié van die Verenigde State van Amerika. Ek stem heeltemal saam met mnr. Godwin-Austen dat die Maleise Argipel soos dit nou is, met sy baie groot eilande wat deur wye, vlak seë geskei word, waarskynlik lyk soos Europa vroeër gelyk het, toe die meeste van ons formasies besig was om op te bou. Die Maleise Argipel is een van die rykste streke in die hele wêreld wat lewende wesens betref. Tog, as al die spesies wat ooit daar gelewe het, versamel sou word, hoe onvolledig sou hulle die natuurlike geskiedenis van die wêreld voorstel!

Maar ons het alle rede om te glo dat die landdiere en -plante van die argipel uiters onvolledig bewaar sou word in die formasies wat ons veronderstel daar besig is om op te bou. Ek vermoed dat nie baie van die diere wat streng aan die kus lewe, of van dié wat op kaal rotse onder die see gelewe het, ingebed sou word nie. En dié wat wel in gruis of sand ingebed is, sou nie tot in 'n verre tydperk hou nie. Waar daar geen sediment op die seebodem opgebou het nie, of waar dit nie vinnig genoeg opgebou het om lewende wesens teen verrotting te beskerm nie, kon geen oorblyfsels bewaar word nie.

In ons argipel glo ek dat formasies met fossiele net in tye van sakking dik genoeg sou kon word om te bly bestaan. Dit sou lank genoeg moet hou om net so ver in die toekoms te strek as wat die Sekondêre formasies in die verlede lê. Hierdie tye van sakking sou deur reusagtige tussenposes van mekaar geskei word. In dié tussenposes sou die gebied óf stilstaan óf styg. Terwyl dit styg, sou elke formasie met fossiele byna dadelik ná sy opbou vernietig word deur die branders wat onophoudelik op die kus inbeuk, soos ons nou aan die kus van Suid-Amerika sien. In die tye van sakking sou daar waarskynlik baie uitsterwing wees. In die tye van opheffing sou daar baie variasie wees, maar dan sou die geologiese rekord die onvolledigste wees.

Dit is nie seker of enige een groot tydperk van sakking oor die hele argipel of 'n deel daarvan, saam met 'n gelyktydige opbou van sediment, langer sou duur as wat dieselfde spesievorms gemiddeld bestaan nie. En albei hierdie dinge is noodsaaklik as al die oorgangsvorms tussen twee of meer spesies bewaar moet word. As sulke oorgangsvorms nie ten volle bewaar is nie, sou oorgangsvariëteite eenvoudig lyk soos soveel aparte spesies. Dit is ook waarskynlik dat elke groot tydperk van sakking onderbreek sou word deur skommelinge in die grondvlak. En gedurende sulke lang tydperke sou daar ook klein veranderinge in die klimaat kom. Dan sou die bewoners van die argipel moes trek, en geen aaneenlopende rekord van hoe hulle verander het, sou in enige een formasie bewaar kon word nie.

Baie van die seediere van die argipel kom vandag duisende myl buite sy grense voor. Na analogie glo ek dat dit hoofsaaklik hierdie wydverspreide spesies sou wees wat die meeste nuwe variëteite sou voortbring. Die variëteite sou gewoonlik eers plaaslik wees, of beperk tot een plek. Maar as hulle 'n duidelike voordeel gehad het, of verder verander en verbeter is, sou hulle stadig versprei en hul ouervorms verdring. Sulke variëteite sou later na hul ou tuistes terugkeer. Hulle sou dan van hul vroeëre toestand verskil – byna eenvormig, al is dit miskien net uiters effens. Volgens die beginsels wat baie paleontoloë volg, sou hulle dan as nuwe, aparte spesies gereken word.

As daar dus enigsins waarheid in hierdie opmerkings steek, het ons geen reg om te verwag dat ons in ons geologiese formasies ontelbare fyn oorgangsvorms sal vind nie. Volgens my teorie het sulke vorms beslis al die vroeëre en huidige spesies van dieselfde groep aan mekaar gekoppel in een lang, vertakte ketting van lewe. Ons behoort net na 'n paar skakels te soek, party nouer en party verder aan mekaar verwant. En hierdie skakels, hoe na hulle ook al aan mekaar verwant is, sou deur die meeste paleontoloë as aparte spesies gereken word as hulle in verskillende afdelings van dieselfde formasie gevind word. Maar ek gee nie voor dat ek ooit sou vermoed het hoe swak 'n rekord van die veranderinge van die lewe selfs die bes bewaarde geologiese deursnee bied nie. Ek het dit net besef omdat een probleem so swaar op my teorie gedruk het: ons vind nie ontelbare oorgangskakels tussen die spesies wat aan die begin en aan die einde van elke formasie verskyn het nie.

Hele groepe spesies verskyn skielik in sekere formasies. Verskeie paleontoloë het dit as 'n doodslag vir die geloof in die verandering van spesies voorgehou, byvoorbeeld Agassiz en Pictet, en niemand met meer krag as prof. Sedgwick nie. As baie spesies van dieselfde genera of families regtig almal op een slag tot lewe gekom het, sou dit 'n doodslag wees vir die teorie van afstamming met stadige verandering deur natuurlike seleksie. Die ontwikkeling van 'n groep vorms wat almal van een stamvader afstam, moes immers 'n uiters stadige proses gewees het. En die stamvaders moes lank, lank voor hul veranderde afstammelinge gelewe het. Maar ons skat die volledigheid van die geologiese rekord gedurig te hoog. As sekere genera of families nie onder 'n sekere afdeling gevind is nie, lei ons verkeerdelik af dat hulle nie voor daardie afdeling bestaan het nie.

Ons vergeet gedurig hoe groot die wêreld is, vergeleke met die gebied waar ons geologiese formasies noukeurig ondersoek is. Ons vergeet dat groepe spesies elders lank kon bestaan en stadig kon vermeerder het voordat hulle die ou argipels van Europa en die Verenigde State binnegedring het. Ons hou ook nie genoeg rekening met die reusagtige tussenposes wat waarskynlik tussen ons opeenvolgende formasies verloop het nie. In party gevalle was dié tussenposes miskien langer as die tyd wat elke formasie nodig gehad het om op te bou. Hierdie tussenposes sou tyd gegee het vir spesies om uit een of 'n paar ouervorms te vermeerder. En in die volgende formasie sal sulke spesies dan lyk asof hulle skielik geskep is.

Ek kan hier 'n opmerking herhaal wat ek vroeër gemaak het. Dit kan 'n lang reeks eeue vat om 'n organisme aan te pas by 'n nuwe en besondere leefwyse, byvoorbeeld om deur die lug te vlieg. Maar sodra dit gebeur het, en 'n paar spesies so 'n groot voordeel bo ander organismes gekry het, sou 'n betreklik kort tyd genoeg wees om baie uiteenlopende vorms voort te bring. Dié vorms sou vinnig en wyd oor die wêreld kon versprei.

Ek gee nou 'n paar voorbeelde om hierdie opmerkings te verduidelik. Hulle wys ook hoe maklik ons fouteer as ons aanneem dat hele groepe spesies skielik ontstaan het. Ek herinner aan die bekende feit dat geologiese handboeke van nie so baie jare gelede nie altyd gesê het dat die groot klas van die soogdiere skielik aan die begin van die Tersiêre reeks verskyn het. En nou behoort een van die rykste bekende versamelings fossielsoogdiere tot die middel van die Sekondêre reeks. Een egte soogdier is selfs ontdek in die nuwe rooi sandsteen, amper aan die begin van hierdie groot reeks. Cuvier het altyd beweer dat daar geen aap in enige Tersiêre laag voorkom nie. Maar nou is uitgestorwe spesies in Indië, Suid-Amerika en Europa ontdek, selfs so ver terug as die Eoseen.

Die treffendste geval is egter dié van die walvisfamilie. Hierdie diere het groot bene, lewe in die see en kom oor die hele wêreld voor. Daarom het die feit dat nie een enkele walvisbeen in enige Sekondêre formasie ontdek is nie, heeltemal die geloof geregverdig dat hierdie groot en aparte orde skielik ontstaan het. Dit sou dan gebeur het in die tussenpose tussen die laaste Sekondêre en die eerste Tersiêre formasie. Maar nou kan ons in die bylae tot Lyell se Manual, wat in 1858 verskyn het, duidelike bewys lees dat daar walvisse in die boonste groensand was, 'n ruk voor die einde van die Sekondêre tydperk.

Ek kan nog 'n voorbeeld gee wat my baie getref het, omdat dit voor my eie oë gebeur het. In 'n verhandeling oor fossiel-seepokke het ek die volgende geskryf. Daar is baie bestaande en uitgestorwe Tersiêre spesies. By baie spesies is daar buitengewoon baie individue oor die hele wêreld, van die Noordpoolstreke tot by die ewenaar, en hulle lewe op verskillende dieptes, van die boonste getyrand tot 50 vaam. Eksemplare is volmaak bewaar in die oudste Tersiêre lae. En selfs 'n stukkie van 'n skulpplaat kan maklik herken word. Uit al hierdie omstandighede het ek afgelei dat as seepokke in die Sekondêre tydperke bestaan het, hulle beslis bewaar en ontdek sou gewees het. En omdat nie een spesie in lae van dié ouderdom ontdek is nie, het ek tot die gevolgtrekking gekom dat hierdie groot groep skielik aan die begin van die Tersiêre reeks ontwikkel het. Dit het my baie gekwel, want ek het gedink dit is nog 'n voorbeeld van 'n groot groep spesies wat skielik verskyn.

Maar my werk was skaars gepubliseer, toe stuur 'n bekwame paleontoloog, mnr. Bosquet, vir my 'n tekening van 'n volmaakte eksemplaar van 'n onmiskenbare seepok. Hy het dit self uit die kryt van België gehaal. En asof om die geval so treffend moontlik te maak, was hierdie seepok 'n Chthamalus. Dit is 'n baie algemene, groot genus wat oral voorkom, en tot nou toe is nie een eksemplaar daarvan selfs in enige Tersiêre laag gevind nie. Ons weet dus nou seker dat seepokke in die Sekondêre tydperk bestaan het. En hierdie seepokke kon die stamvaders gewees het van ons baie Tersiêre en huidige spesies.

Die geval waarop paleontoloë die meeste aandring van 'n hele groep spesies wat skynbaar skielik verskyn, is dié van die beenvisse (teleoste), laag in die Kryt-tydperk. Hierdie groep sluit die oorgrote meerderheid van die huidige visspesies in. Onlangs het prof. Pictet hul bestaan een onderafdeling verder terug geskuif. En party paleontoloë glo dat sekere baie ouer visse, wie se verwantskappe nog nie goed bekend is nie, eintlik beenvisse is. Kom ons neem egter aan dat hulle almal, soos Agassiz glo, aan die begin van die Kryt-formasie verskyn het. Dan sou dit beslis 'n baie merkwaardige feit wees. Maar ek kan nie sien dat dit 'n onoorkomelike probleem vir my teorie sou wees nie. Dit sou net so wees as ook bewys kon word dat die spesies van hierdie groep op dieselfde tyd skielik en gelyktydig oor die hele wêreld verskyn het.

Dit is amper oorbodig om te sê dat byna geen fossielvisse van suid van die ewenaar bekend is nie. As 'n mens deur Pictet se boek oor paleontologie blaai, sien jy ook dat baie min spesies uit verskeie formasies in Europa bekend is. 'n Paar visfamilies het vandag 'n beperkte verspreiding. Die beenvisse kon vroeër 'n soortgelyke beperkte verspreiding gehad het. Nadat hulle sterk in een see ontwikkel het, kon hulle toe wyd versprei het. Ons het ook geen reg om aan te neem dat die seë van die wêreld nog altyd so vry van suid na noord oop was soos nou nie. Selfs vandag, as die Maleise Argipel in land verander word, sou die tropiese dele van die Indiese Oseaan 'n groot, heeltemal ingeslote kom vorm. Daarin kon enige groot groep seediere vermeerder. Daar sou hulle bly vasgekeer totdat party van die spesies aan 'n koeler klimaat aangepas raak. Dan sou hulle om die suidpunte van Afrika of Australië kon beweeg en so ander, verafgeleë seë bereik.

Ek kom tot die volgende gevolgtrekking op grond van hierdie en soortgelyke oorwegings. Dit berus veral op ons onkunde oor die geologie van lande buite die grense van Europa en die Verenigde State. En dit berus op die omwenteling in ons paleontologiese idees oor baie punte wat selfs die ontdekkings van die laaste dosyn jaar veroorsaak het. Dit lyk vir my omtrent ewe roekeloos om dogmaties te praat oor die opeenvolging van lewende wesens oor die hele wêreld, as wat dit vir 'n natuurkenner sou wees om vir vyf minute op een kaal punt in Australië aan wal te gaan en dan oor die getal en verspreiding van sy plante en diere te praat.

Daar is nog 'n verwante probleem, en dit is baie ernstiger. Ek bedoel die manier waarop baie spesies van dieselfde groep skielik in die laagste bekende rotse met fossiele verskyn. Die meeste van die argumente wat my oortuig het dat al die bestaande spesies van dieselfde groep van een stamvader afstam, geld byna ewe sterk vir die vroegste bekende spesies. Ek kan byvoorbeeld nie twyfel dat al die trilobiete van die Siluur van een skaaldier afstam nie. Dié skaaldier moes lank voor die Siluur gelewe het, en het waarskynlik baie verskil van enige bekende dier. Party van die oudste diere uit die Siluur, soos Nautilus, Lingula, ens., verskil nie veel van spesies wat vandag lewe nie. Volgens my teorie kan ons nie aanneem dat hierdie ou spesies die stamvaders was van al die spesies van die ordes waaraan hulle behoort nie. Hulle toon immers geen eienskappe wat enigsins tussen dié spesies in staan nie. As hulle boonop die stamvaders van dié ordes was, sou hulle byna seker lank gelede deur hul talle, verbeterde afstammelinge verdring en uitgewis gewees het.

As my teorie waar is, kan ons dus nie stry nie dat daar lang tydperke verloop het voordat die laagste Siluur-laag neergelê is. Dié tydperke was net so lank as, of waarskynlik baie langer as, die hele tyd van die Siluur tot vandag. En gedurende hierdie reusagtige, maar heeltemal onbekende, tydperke het die wêreld gewemel van lewende wesens.

Op die vraag waarom ons nie spore van hierdie reusagtige oertydperke vind nie, het ek geen bevredigende antwoord nie. Verskeie van die vernaamste geoloë, met sir R. Murchison aan die hoof, is oortuig dat ons in die fossiele van die laagste Siluur-laag die dagbreek van die lewe op hierdie planeet sien. Ander baie bekwame kenners, soos Lyell en wyle E. Forbes, betwis hierdie gevolgtrekking. Ons moet nie vergeet nie dat net 'n klein deel van die wêreld noukeurig bekend is. Mnr. Barrande het onlangs nog 'n laer afdeling by die Siluur-stelsel gevoeg, vol nuwe en eiesoortige spesies. Spore van lewe is ook in die Longmynd-lae gevind, onder Barrande se sogenaamde oersone. Daar is fosfaatknolle en bitumineuse stof in party van die laagste rotse sonder fossiele. Dit dui waarskynlik daarop dat daar ook in dié tydperke lewe was.

Maar dit is baie moeilik om te verstaan waarom daar geen groot stapels lae met fossiele is nie. Volgens my teorie het sulke lae ongetwyfeld êrens voor die Siluur opgebou. As hierdie oudste lae heeltemal deur erosie weggeslyt is, of deur metamorfose uitgewis is, behoort ons net klein oorblyfsels te vind van die formasies wat direk ná hulle gevolg het. En dié behoort feitlik almal in 'n veranderde (metamorfe) toestand te wees. Maar die beskrywings wat ons nou het van die Siluur-afsettings oor reusagtige gebiede in Rusland en Noord-Amerika, ondersteun nie die siening dat hoe ouer 'n formasie is, hoe meer het dit onder uiterste erosie en metamorfose gely nie.

Vir eers moet hierdie geval onverklaarbaar bly. En dit kan met reg as 'n geldige argument teen die sienings in hierdie boek ingebring word. Om te wys dat dit later dalk wel verklaar kan word, gee ek die volgende hipotese. Kyk na die fossiele in die verskillende formasies van Europa en die Verenigde State. Dit lyk nie of daardie wesens in groot dieptes gelewe het nie. Kyk ook na hoeveel sediment, myle dik, daardie formasies bevat. Daaruit kan ons aflei dat daar van die begin tot die einde groot eilande of stukke land naby die huidige vastelande van Europa en Noord-Amerika was, waarvandaan die sediment gekom het. Maar ons weet nie hoe dinge gelyk het in die tussenposes tussen die opeenvolgende formasies nie. Ons weet nie of Europa en die Verenigde State in dié tussenposes droë land was nie. Dit kon ook 'n seebodem naby land gewees het waarop geen sediment neergelê is nie, of die bodem van 'n oop en peilloos diep see.

Kyk na die huidige oseane, wat drie keer so groot is as die land. Ons sien dat hulle met baie eilande besaai is. Maar tot nou toe is van nie een eiland in die oop oseaan bekend dat dit selfs 'n oorblyfsel van 'n Paleosoïese of Sekondêre formasie bevat nie. Daaruit kan ons miskien aflei dat daar in die Paleosoïese en Sekondêre tydperke geen vastelande of vastelandse eilande was waar ons oseane nou lê nie. As hulle daar was, sou Paleosoïese en Sekondêre formasies na alle waarskynlikheid opgebou het uit sediment wat van hulle afgeslyt het. En hierdie formasies sou ten minste gedeeltelik opgelig gewees het deur die skommelinge in die grondvlak wat, soos ons met reg kan aanneem, gedurende hierdie uiters lang tydperke moes voorgekom het. As ons dus enigiets uit hierdie feite kan aflei, is dit die volgende. Waar ons oseane nou lê, was daar oseane van die vroegste tydperk waarvan ons enige rekord het. En waar daar nou vastelande is, was daar sedert die vroegste Siluur groot stukke land. Hulle het ongetwyfeld groot skommelinge in hoogte ondergaan.

Die gekleurde kaart agter in my boek oor koraalriwwe het my laat besluit dat die groot oseane steeds hoofsaaklik gebiede is wat sak. Die groot argipels is steeds gebiede waar die grondvlak skommel, en die vastelande is gebiede wat styg. Maar het ons enige reg om aan te neem dat dinge van ewigheid af so gebly het? Dit lyk asof ons vastelande gevorm is doordat die krag van opheffing, oor baie skommelinge heen, die oorhand gehad het. Maar kon die gebiede waar die een of ander beweging oorheers, nie in die loop van eeue verander het nie? In 'n tydperk onmeetlik lank voor die Siluur kon daar vastelande gewees het waar daar nou oseane is. En helder, oop oseane kon gewees het waar ons vastelande nou staan.

Gestel die bodem van die Stille Oseaan word byvoorbeeld nou in 'n vasteland verander. Selfs al is formasies ouer as die Siluur-lae vroeër daar neergelê, het ons geen reg om aan te neem dat ons hulle daar sou vind nie. Lae wat 'n paar myl nader aan die middelpunt van die aarde gesak het, en waarop 'n reusagtige gewig water gedruk het, kon immers baie meer metamorfose ondergaan het as lae wat altyd nader aan die oppervlak gebly het. In sommige dele van die wêreld, byvoorbeeld in Suid-Amerika, is daar reusagtige gebiede met kaal metamorfe rotse wat onder groot druk verhit moes gewees het. Dit het vir my nog altyd gelyk asof dit 'n spesiale verklaring nodig het. Ons kan miskien glo dat ons in hierdie groot gebiede die baie formasies sien wat lank voor die Siluur bestaan het, nou heeltemal deur metamorfose verander.

Die verskillende probleme wat ek hier bespreek het, is ongetwyfeld almal uiters ernstig. Ons vind nie in die opeenvolgende formasies ontelbare oorgangskakels tussen die baie spesies wat nou bestaan of al bestaan het nie. Hele groepe spesies verskyn skielik in ons Europese formasies. En sover ons nou weet, is daar byna geen formasies met fossiele onder die Siluur-lae nie. Hoe ernstig dit is, sien ons die duidelikste aan die feit dat al die vernaamste paleontoloë, naamlik Cuvier, Owen, Agassiz, Barrande, Falconer, E. Forbes, ens., en al ons grootste geoloë, soos Lyell, Murchison, Sedgwick, ens., eenstemmig, en dikwels met groot vuur, volgehou het dat spesies onveranderlik is. Maar ek het rede om te glo dat een groot gesaghebbende, sir Charles Lyell, ná verdere nadenke ernstige twyfel hieroor het. Ek voel hoe roekeloos dit is om van hierdie groot gesaghebbendes te verskil. Saam met ander het ons al ons kennis aan hulle te danke.

Wie dink dat die natuurlike geologiese rekord enigsins volledig is, en nie veel gewig heg aan die ander soort feite en argumente in hierdie boek nie, sal my teorie ongetwyfeld dadelik verwerp. Wat my betref, volg ek Lyell se beeldspraak. Ek sien die natuurlike geologiese rekord as 'n geskiedenis van die wêreld wat onvolledig bygehou is, en in 'n veranderende dialek geskryf is. Van hierdie geskiedenis het ons net die laaste deel, en dit handel net oor twee of drie lande. Van hierdie deel is net hier en daar 'n kort hoofstuk bewaar. En van elke bladsy net hier en daar 'n paar reëls. Die taal waarin die geskiedenis glo geskryf is, verander stadig. Elke woord daarvan is dus meer of minder anders in die hoofstukke wat met gapings op mekaar volg. Hierdie woorde kan die lewensvorms voorstel wat skynbaar skielik verander het, en wat begrawe lê in ons opeenvolgende, maar ver van mekaar geskeide, formasies. Volgens hierdie siening word die probleme wat ek hierbo bespreek het, baie kleiner, of verdwyn hulle selfs.

Die Weald is 'n gebied in Suidoos-Engeland tussen twee krytrante, die North Downs en die South Downs.

Konglomeraat is 'n rotssoort wat bestaan uit ronde klippies wat in fyner materiaal aan mekaar vasgesement is.

Seepokke is klein seediertjies uit die groep van die rankpotiges (Cirripedia); hulle sit sonder 'n steel direk vas aan rotse. Darwin het jare lank 'n groot werk oor die rankpotiges geskryf.

Die Siluur, Paleosoïkum en Sekondêr is name vir baie ou geologiese tydperke; in Darwin se tyd was die Siluur-lae die oudste lae met bekende fossiele.