Hoofstuk 16
Goddelik en ongoddelik
Daivasura Sampad Vibhaga Yoga · Die skeiding van die goddelike en die ongoddelike
Krishna
Vreesloosheid, 'n siel wat een is, die wil
om altyd na wysheid te strewe; 'n oop hand
en beteuelde luste; en vroomheid,
en liefde vir eensame studie; nederigheid,
opregtheid, sorg om niks wat lewe te beseer nie,
waarheidsliefde, traagheid tot toorn, 'n gemoed
wat lig laat gaan wat ander hoog ag;
en gelykmoedigheid, en 'n liefde
wat geen mens se foute uitsoek nie; en teerheid
teenoor almal wat ly; 'n tevrede hart,
deur geen begeerte verontrus nie; 'n sagte houding,
beskeie en ernstig, met edele manlikheid gemeng,
met geduld, met moed en met reinheid;
'n gees wat nie wraak soek nie, en nooit geneig is
om homself te hoog te ag nie: dít is die tekens,
o Indiese Prins, van hom wie se voete geplant is
op die skone pad wat na 'n hemelse geboorte lei!
Vreesloosheid, 'n siel wat een is, die wil
om altyd na wysheid te strewe; 'n oop hand
en beteuelde luste; en vroomheid,
en liefde vir eensame studie; nederigheid,
opregtheid, sorg om niks wat lewe te beseer nie,
waarheidsliefde, traagheid tot toorn, 'n gemoed
wat lig laat gaan wat ander hoog ag;
en gelykmoedigheid, en 'n liefde
wat geen mens se foute uitsoek nie; en teerheid
teenoor almal wat ly; 'n tevrede hart,
deur geen begeerte verontrus nie; 'n sagte houding,
beskeie en ernstig, met edele manlikheid gemeng,
met geduld, met moed en met reinheid;
'n gees wat nie wraak soek nie, en nooit geneig is
om homself te hoog te ag nie: dít is die tekens,
o Indiese Prins, van hom wie se voete geplant is
op die skone pad wat na 'n hemelse geboorte lei!
Bedrieglikheid, en hoogmoed, en trots,
gou kwaad word, harde en bose woorde,
en onkunde, blind vir sy eie duisternis:
dít is die tekens, My Prins, van hom wie se geboorte
bestem is vir die oorde van die laaghartiges.
gou kwaad word, harde en bose woorde,
en onkunde, blind vir sy eie duisternis:
dít is die tekens, My Prins, van hom wie se geboorte
bestem is vir die oorde van die laaghartiges.
Die hemelse geboorte bring tot verlossing,
dit moet jy weet! Die geboorte by die Asuras
bring in slawerny. Wees bly, Prins,
want jou lot is vir die hemelse geboorte bestem.
dit moet jy weet! Die geboorte by die Asuras
bring in slawerny. Wees bly, Prins,
want jou lot is vir die hemelse geboorte bestem.
Twee merke is op alle lewende mense gestempel,
die goddelike en die ongoddelike. Ek het jou vertel
aan watter tekens jy die hemelse mens herken;
hoor nou van My oor die onhemelse!
die goddelike en die ongoddelike. Ek het jou vertel
aan watter tekens jy die hemelse mens herken;
hoor nou van My oor die onhemelse!
Hulle begryp nie, die onhemelses,
hoe siele van My uitgaan, of hoe hulle
na My terugkeer nie; daar is geen waarheid in hulle nie,
geen reinheid, en geen reël vir die lewe nie. "Hierdie wêreld
het geen wet, geen orde en geen Heer nie,"
so sê hulle, "en dit het nie ontstaan deur oorsaak
op oorsaak, volgens 'n volmaakte voorneme nie,
maar is niks anders as 'n huis van wellus nie."
En met dié gedagte gee al daardie verlorenes,
met min verstand en 'n donker gemoed, hulle oor
aan bose dade, die vloek van hulle soort.
Oorgegee aan begeertes wat nooit versadig word nie,
vol bedrog, dwaasheid en trots,
klou hulle blindelings aan hul dwalings, en, gevang
in die sondige koers, vertrou hulle hierdie leuen
asof dit waar is, hierdie leuen wat na die dood lei,
en vind in plesier al die goeie wat bestaan,
en roep uit: "Hier eindig dit alles!"
hoe siele van My uitgaan, of hoe hulle
na My terugkeer nie; daar is geen waarheid in hulle nie,
geen reinheid, en geen reël vir die lewe nie. "Hierdie wêreld
het geen wet, geen orde en geen Heer nie,"
so sê hulle, "en dit het nie ontstaan deur oorsaak
op oorsaak, volgens 'n volmaakte voorneme nie,
maar is niks anders as 'n huis van wellus nie."
En met dié gedagte gee al daardie verlorenes,
met min verstand en 'n donker gemoed, hulle oor
aan bose dade, die vloek van hulle soort.
Oorgegee aan begeertes wat nooit versadig word nie,
vol bedrog, dwaasheid en trots,
klou hulle blindelings aan hul dwalings, en, gevang
in die sondige koers, vertrou hulle hierdie leuen
asof dit waar is, hierdie leuen wat na die dood lei,
en vind in plesier al die goeie wat bestaan,
en roep uit: "Hier eindig dit alles!"
Verstrik
in die strikke van honderd ydele verwagtings,
slawe van hul hartstog en hul toorn, koop hulle
rykdom met lae dade om hul warm luste te versadig.
"Soveel," sê hulle, "het ons vandag gewen! Daarmee
sal hierdie en daardie wens van die hart vervul word;
en dit is ons s'n! En daardie ander sal ons s'n word!
Vandag het ons 'n vyand gedood, en môre
sal ons ons ander vyand doodmaak! Kyk!
Is ons nie here nie? Lewe ons nie goed nie?
Is ons fortuin nie beroemd en groot en pragtig nie?
Ons is ryk, ons is van hoë geboorte! Watter ander mense
lewe soos ons? Kom, slag dan vir die offer!
Strooi geskenke rond, en wees vrolik!" So praat hulle,
verduister deur onkunde; en so val hulle,
heen en weer geslinger deur planne, bedrieg en gebind
in die net van swart begoëling, verlore in luste,
af na die vuil Naraka. Verwaand, dwaas,
koppig en trots, dronk tot die dood van die wyn
van rykdom, en roekeloos: al hulle offers
het net 'n skyn van eerbied, want dit word nie gebring
in die vroomheid van die ou geloof nie. So verknog
aan eie ek, aan geweld, aan onbeskoftheid, aan feesvier en toorn,
is hierdie lasteraars van My, in die gestaltes wat hulle dra
en in die gestaltes wat hulle voortbring, My vyande,
haatlik en vol haat; wreed, boos, laag,
die laagste en minste van mense, wat Ek neerwerp,
telkens en telkens weer, aan die einde van hul lewens,
in een of ander duiwelse skoot, waaruit, geboorte ná geboorte,
die duiwelse skote hulle weer uitbroei, almal verlei;
en totdat hulle My vind en aanbid, liewe Prins,
loop hulle daardie Onderste Pad.
in die strikke van honderd ydele verwagtings,
slawe van hul hartstog en hul toorn, koop hulle
rykdom met lae dade om hul warm luste te versadig.
"Soveel," sê hulle, "het ons vandag gewen! Daarmee
sal hierdie en daardie wens van die hart vervul word;
en dit is ons s'n! En daardie ander sal ons s'n word!
Vandag het ons 'n vyand gedood, en môre
sal ons ons ander vyand doodmaak! Kyk!
Is ons nie here nie? Lewe ons nie goed nie?
Is ons fortuin nie beroemd en groot en pragtig nie?
Ons is ryk, ons is van hoë geboorte! Watter ander mense
lewe soos ons? Kom, slag dan vir die offer!
Strooi geskenke rond, en wees vrolik!" So praat hulle,
verduister deur onkunde; en so val hulle,
heen en weer geslinger deur planne, bedrieg en gebind
in die net van swart begoëling, verlore in luste,
af na die vuil Naraka. Verwaand, dwaas,
koppig en trots, dronk tot die dood van die wyn
van rykdom, en roekeloos: al hulle offers
het net 'n skyn van eerbied, want dit word nie gebring
in die vroomheid van die ou geloof nie. So verknog
aan eie ek, aan geweld, aan onbeskoftheid, aan feesvier en toorn,
is hierdie lasteraars van My, in die gestaltes wat hulle dra
en in die gestaltes wat hulle voortbring, My vyande,
haatlik en vol haat; wreed, boos, laag,
die laagste en minste van mense, wat Ek neerwerp,
telkens en telkens weer, aan die einde van hul lewens,
in een of ander duiwelse skoot, waaruit, geboorte ná geboorte,
die duiwelse skote hulle weer uitbroei, almal verlei;
en totdat hulle My vind en aanbid, liewe Prins,
loop hulle daardie Onderste Pad.
Die deure van die hel
is drievoudig, waardeur mense na hul ondergang gaan:
die deur van wellus, die deur van toorn, die deur
van hebsug. Laat 'n mens dié drie vermy!
Wie wegdraai en nie ingaan
by al drie daardie poorte van Naraka nie, gaan reguit
om sy vrede te vind, en kom by die poort van Swarga.
is drievoudig, waardeur mense na hul ondergang gaan:
die deur van wellus, die deur van toorn, die deur
van hebsug. Laat 'n mens dié drie vermy!
Wie wegdraai en nie ingaan
by al drie daardie poorte van Naraka nie, gaan reguit
om sy vrede te vind, en kom by die poort van Swarga.
Letterlik: "die geboorte van die Asuras", die demoniese wesens wat teen die gode staan.
Naraka is die hel of onderwêreld in die Hindoe-tradisie; Swarga is die hemel van die gode.
Arnold laat hier, soos die vertaler Davis, die tien slotverse van die hoofstuk weg.
Hier eindig die sestiende hoofstuk van die Bhagavad Gita, genaamd "Daivasura Sampad Vibhaga Yoga", of "Die boek van die skeiding van die goddelike en die ongoddelike".