Die sewe reise van Sinbad die Seevaarder

In die tyd van die kalief Haroun-al-Raschid het daar in Bagdad 'n arm draer met die naam Hindbad gewoon. Op 'n baie warm dag is hy gestuur om 'n swaar vrag van die een kant van die stad na die ander te dra. Voordat hy nog die helfte van die afstand afgelê het, was hy so moeg dat hy, toe hy hom in 'n stil straat bevind waar die plaveisel met rooswater besprinkel was en 'n koel briesie gewaai het, sy vrag op die grond neergesit en in die skaduwee van 'n deftige huis gaan sit het om te rus. Hy het gou besluit dat hy geen aangenamer plek kon gekies het nie. 'n Heerlike geur van aalwynhout en wierookkorrels het uit die oop vensters gekom en met die reuk van die rooswater gemeng wat van die warm plaveisel opgedamp het. Binne-in die paleis het hy musiek gehoor, asof baie instrumente kunstig bespeel word, en die soetklinkende gesang van nagtegale en ander voëls. Daaruit, en uit die aptytlike reuk van baie lekker geregte wat hy gou gewaar het, het hy afgelei dat daar feesgevier en vrolikheid aan die gang was. Hy het gewonder wie in hierdie pragtige huis woon, wat hy nog nooit tevore gesien het nie, want hy het selde rede gehad om deur dié straat te kom. Om sy nuuskierigheid te bevredig, het hy na 'n paar pragtig geklede bediendes by die deur gegaan en een van hulle gevra wie die eienaar van die huis was.

"Wat," het die bediende geantwoord, "woon jy in Bagdad en weet jy nie dat die edele Sinbad die Seevaarder hier woon nie, daardie beroemde reisiger wat oor elke see gevaar het waarop die son skyn?"

Die draer, wat al dikwels mense oor Sinbad se ontsaglike rykdom hoor praat het, kon nie anders as om jaloers te voel op iemand wie se lot net so gelukkig gelyk het as wat sy eie ellendig was nie. Hy het sy oë na die hemel opgeslaan en hardop uitgeroep:

"Kyk tog, magtige Skepper van alle dinge, na die verskil tussen Sinbad se lewe en myne! Elke dag ly ek duisend ontberings en teëspoede, en ek moet hard werk net om genoeg slegte garsbrood te kry om myself en my gesin aan die lewe te hou, terwyl die gelukkige Sinbad links en regs geld uitgee en in weelde lewe! Wat het hy gedoen dat U hom so 'n aangename lewe gee – en wat het ek gedoen om so 'n harde lot te verdien?"

Met dié woorde het hy op die grond gestamp soos iemand wat buite homself is van ellende en wanhoop. Net op daardie oomblik het 'n bediende uit die paleis gekom, hom aan die arm gevat en gesê: "Kom saam met my. Die edele Sinbad, my meester, wil met jou praat."

Hindbad was nie min verbaas oor hierdie oproep nie, en hy was bang dat sy onbesonne woorde Sinbad se misnoeë op hom gebring het. Daarom het hy probeer om hom te verskoon met die uitvlug dat hy nie die vrag wat aan hom toevertrou is in die straat kon los nie. Maar die bediende het belowe dat daar daarna omgesien sou word, en hom so dringend aangespoor om die oproep te gehoorsaam dat die draer uiteindelik moes toegee.

Hy het die bediende gevolg na 'n groot vertrek waar 'n groot geselskap om 'n tafel gesit het wat met allerlei lekkernye bedek was. Op die ereplek het 'n lang, ernstige man gesit wie se lang wit baard hom 'n eerbiedwaardige voorkoms gegee het. Agter sy stoel het 'n skare bediendes gestaan, gretig om hom te dien. Dit was die beroemde Sinbad self. Die draer, meer as ooit verskrik deur die gesig van soveel prag, het die edele geselskap bewend gegroet. Sinbad het vir hom 'n teken gemaak om nader te kom en hom aan sy regterhand laat sit. Hy het self die beste happies op sy bord opgestapel en vir hom 'n beker uitstekende wyn ingeskink, en later, toe die feesmaal ten einde loop, het hy vriendelik met hom gesels en hom na sy naam en sy beroep gevra.

"My heer," het die draer geantwoord, "my naam is Hindbad."

"Ek is bly om jou hier te sien," het Sinbad voortgegaan. "En ek kan namens die res van die geselskap sê dat hulle net so bly is, maar ek wil hê jy moet my vertel wat jy netnou in die straat gesê het." Want Sinbad het voor die feesmaal by die oop venster verbygekom en sy klagte gehoor, en daarom het hy hom laat roep.

By hierdie vraag was Hindbad heeltemal verleë. Hy het sy kop laat hang en geantwoord: "My heer, ek erken dat ek, oorweldig deur moegheid en slegte luim, onbesonne woorde gespreek het, en ek smeek u om my te vergewe."

"O!" het Sinbad geantwoord, "moenie dink dat ek so onregverdig is om jou te blameer nie. Inteendeel, ek verstaan jou omstandighede en kan jou bejammer. Maar jy vergis jou seker oor my, en ek wil jou reghelp. Jy dink waarskynlik dat ek al die rykdom en weelde wat jy my sien geniet sonder moeite of gevaar verkry het, maar dit is ver van die waarheid af. Ek het eers hierdie gelukkige toestand bereik nadat ek jare lank elke denkbare soort swoeg en gevaar verduur het.

"Ja, my edele vriende," het hy voortgegaan en hom tot die geselskap gewend, "ek verseker julle dat my avonture vreemd genoeg was om selfs die gierigste mense te laat afsien daarvan om rykdom oor die seë te gaan soek. Aangesien julle miskien net deurmekaar berigte oor my sewe reise gehoor het, en oor die gevare en wonders wat ek op see en land teëgekom het, sal ek julle nou 'n volledige en ware verslag daarvan gee, wat julle, dink ek, graag sal hoor."

Omdat Sinbad sy avonture veral ter wille van die draer vertel het, het hy, voordat hy met sy verhaal begin, beveel dat 'n paar van sy eie bediendes die vrag wat in die straat agtergelaat is, moes wegdra na die plek waarheen Hindbad eers op pad was, terwyl hy self kon bly en na die verhaal luister.

Ek het 'n aansienlike fortuin van my ouers geërf, en omdat ek jonk en dwaas was, het ek dit eers roekeloos aan allerlei plesier verkwis. Maar gou het ek agtergekom dat rykdom vinnig vlerke kry as dit so sleg bestuur word soos ek myne bestuur het, en ek het ook onthou dat dit 'n ware ellende is om oud en arm te wees. Toe het ek begin nadink oor hoe ek die beste kon maak van wat nog vir my oorgebly het. Ek het al my huisraad op 'n openbare veiling verkoop en by 'n groep handelaars aangesluit wat oor die see handel gedryf het. Saam met hulle het ek in Basra aan boord gegaan van 'n skip wat ons tussen ons toegerus het.

Ons het die seile gehys en koers gekies na Oos-Indië, deur die Persiese Golf, met die kus van Persië aan ons linkerhand en aan ons regterhand die kus van Gelukkige Arabië. Eers het die onrustige beweging van die skip my baie gepla, maar ek het gou herstel, en sedert daardie uur het seesiekte my nooit weer gepla nie.

Van tyd tot tyd het ons by verskillende eilande aan wal gegaan, waar ons ons koopware verkoop of geruil het. Op 'n dag, toe die wind skielik gaan lê, het ons stil gelê naby 'n klein eiland soos 'n groen weiveld, wat net effens bo die water uitgesteek het. Ons seile is ingehaal, en die kaptein het almal wat wou, toegelaat om 'n rukkie aan wal te gaan en hulle te vermaak. Ek was een van hulle. Maar nadat ons 'n tyd lank rondgestap het, het ons 'n vuur aangesteek en gaan sit om die maaltyd te geniet wat ons saamgebring het – en toe het ons ons boeglam geskrik, want die eiland het skielik hewig begin bewe. Op dieselfde oomblik het dié wat op die skip agtergebly het, begin skreeu dat ons om ons lewe aan boord moes kom, want wat ons vir 'n eiland aangesien het, was niks anders nie as die rug van 'n slapende walvis. Dié wat die naaste aan die boot was, het hulle daarin gegooi, ander het in die see gespring, maar voordat ek myself kon red, het die walvis skielik na die dieptes van die oseaan weggeduik, en ek het vasgeklou aan 'n stuk van die hout wat ons gebring het om ons vuur te maak. Intussen het 'n briesie opgesteek, en in die verwarring aan boord, terwyl die seile gehys word en dié opgetel word wat in die boot was en aan die skip se kante vasgeklou het, het niemand my gemis nie, en ek is aan die genade van die golwe oorgelaat. Die hele dag het ek op en af gedryf, nou hierheen gegooi en dan daarheen, en toe die nag val, het ek aan my lewe gewanhoop. Maar hoe moeg en uitgeput ek ook al was, het ek aan my brose steun vasgeklou, en groot was my vreugde toe die oggendlig my wys dat ek teen 'n eiland gedryf het.

Die kranse was hoog en steil, maar gelukkig vir my het daar op plekke boomwortels uitgesteek, en met hul hulp het ek uiteindelik bo uitgeklim. Daar het ek my op die gras uitgestrek en meer dood as lewend gelê totdat die son hoog aan die hemel was. Teen daardie tyd was ek baie honger, maar ná 'n bietjie soek het ek eetbare kruie en 'n fontein met helder water gevind, en baie verkwik het ek op pad gegaan om die eiland te verken. Gou het ek by 'n groot vlakte gekom waar 'n perd vasgemaak was en wei, en terwyl ek daar staan en na hom kyk, het ek stemme gehoor wat skynbaar onder die grond gepraat het. 'n Oomblik later het 'n man verskyn wat my gevra het hoe ek op die eiland gekom het. Ek het hom my avonture vertel en op my beurt gehoor dat hy een van die perdeoppassers van Mihrage, die koning van die eiland, was, en dat hulle elke jaar na dié vlakte gekom het om hul meester se perde te laat wei. Hy het my na 'n grot geneem waar sy makkers bymekaar was, en toe ek geëet het van die kos wat hulle voor my neergesit het, het hulle gesê ek moes my gelukkig ag dat ek hulle juis toe teëgekom het, want hulle sou die volgende dag na hul meester teruggaan, en sonder hul hulp sou ek beslis nooit die pad na die bewoonde deel van die eiland gevind het nie.

Vroeg die volgende oggend het ons dus vertrek, en toe ons die hoofstad bereik, is ek genadig deur die koning ontvang. Ek het hom my avonture vertel, en daarop het hy beveel dat daar goed vir my gesorg moes word en dat ek alles moes kry wat ek nodig gehad het. Omdat ek 'n handelaar was, het ek mense van my eie beroep opgesoek, veral dié wat uit vreemde lande gekom het, want ek het gehoop om so nuus uit Bagdad te hoor en 'n manier te vind om daarheen terug te keer. Die hoofstad het naamlik aan die seekus gelê, en skepe uit alle dele van die wêreld het dit besoek. Intussen het ek baie merkwaardige dinge gehoor en baie vrae oor my eie land beantwoord, want ek het graag met almal gesels wat na my toe gekom het. Om die wagtyd om te kry, het ek ook 'n klein eilandjie met die naam Cassel verken, wat aan koning Mihrage behoort het en waarop glo 'n gees met die naam Deggial gewoon het. Die matrose het my trouens verseker dat 'n mens dikwels snags die geslaan van keteltromme daar kon hoor. Ek het egter niks vreemds op my tog gesien nie, behalwe 'n paar visse wat volle tweehonderd el lank was, maar wat gelukkig nog banger vir ons was as ons vir hulle, en wat gevlug het as ons net op 'n plank slaan om hulle af te skrik. Daar was ook ander visse, net 'n el lank, met koppe soos uile.

Op 'n dag ná my terugkeer, toe ek na die kaai afgaan, het ek 'n skip gesien wat pas geanker het en besig was om sy vrag af te laai, terwyl die handelaars aan wie dit behoort het bedrywig die vervoer daarvan na hul pakhuise gereël het. Toe ek nader kom, het ek gou opgemerk dat my eie naam op sommige van die pakke staan, en nadat ek hulle noukeurig ondersoek het, was ek seker dat dit inderdaad dié was wat ek in Basra op ons skip gelaai het. Ek het toe die kaptein van die skip herken, maar omdat ek seker was dat hy gedink het ek is dood, het ek na hom toe gegaan en gevra wie die eienaar was van die pakke waarna ek kyk.

"Daar was aan boord van my skip," het hy geantwoord, "'n handelaar van Bagdad met die naam Sinbad. Op 'n dag het hy en verskeie van my ander passasiers aan wal gegaan op wat ons gedink het 'n eiland was, maar wat eintlik 'n reusagtige walvis was wat aan die slaap op die golwe gedryf het. Nouliks het hy die hitte van die vuur wat aangesteek is op sy rug gevoel, of hy het na die dieptes van die see weggeduik. Verskeie van die mense wat op hom was, het in die water omgekom, onder andere hierdie ongelukkige Sinbad. Hierdie koopware is syne, maar ek het besluit om dit ten bate van sy familie te verkoop as ek hulle ooit sou teëkom."

"Kaptein," het ek gesê, "ek is die Sinbad wat u dink dood is, en dit is my besittings!"

Toe die kaptein dié woorde hoor, het hy verbaas uitgeroep: "Ag, my liewe land! Waarheen gaan die wêreld? Deesdae kry 'n mens nie meer 'n eerlike man nie. Het ek nie met my eie oë gesien hoe Sinbad verdrink nie, en nou het jy die vermetelheid om vir my te sê dat jy hy is! Ek sou jou vir 'n regverdige man aangesien het, en tog is jy bereid om hierdie verskriklike leuen uit te dink net om in die hande te kry wat nie aan jou behoort nie."

"Wees geduldig en doen my die guns om na my verhaal te luister," het ek gesê.

"Praat dan," het die kaptein geantwoord, "ek is een en al oor."

Toe het ek hom vertel van my ontsnapping en van my gelukkige ontmoeting met die koning se perdeoppassers, en hoe vriendelik ek in die paleis ontvang is. Ek het gou begin sien dat ek 'n indruk op hom gemaak het, en nadat 'n paar van die ander handelaars opgedaag het, wat baie bly was om my weer lewend te sien, het hy verklaar dat hy my ook herken.

Hy het my om die hals geval en uitgeroep: "Die hemel sy dank dat jy uit so 'n groot gevaar ontsnap het! Wat jou goed betref, neem dit tog en maak daarmee soos jy wil." Ek het hom bedank en sy eerlikheid geprys en hom gevra om 'n paar bale koopware as teken van my dankbaarheid aan te neem, maar hy wou niks vat nie. Van die beste van my goedere het ek 'n geskenk vir koning Mihrage gereed gemaak. Hy was eers verbaas, want hy het geweet dat ek alles verloor het. Maar toe ek hom verduidelik het hoe my bale wonderbaarlik aan my teruggegee is, het hy my geskenke genadig aangeneem en my in ruil daarvoor baie kosbare dinge gegee. Toe het ek van hom afskeid geneem, my koopware vir sandelhout en aalwynhout, kanfer, neutmuskaat, naeltjies, peper en gemmer verruil, en aan boord van dieselfde skip gegaan. Op ons tuisreis het ek so voorspoedig handel gedryf dat ek met omtrent honderdduisend goudstukke in Basra aangekom het. My familie het my ontvang met net soveel vreugde as wat ek gevoel het toe ek hulle weer sien. Ek het grond en slawe gekoop en 'n groot huis gebou waarin ek besluit het om gelukkig te lewe en, terwyl ek al die genietinge van die lewe smaak, my vorige lyding te vergeet.

Hier het Sinbad stilgebly en die musikante beveel om weer te speel, terwyl die feesmaal tot die aand toe voortgeduur het. Toe dit tyd was vir die draer om te vertrek, het Sinbad hom 'n beursie met honderd goudstukke gegee en gesê: "Vat dit, Hindbad, en gaan huis toe, maar kom môre weer, dan sal jy meer van my avonture hoor."

Die draer het vertrek, heeltemal oorweldig deur soveel vrygewigheid, en jy kan jou voorstel dat hy tuis goed ontvang is, waar sy vrou en kinders hul gelukkige sterre gedank het dat hy so 'n weldoener gevind het.

Die volgende dag het Hindbad, in sy beste klere, na die reisiger se huis teruggekeer en is met ope arms ontvang. Sodra al die gaste daar was, het die feesmaal soos tevore begin, en toe hulle lank en vrolik gefeesvier het, het Sinbad hulle so toegespreek:

"My vriende, ek vra dat julle my julle aandag sal gee terwyl ek die avonture van my tweede reis vertel, wat julle nog verbasender as die eerste sal vind."

Die kalief was die hoogste heerser van die Moslem-wêreld; Haroun-al-Raschid het omstreeks 786 tot 809 n.C. vanuit Bagdad regeer.

'n El is 'n ou lengtemaat van omtrent 'n halwe meter, van die elmboog tot by die punt van die middelvinger.

"Gelukkige Arabië" (Arabia Felix) was die ou naam vir die suidwestelike deel van Arabië, waar Jemen vandag lê.