Hoofstukke 32–34

¹ Hy het daardie nag in Bet-El oorgebly, en Levi het gedroom dat hulle hom aangestel en tot priester van God die Allerhoogste gemaak het, hom en sy seuns vir ewig. Hy het uit sy slaap wakker geword en die Here geprys.

² Jakob het die volgende môre vroeg opgestaan, op die veertiende van hierdie maand, en hy het 'n tiende gegee van alles wat saam met hom gekom het, van mense sowel as van vee, van goud en van elke voorwerp en kledingstuk. Ja, hy het van alles 'n tiende gegee. ³ In daardie dae het Ragel swanger geword met haar seun Benjamin. Jakob het sy seuns van hom af opwaarts getel, en Levi het die Here se deel geword. Sy vader het hom met die klere van die priesterskap aangetrek en sy hande gevul.

Van Benjamin af teruggetel, is Levi die tiende seun, en daarom het hy as die "tiende" aan die Here behoort. "Sy hande vul" is 'n ou uitdrukking wat beteken: iemand as priester aanstel.

⁴ Op die vyftiende van hierdie maand het hy veertien osse van die beeste na die altaar gebring, en agt-en-twintig ramme, nege-en-veertig skape, sewe lammers en een-en-twintig bokkies as brandoffer op die offeraltaar, 'n aangename geur wat God welgevallig is. ⁵ Dit was sy offer, omdat hy die gelofte gedoen het dat hy 'n tiende sou gee, saam met hulle graanoffers en hulle drankoffers. ⁶ Toe die vuur dit verteer het, het hy wierook op die vuur gebrand, en as dankoffer twee osse, vier ramme, vier skape, vier bokramme, twee jaaroud skape en twee bokkies. So het hy elke dag gedoen, sewe dae lank. ⁷ Hy en al sy seuns en sy manne het dit daar sewe dae lank met blydskap geëet, en hulle het die Here geprys en gedank, wat hom uit al sy benoudheid verlos en sy gelofte vir hom laat uitkom het. ⁸ Hy het 'n tiende van al die rein diere gegee en 'n brandoffer gebring, en die onrein diere het hy aan sy seun Levi gegee, en al die mense het hy aan hom gegee.

Charles het hier die woord "nie" ingevoeg ("die onrein diere het hy nie aan Levi gegee nie"). Ons volg die Etiopiese teks, wat sê dat Jakob dit wel aan Levi gegee het.

⁹ Levi het in Bet-El die priesteramp voor sy vader Jakob beklee, bo sy tien broers, en hy was daar priester. Jakob het sy gelofte nagekom: so het hy weer 'n tiende van die tiende aan die Here gegee en dit geheilig, en dit het vir Hom heilig geword.

¹⁰ Daarom is dit op die hemelse tafels as wet vasgestel dat 'n tweede tiende jaar na jaar voor die Here geëet moet word, op die plek wat gekies is om sy Naam daar te laat woon. Aan hierdie wet is daar geen einde van dae nie; dit geld vir ewig. ¹¹ Hierdie voorskrif is opgeskryf sodat dit jaar na jaar nagekom kan word deur die tweede tiende voor die Here te eet op die plek wat gekies is, en niks daarvan mag van hierdie jaar tot die volgende jaar oorbly nie. ¹² Want die graan moet in sy eie jaar geëet word tot op die dae wanneer die graan van die nuwe jaar ingesamel word, en die wyn tot op die dae van die nuwe wyn, en die olie tot op die dae van sy seisoen. ¹³ Alles wat daarvan oorbly en oud word, moet as besoedel beskou word. Dit moet met vuur verbrand word, want dit is onrein. ¹⁴ So moet hulle dit saam in die heiligdom eet, en hulle mag dit nie laat oud word nie. ¹⁵ Al die tiendes van die osse en die skape moet aan die Here heilig wees en aan sy priesters behoort, en hulle moet dit jaar na jaar voor Hom eet. Want so is dit oor die tiende vasgestel en op die hemelse tafels gegraveer.

¹⁶ Die volgende nag, op die twee-en-twintigste dag van hierdie maand, het Jakob besluit om daardie plek te bou, die voorhof met 'n muur te omring en dit te heilig en vir ewig heilig te maak, vir homself en vir sy kinders ná hom. ¹⁷ Die Here het in die nag aan hom verskyn, hom geseën en vir hom gesê: "Jou naam sal nie Jakob genoem word nie, maar Israel sal hulle jou noem." ¹⁸ Hy het weer vir hom gesê: "Ek is die Here wat die hemel en die aarde geskep het. Ek sal jou vermeerder en jou baie talryk maak. Konings sal uit jou voortkom, en hulle sal oordeel oral waar die voet van die mensekinders al getrap het. ¹⁹ Ek sal aan jou nageslag die hele aarde gee wat onder die hemel is. Hulle sal oor al die nasies oordeel soos hulle wil, en daarna sal hulle die hele aarde in besit neem en dit vir ewig erf." ²⁰ Toe Hy klaar met hom gepraat het, het Hy van hom af opgevaar, en Jakob het gekyk totdat Hy na die hemel opgestyg het.

²¹ Hy het in 'n nagtelike visioen gesien, en kyk, 'n engel het uit die hemel neergedaal met sewe tafels in sy hande. Hy het dit vir Jakob gegee, en Jakob het dit gelees en alles geweet wat daarin geskryf was oor wat met hom en sy seuns deur al die eeue sou gebeur. ²² Die engel het hom alles gewys wat op die tafels geskryf was en vir hom gesê: "Moenie hierdie plek bou nie, en moenie dit 'n ewige heiligdom maak nie, en moenie hier woon nie, want dit is nie die plek nie. Gaan na die huis van jou vader Abraham en woon by jou vader Isak tot die dag van jou vader se dood. ²³ Want in Egipte sal jy in vrede sterwe, en in hierdie land sal jy met eer begrawe word in die graf van jou vaders, by Abraham en Isak. ²⁴ Moenie bang wees nie, want soos jy dit gesien en gelees het, so sal dit alles gebeur. Skryf jy alles neer soos jy dit gesien en gelees het." ²⁵ Jakob het gesê: "Here, hoe kan ek alles onthou wat ek gelees en gesien het?" En hy het vir hom gesê: "Ek sal alles in jou herinnering terugbring." ²⁶ Hy het van hom af opgevaar, en Jakob het uit sy slaap wakker geword. Hy het alles onthou wat hy gelees en gesien het, en hy het al die woorde neergeskryf wat hy gelees en gesien het.

²⁷ Hy het daar nog 'n dag gevier, en hy het daarop geoffer net soos hy op die vorige dae geoffer het. Hy het dit "Byvoeging" genoem, want hierdie dag is bygevoeg, en die vorige dae het hy "Die Fees" genoem. ²⁸ So is bekend gemaak dat dit so moet wees, en dit is op die hemelse tafels geskryf. Daarom is aan hom geopenbaar dat hy dit moet vier en dit by die sewe dae van die fees moet voeg. ²⁹ Dit is "Byvoeging" genoem, omdat dit by die dae van die feesdae gereken is, volgens die getal van die dae van die jaar.

Die fees in hierdie hoofstuk is die Huttefees, wat sewe dae duur. Die ekstra dag is die agtste dag wat ná die Huttefees gevier word. Die teks van verse 27 tot 29 is in die Etiopiese oorlewering bedorwe en nie heeltemal duidelik nie.

³⁰ In die nag, op die drie-en-twintigste van hierdie maand, het Debora, Rebekka se voedster, gesterf. Hulle het haar onderkant die stad begrawe, onder die eik by die rivier, en hy het die naam van daardie plek "Die rivier van Debora" genoem, en die eik "Die eik van die rou oor Debora". ³¹ Rebekka het teruggegaan na haar huis, na sy vader Isak, en Jakob het ramme, skape en bokramme met haar saamgestuur, sodat sy vir sy vader 'n maaltyd kon voorberei soos hy dit graag gehad het. ³² Hy het agter sy moeder aan gegaan totdat hy by die land Kabratan gekom het, en hy het daar gewoon. ³³ Ragel het in die nag 'n seun gebaar en hom "Seun van my smart" genoem, want sy het swaar gekry toe sy hom gebaar het. Maar sy vader het hom Benjamin genoem. Dit was op die elfde van die agtste maand, in die eerste jaar van die sesde week van hierdie jubileum. ³⁴ Ragel het daar gesterf, en sy is begrawe in die land Efrata, dit is Betlehem. Jakob het 'n gedenksteen op Ragel se graf opgerig, op die pad bokant haar graf.

¹ Jakob het gegaan en suid van Magdaladraef gaan woon. Hy het na sy vader Isak gegaan, hy en sy vrou Lea, op die nuwemaan van die tiende maand.

² Ruben het Bilha, Ragel se slavin, die byvrou van sy vader, op 'n afgesonderde plek in die water sien bad, en hy het haar begeer. ³ Hy het hom in die nag weggesteek en in Bilha se huis ingegaan, en hy het haar alleen op 'n bed in haar huis aan die slaap gekry. ⁴ Hy het by haar gelê. Sy het wakker geword en gekyk, en kyk, Ruben het by haar in die bed gelê. Sy het die soom van haar kombers oopgeslaan, hom gegryp en uitgeroep, en sy het gesien dat dit Ruben was. ⁵ Sy het skaam gekry oor hom en hom losgelaat, en hy het gevlug. ⁶ Sy het baie oor hierdie saak getreur en dit vir niemand vertel nie. ⁷ Toe Jakob terugkom en na haar soek, het sy vir hom gesê: "Ek is nie rein vir jou nie, want ek is ten opsigte van jou onrein gemaak. Ruben het my onrein gemaak en in die nag by my gelê. Ek het geslaap en het niks gemerk totdat hy my rok opgelig en by my geslaap het nie." ⁸ Jakob was baie kwaad vir Ruben omdat hy by Bilha gelê het, omdat hy sy vader se kleed opgelig het. ⁹ Jakob het nie weer naby haar gekom nie, omdat Ruben haar onrein gemaak het.

En wat betref elke man wat sy vader se kleed oplig: sy daad is uiters sleg, want hy is 'n gruwel voor die Here. ¹⁰ Daarom is dit op die hemelse tafels geskryf en vasgestel dat 'n man nie by sy vader se vrou mag lê nie, en nie sy vader se kleed mag oplig nie, want dit is onrein. Hulle moet albei sekerlik sterwe, die man wat by sy vader se vrou lê en die vrou ook, want hulle het onreinheid op die aarde gepleeg. ¹¹ Daar mag niks onreins voor ons God wees in die volk wat Hy vir Hom as eiendom uitgekies het nie. ¹² En weer is daar 'n tweede keer geskryf: "Vervloek is hy wat by die vrou van sy vader lê, want hy het sy vader se skaamte ontbloot." En al die heiliges van die Here het gesê: "So moet dit wees, so moet dit wees."

¹³ En jy, Moses, beveel die kinders van Israel dat hulle hierdie woord moet onderhou, want dit bring die doodstraf mee. Dit is onrein, en daar is vir ewig geen versoening om versoening te doen vir die man wat dit gedoen het nie. Hy moet doodgemaak en gedood word, met klippe gestenig word en uitgeroei word onder die volk van ons God uit. ¹⁴ Want geen man in Israel wat so iets doen, word toegelaat om een enkele dag langer op die aarde te lewe nie, want hy is 'n gruwel en onrein. ¹⁵ En laat hulle nie sê: Ruben is lewe en vergifnis gegee nadat hy by sy vader se byvrou gelê het, en sy ook, al het sy 'n man gehad, en haar man Jakob, sy vader, nog gelewe het nie. ¹⁶ Want tot op daardie tyd was die voorskrif, die oordeel en die wet nog nie in sy volheid vir almal geopenbaar nie. Maar in jou dae is dit geopenbaar as 'n wet vir vaste tye en dae, en as 'n ewige wet vir die ewige geslagte. ¹⁷ Vir hierdie wet is daar geen einde van dae nie, en geen versoening daarvoor nie. Hulle moet albei uit die midde van die volk uitgeroei word. Op die dag waarop hulle dit gedoen het, moet hulle hulle doodmaak.

¹⁸ En jy, Moses, skryf dit vir Israel neer, sodat hulle dit kan onderhou en volgens hierdie woorde kan doen, en nie 'n sonde tot die dood begaan nie. Want die Here ons God is regter; Hy trek niemand voor nie en neem nie geskenke aan nie. ¹⁹ Vertel hulle hierdie woorde van die verbond, sodat hulle kan hoor en onderhou, op hulle hoede kan wees daarvoor, en nie vernietig en uit die land uitgeroei word nie. Want almal wat dit op die aarde voor ons God doen, is 'n onreinheid, 'n gruwel, 'n besmetting en 'n besoedeling. ²⁰ Daar is geen groter sonde as die hoerery wat hulle op die aarde pleeg nie. Want Israel is 'n heilige volk vir die Here sy God, 'n volk wat sy erfdeel is, 'n priesterlike en koninklike volk, 'n volk wat sy eiendom is. Daar mag geen sulke onreinheid te midde van die heilige volk verskyn nie.

²¹ In die derde jaar van hierdie sesde week het Jakob en al sy seuns gegaan en in die huis van Abraham gaan woon, naby sy vader Isak en sy moeder Rebekka. ²² Dit was die name van die seuns van Jakob: die eersgeborene Ruben, Simeon, Levi, Juda, Issaskar en Sebulon, die seuns van Lea; die seuns van Ragel, Josef en Benjamin; die seuns van Bilha, Dan en Naftali; die seuns van Silpa, Gad en Aser; en Dina, die dogter van Lea, die enigste dogter van Jakob. ²³ Hulle het gekom en voor Isak en Rebekka neergebuig. Toe hulle hulle sien, het hulle Jakob en al sy seuns geseën. Isak was baie bly, want hy het die seuns van Jakob, sy jonger seun, gesien, en hy het hulle geseën.

¹ In die sesde jaar van hierdie week van hierdie vier-en-veertigste jubileum het Jakob sy seuns, en sy diensknegte saam met hulle, gestuur om hulle skape op die weivelde van Sigem te laat wei. ² Die sewe konings van die Amoriete het teen hulle saamgetrek om hulle dood te maak. Hulle het onder die bome weggekruip en wou hulle vee as buit neem. ³ Jakob, Levi, Juda en Josef was in die huis by hulle vader Isak, want sy gees was bedroef, en hulle kon hom nie alleen laat nie. Benjamin was die jongste, en daarom het hy by sy vader gebly. ⁴ Toe het die koning van Tafu gekom, en die koning van Aresa, en die koning van Saregan, en die koning van Selo, en die koning van Gaas, en die koning van Bet-Horon, en die koning van Maanisakir, en almal wat in hierdie berge woon en wat in die woude in die land Kanaän woon.

Hierdie oorlog teen die Amoriete kom nie in Genesis voor nie. Dit is 'n ou oorlewering wat ook elders in Joodse geskrifte vertel word.

⁵ Hulle het dit aan Jakob laat weet en gesê: "Kyk, die konings van die Amoriete het jou seuns omsingel en hulle troppe geroof." ⁶ Hy het uit sy huis opgestaan, hy en sy drie seuns en al die diensknegte van sy vader en sy eie diensknegte, en hy het teen hulle opgetrek met sesduisend man wat swaarde gedra het. ⁷ Hy het hulle op die weivelde van Sigem verslaan. Hy het dié wat gevlug het agtervolg en hulle met die skerpte van die swaard doodgemaak. Hy het Aresa en Tafu en Saregan en Selo en Amanisakir en Gaas verslaan, en hy het sy troppe teruggekry. ⁸ Hy het hulle oorwin en hulle skatpligtig gemaak, sodat hulle vir hom skatting moes betaal: vyf soorte vrugte van hulle land. Hy het Robel en Tamnatares gebou. ⁹ Hy het in vrede teruggekeer en vrede met hulle gemaak, en hulle het sy diensknegte geword tot op die dag dat hy en sy seuns na Egipte afgetrek het.

¹⁰ In die sewende jaar van hierdie week het hy Josef van sy huis af na die land Sigem gestuur om te hoor hoe dit met sy broers gaan, en hy het hulle in die land Dotan gekry. ¹¹ Hulle het hom verraderlik behandel en 'n plan teen hom beraam om hom dood te maak. Maar hulle het van plan verander en hom aan Ismaelitiese handelaars verkoop. Dié het hom na Egipte afgeneem en hom aan Potifar verkoop, die hofdienaar van Farao, die hoof van die koks, die priester van die stad Ilew.

Die stad Ilew is Heliopolis, die stad wat in die Bybel On genoem word.

¹² Die seuns van Jakob het 'n bokkie geslag, Josef se kleed in die bloed gedoop en dit op die tiende van die sewende maand na hulle vader Jakob gestuur. ¹³ Hy het die hele nag getreur, want hulle het dit in die aand na hom gebring. Hy het koorsig geword van die rou oor sy dood en gesê: "'n Wilde dier het Josef verslind." En al die lede van sy huis het die hele dag saam met hom bedroef gewees en getreur. ¹⁴ Sy seuns en sy dogter het opgestaan om hom te troos, maar hy het geweier om oor sy seun getroos te word. ¹⁵ Op daardie dag het Bilha gehoor dat Josef omgekom het, en sy het gesterf terwyl sy oor hom getreur het. Sy het in Kafratef gewoon. En Dina, sy dogter, het ook gesterf nadat Josef omgekom het. So het hierdie drie rouvalle in een maand oor Israel gekom. ¹⁶ Hulle het Bilha teenoor die graf van Ragel begrawe, en Dina, sy dogter, het hulle ook daar begrawe. ¹⁷ Hy het een jaar lank oor Josef getreur en nie opgehou nie, want hy het gesê: "Laat ek treurend oor my seun na die graf afgaan."

¹⁸ Daarom is dit vir die kinders van Israel vasgestel dat hulle hulleself op die tiende van die sewende maand moet verootmoedig, op die dag toe die tyding wat hom oor Josef laat ween het, na sy vader Jakob gekom het. Hulle moet op die tiende van die sewende maand, een keer per jaar, met 'n jong bok versoening vir hulleself doen vir hulle sondes, want hulle het die liefde van hulle vader vir sy seun Josef seergemaak. ¹⁹ Hierdie dag is vasgestel sodat hulle daarop oor hulle sondes, oor al hulle oortredinge en oor al hulle dwalinge kan treur, sodat hulle hulleself een keer per jaar op daardie dag kan reinig.

Die tiende van die sewende maand is die Groot Versoendag. Hierdie verklaring van waar die Groot Versoendag vandaan kom, kom net in die Boek van Jubileë voor.

²⁰ Nadat Josef omgekom het, het die seuns van Jakob vir hulle vroue geneem. Die naam van Ruben se vrou is Ada; die naam van Simeon se vrou is Adibaa, 'n Kanaänitiese vrou; die naam van Levi se vrou is Melka, uit die dogters van Aram, uit die nageslag van die seuns van Terag; die naam van Juda se vrou is Betasuel, 'n Kanaänitiese vrou; die naam van Issaskar se vrou is Hesaka; die naam van Sebulon se vrou is Niiman; die naam van Dan se vrou is Egla; die naam van Naftali se vrou is Rasuu, van Mesopotamië; die naam van Gad se vrou is Maka; die naam van Aser se vrou is Ijona; die naam van Josef se vrou is Asnat, die Egiptiese vrou; en die naam van Benjamin se vrou is Ijasaka. ²¹ Simeon het berou gekry en 'n tweede vrou uit Mesopotamië geneem, soos sy broers.