Vishvarupa Darshana Yoga · Die Een en die Veelvuldige

Arjuna
Dit het ek, tot vrede van my siel, van U gehoor:
die ontvouing van die Hoogste Verborgenheid
wat Adhyatma genoem word; noudat ek dit begryp,
is my duisternis verdryf; want nou weet ek –
o Lotusoog! – waar die mens se geboorte vandaan kom,
en waar sy dood vandaan kom, en wat die majesteit is
van U onsterflike heerskappy. Graag sou ek,
soos U self dit verkondig, Soewereine Heer,
die beeld wil sien van die heerlikheid van U gestalte,
heeltemal geopenbaar. O U Goddelikste!
As dit kan wees, as ek die gesig kan verdra,
maak Uself sigbaar, Heer van alle gebede!
Wys my U ware Self, die Ewige God!

"Lotusoog" (Kamalapatraksha) beteken "met oë soos lotusblare", 'n naam vir Krishna.

Krishna
Kyk dan, jy seun van Pritha! Ek openbaar vir jou
die honderdduisend duisend gestaltes wat My Verborgenheid beklee:
Ek wys jou al My verskynings, oneindig, ryk, goddelik,
My wisselende kleure, My ontelbare gestaltes. Kyk! In hierdie gelaat van My
die Adityas, Vasus, Rudras, Ashvins en Maruts; sien
wonders sonder getal, o Bharata! aan niemand geopenbaar behalwe aan jou.
Aanskou! Dit is die heelal! – Kyk! Wat lewend is en wat dood is,
versamel Ek alles in een – in My! Kyk, soos jou lippe gevra het,
na GOD DIE EWIGE, DIE WARE GOD! Sien My! Sien waarvoor jy bid!

Jy kan nie! – en met menslike oë, Arjuna, sal jy dit nooit kan nie!
Daarom gee Ek jou goddelike sintuie. Kry ander oë, nuwe lig!
En kyk! Dit is My heerlikheid, onthul vir sterflike gesig!

Sanjaya
Toe, o Koning, het die Godheid,
so sprekend, aan Pritha se Seun
al die luister, wonder, verskrikking
van Sy groot almagtigheid getoon.
Uit ontelbare oë kykend,
uit ontelbare monde bevelend,
ontelbare verborge vorme
in een Gestalte saamgevou: oppermagtig het Hy gestaan,
ontelbare stralende heerlikhede het Hy gedra,
ontelbare hemelse wapens het Hy gehou,
gekroon met kranse van sterretrosse,
geklee in 'n kleed van geweefde glans;
uit Sy volmaakte Teenwoordigheid
het asems van elke fyn geur
van alle hemelse reuke gewaai; Hy het
verblindende glans uitgestort, en oor alle ruimtes –
grensloos, pragtig – uitgesprei
met Sy gesigte wat alles aanskou;
so het Hy Hom vertoon! As daar
skielik in die hemel
die gloed van duisend sonne sou uitbars
en die aarde oorspoel met strale wat niemand kan bedink nie,
dan sou 'n mens dalk van die Heilige se majesteit
en Sy glans kon droom!

So het die seun van Pandu gesien
hoe hierdie hele heelal
al sy reusagtige verskeidenheid
saamvou in een onmeetlike gestalte, en
sigbaar word, en aanskou, en saamvloei
in een Liggaam – fyn, glansend,
naamloos – die God van gode
wat alles omvat, die Eindelose
Godheid!

Maar, diep verbaas,
deurtril, oorweldig, verblind en verdwaas,
het Arjuna gekniel; en sy hoof gebuig,
en sy handpalms saamgevou; en uitgeroep en gesê:

Arjuna
Ja! Ek het gesien! Ek sien!
Heer, alles is in U gehul!
Die gode is in U glorieryke gestalte! Die skepsels
van die aarde en die hemel en die hel
woon in U goddelike vorm,
en in U gelaat skitter die trekke

van Brahma, wat eensaam sit
op sy lotustroon;
van heiliges en wyses, en die slangegeslagte,
Ananta, Vasuki;
ja! magtigste Heer, ek sien
U duisend duisend arms, en borste, en gesigte,

en oë – aan elke kant,
volmaak, veelvormig;
en nêrens 'n einde aan U nie, nêrens 'n begin,
nêrens 'n middelpunt nie! Waarheen
die oog van die siel ook al opkyk,
verskuif U middelpunt, U Self wat alles beheers en alles oorwin!

Oneindige Koning! Ek sien
die kroon op U,
die knots, die skulp, die werpskyf; ek sien U brand
in strale wat niemand kan verdra nie,
wat aarde, hemel en hel verlig
met 'n glans wat vlam en gloei en flits; wat

die duisternis in verblindende dag verander,
waarheen ek ook al kyk;
ag, Heer! Ek aanbid U, die Onverdeelde,
die Uiterste van alle denke,
die Skatpaleis, gebou
om die rykdom van die wêrelde te hou; die Skild

wat die wette van die deug beskerm;
die Fontein waaruit die stroom van die lewe
al die waters van al die riviere van alle bestaan put:
die Een, ongebore, eindeloos,
onveranderlik en ongemeng!
Met mag en majesteit bo alle denke, bo alle sien!

Die silwer van die maan en die goud
van die son is heerlikhede wat stroom
uit U groot oë; U gelaat, wat teer straal
deur al die sterre en hemele,
wek U heelal
tot warm lewe. Die wêrelde is vol van die wonder

van U volmaakthede! Die ruimte,
met sterre besaai, en die leë plek
van pool tot pool van die blou, van grens tot grens,
het U in elke plek,
U, U! – Waar U nie is nie,
o Heilige, Wonderbare Gestalte, word nêrens gevind nie!

O Verborgene, Ontsagwekkende!
By die gesig van U, nou geopenbaar,
bewe die Drie Wêrelde; die laer gode kom na U toe nader;
hulle vou hul handpalms, en buig
liggaam en bors en voorhoof,
en, fluisterend in aanbidding, loof en verheerlik hulle U!

Die Rishi's en die Siddhas roep:
"Heil! Hoogste Majesteit!"
Uit wyse en sanger breek die lofsang los
in soete harmonie
wat U lof besing;
terwyl ontelbare skares die lied oorneem:

die Rudras wat op die storms ry,
die Adityas se stralende gestaltes,
Vasus en Sadhyas, Vishvas, Ushmapas;
Maruts, en daardie groot Tweeling,
die hemelse, skone Ashvins,
Gandharvas, Rakshasas, Siddhas en Asuras –

hulle sien U, en eer U
in skielike, verslae vrees;
ja! die wêrelde – wat U sien met U geweldige gestalte,
met U veelvuldige gesigte,
met oë wat alles aanskou,
ontelbare oë, magtige arms, ontsaglike lede,

flanke wat deur son en ster verlig word,
voete wat naby en ver geplant staan,
slagtande van verskrikking, monde wat woedend en teer is –
die Drie wye Wêrelde voor U
aanbid, soos ek U aanbid,
bewe, soos ek bewe, om soveel prag te aanskou!

Ek sien hoe U die hemel tref
met U voorhoof, op wonderbare wyse,
reusagtig, in reënboogkleure geverf, glinsterend; en U mond
wyd oop, en oë wat
alle dinge sien, wat ook al is
in al U wêrelde, oos, wes, noord en suid.

O Oë van God! O Hoof!
Die krag van my siel het gevlug,
die moed van my hart is weg, die verlange van my gees beskaamd!
As ek U so aanskou,
met ontsaglike broue wat gloei,
met 'n brandende blik, en lippe wat deur vuur verlig word,

fel soos die vlamme wat
aan die einde van alles
aarde en hemel sal verteer! Wee my! Ek sien geen aarde en hemel meer nie!
U, Heer van here, sien ek,
U alleen – net U!
Laat U genade nou aan my gegee word,

U Toevlug van die wêreld!
Kyk! In die grot
van U wyd geopende keel, en lippe met wit slagtande,
gewerp, sien ek ons edelstes,
die seuns van die groot Dhritarashtra,
Bhishma, Drona en Karna – gegryp en vermorsel!

Die konings en die hoofmanne ingesleur
in daardie gapende kloof;
die beste van albei hierdie leërs geskeur en verskeur!
Tussen U kake lê hulle
bloedig vermink,
tot stof en dood vermaal! Soos strome wat afgedryf word,

wat in hulpelose haas
in 'n onstuimige stortvloed vorentoe gaan,
reguit na die verswelgende dieptes van die oseaan wat nooit vol word nie,
so stroom daardie helde,
groot en dapper,
in eindelose strome, hulpeloos, na daardie vlammende grot!

Soos motte wat in die nag
na 'n lig toe fladder,
na hul vurige doem gelok, vlieënd en sterwend,
so drom al daardie menigtes
nog steeds na hul dood, blind, verblind, meegesleur,
sonder ophou, in wilde vlug!

U wat die mense gevorm het,
verslind hulle weer,
die een saam met die ander, groot en klein, almal eenders!
Die skepsels wat U maak,
gryp U met vlammende kake
en lek hulle op! Here God! U verskrikkinge slaan

van die een einde van die aarde tot die ander,
en vul die lewe, van geboorte
tot dood, met dodelike, brandende, onheilspellende angs!
Ag, Vishnu! Laat my weet
waarom U gelaat so is?
Wie is U, wat U so te goed doen aan U dooies?

Wie? Ontsaglike Godheid!
Ek buig my voor U neer,
Namostu te, Devavara! Prasida!
O Magtigste Heer, vertel my
waarom U gelaat so fel is?
Waar kom hierdie afgryslike voorkoms vandaan?

Die Sadhyas, Vishvas, Ushmapas, Gandharvas, Siddhas, Asuras en die ander is almal goddelike of vergoddelikte groepe wesens in die Hindoe-panteon. "Namostu te, Devavara! Prasida!" beteken: "Heil aan U, God van die gode! Wees genadig!"

Krishna
Jy sien My as die Tyd wat doodmaak. Ek is die Dood,
die vernietiger van wêrelde, die Tyd wat alles tot sy einde bring,
die Verdelger, die Oue van Dae, wat hierheen gekom het om te verteer.
Behalwe jy sal nie een van al hierdie vyandige hoofmanne wat hier opgestel staan,
lewend van die slagveld af weggaan nie! Moenie langer
ontsteld wees nie! Staan op! Verwerf roem! Vernietig jou vyande!
Veg vir die koninkryk wat op jou wag wanneer jy hulle oorwin het.
Deur My val hulle – nie deur jou nie! Die doodshou is hulle reeds toegedien,
selfs terwyl hulle so dapper daar staan; jy is My werktuig!
Slaan, sterkarmige Prins, na Drona! Slaan na Bhishma! Bring die dood
oor Karna en Jayadratha; maak 'n einde aan al hul krygsasem!
Dis Ek wat beveel dat hulle omkom! Jy sal net dié doodmaak wat reeds dood is;
veg! Hulle moet val, en jy moet lewe, oorwinnaar op hierdie vlakte!

In die Sanskrit sê Krishna hier: "Ek is die Tyd, die vernietiger van wêrelde." J. Robert Oppenheimer het later vertel dat hy by die eerste kernbomtoets in 1945 aan hierdie vers gedink het: "Nou het ek die Dood geword, die vernietiger van wêrelde."

Sanjaya
Toe hy die magtige Keshava se woord hoor,
het die gehelmde heer, bewend,
sy opgehewe handpalms saamgevou, en – biddend
om Krishna se genade – daar gestaan en gesê,
met gebuigde voorhoof en gebroke stem,
hierdie woorde, skroomvallig gespreek:

Arjuna
Tereg, Heer van die Mag,
vind die hele wêreld vreugde
in U oortreffende krag, en gehoorsaam U;
die Rakshasas, in angs
by die gesig van U, vlug
na al vier windrigtings; en die skare

van die Siddhas besing U naam.
Hoe sou hulle nie
U majesteite verkondig nie, Goddelikste, Magtigste?
U, Brahman, groter as Brahma!
U, Oneindige Skepper!
U, God van die gode, Woonplek en Rus van die lewe!

U, van alle siele die Siel!
Die Geheel wat alles omvat!
Van die bestaan met vorm, en die vormlose bestaan, die Vormer;
O Uiterste! O Heer!
Ouer as die oudheid, wat
die wêrelde met die rykdom van lewe gevul het! O Eienaar van alle skatte,

wat alles weet, en self
die Wysheid is! O Deel
in alles, en die Al; want alles het uit U opgestaan;
ontelbaar, sien ek nou,
is die gedaantes van U!
U is Vayu, en Hy wat die tronk bewaak

van Naraka, die donker Yama;
en Agni se blink vonk;
die golwe van Varuna is U golwe. Die maan en die sterlig
is Uwe! U is
Prajapati, en voor U
het hulle gekniel in aanbidding, in die verre lig van die ou wêreld,

die eerstes van die sterflike mense.
Weer, o God! Weer
word U duisend duisend maal verheerlik!
Eer en aanbidding –
heerlikheid en lof – aan U!
"Namo! Namaste!" word aan elke kant geroep;

geroep hier, daarbo, daaronder,
uitgespreek wanneer U gaan,
uitgespreek waar U kom! "Namo!" roep ons;
"Namostu!" Aanbidde God!
"Namostu!" Naamlose Heer!
Heil aan U! Lof aan U! U, die Een in alles;

want U is Alles! Ja, U!
Ag! As U nou in toorn
sou onthou dat ek U as Vriend beskou het,
en met U gepraat het op die maklike manier
waarop mense met mekaar praat;
U "Krishna" genoem het, en "Prins", en nie begryp het

U verborge majesteit,
die mag, die ontsag van U nie;
as ek, in my onbedagsaamheid of in my liefde,
op reis of in die skerts,
of wanneer ons gaan rus het,
in die raad gesit het, of in die bos rondgedwaal het,

alleen of in die skare,
U, Allerheiligste, onreg aangedoen het –
laat U genade my geskenk word vir daardie onnadenkende sonde!
Want U is, nou weet ek dit,
die Vader van alles hier onder,
van alles daarbo, van al die wêrelde daarbinne,

die Guru van die gurus; meer
te eer en te aanbid
as alles wat aanbiddelik en hoog is!
Hoe sou daar in die drie wye wêrelde
iemand gelyk aan U wees?
Hoe sou enigeen anders U majesteit deel?

Daarom, met gebuigde liggaam
en met eerbiedige gemoed,
loof ek U, en dien en soek U, en vra om genade.
Soos 'n vader na 'n seun,
soos 'n vriend na 'n vriend, soos een
wat liefhet na sy geliefde, draai U gelaat

in sagmoedigheid na my!
Dit is goed dat ek gesien het
hierdie onbekende wonder van U Gestalte! Maar vrees
meng met die vreugde! Neem weer aan,
liewe Heer, uit ontferming,
U aardse gedaante, wat aardse oë kan verdra!

Wees genadig, en wys
die gelaat wat ek ken;
laat my U aanskou soos voorheen, getooi
met werpskyf en voorhoofjuweel,
met knots en kroon,
U wat alle dinge onderhou! Laat my sonder vrees

weer een keer aanskou
die gestalte wat ek van ouds liefgehad het,
U met die duisend arms en die ontelbare oë!
Hierdie bange hart verlang
om weer herstel te sien
my wamenner, in Krishna se vriendelike vermomming.

Vayu is die god van die wind; Yama is die god van die dood, wat oor Naraka, die onderwêreld, heers; Agni is die god van die vuur; Varuna is die god van die waters; Prajapati is die "Heer van die skepsels". "Namo", "Namaste" en "Namostu" is groetwoorde van aanbidding: "Eer aan U".

Krishna
Ja! Jy het gesien, Arjuna, omdat Ek jou innig liefhet,
die verborge gelaat van My, deur verborge krag geopenbaar,
stralend, en wonderbaar, en onmeetlik, majestueus, veelvuldig,
wat niemand behalwe jy in al die jare die guns gehad het om te aanskou nie;
want nie deur die Vedas kom dit nie, nie deur offers of aalmoese,
nie deur goed gedane werke, of lang boetedoening, of gebede, of gesange nie,
dat sterflike oë dit kan verdra om die Onsterflike Siel onbeklee te sien,
Prins van die Kurus! Dit is vir jou alleen bewaar! Wees bly!
Laat geen kommer jou hart meer skud nie, omdat jou oë
My verskrikking saam met My heerlikheid gesien het. Soos Ek voorheen was,
so sal Ek weer vir jou wees; aanskou My met 'n ligte hart!
Weer is Ek jou Krishna, die gestalte wat jy van ouds geken het!

Sanjaya
Hierdie woorde het Vasudeva
tot Arjuna gespreek, en dadelik
weer aangeneem die dierbare gedaante
van die geliefde wamenner;
vrede en vreugde het dit herstel
toe die Prins weer een keer aanskou het
die magtige gestalte van die Hoogste en gelaat,
geklee in Krishna se sagte genade.

Arjuna
Noudat ek, Janardana, hierdie vriendelike
menslike gestalte sien terugkom, kan my gees weer
kalm gedagtes dink; my hart klop weer stil!

Krishna
Ja! Dit was wonderlik en verskriklik
om My te sien soos jy gesien het, liewe Prins! Die gode
vrees en verlang gedurig om dit te sien!
Tog nie deur die Vedas nie, nie deur offers nie,
nie deur boetedoening, of gawes, of gebed nie,
sal enigeen My so aanskou soos jy My gesien het!
Net deur die volste diens, volmaakte geloof
en algehele oorgawe word Ek geken
en gesien, en ingegaan, o Bharata!
Wie alles vir My doen; wie My vind
in alles; wie altyd aanbid; wie alles liefhet
wat Ek gemaak het, en My, met liefde as sy enigste doel –
daardie mens, Arjuna, kom tot by My.

Hier eindig die elfde hoofstuk van die Bhagavad Gita, genaamd "Vishvarupa Darshana Yoga", of "Die openbaring van die Een en die Veelvuldige".