Hoofstuk 18
Sinbad se sewende en laaste reis
Die sewe reise van Sinbad die Seevaarder
Ná my sesde reis was ek vas oortuig dat ek nooit weer see toe sou gaan nie. Ek was nou op 'n ouderdom om 'n rustige lewe te waardeer, en ek het genoeg gevaar geloop. Ek wou net my dae in vrede slyt. Op 'n dag, toe ek 'n klomp van my vriende onthaal, het iemand my egter kom sê dat 'n amptenaar van die kalief met my wil praat; en toe hy binnegelaat is, het hy my gevra om hom te volg na Haroun-al-Raschid, wat ek toe ook gedoen het. Nadat ek hom gegroet het, het die kalief gesê:
"Ek het jou laat roep, Sinbad, omdat ek jou dienste nodig het. Ek het jou gekies om 'n brief en 'n geskenk na die Koning van Serendib te neem, in ruil vir sy boodskap van vriendskap."
Die kalief se bevel het my soos 'n donderslag getref.
"Bevelhebber van die Gelowiges," het ek geantwoord, "ek is gereed om alles te doen wat U Majesteit beveel, maar ek vra u nederig om te onthou dat ek heeltemal moedeloos is ná die ongehoorde lyding wat ek deurgemaak het. Ek het trouens 'n eed afgelê om Bagdad nooit weer te verlaat nie."
Daarmee het ek hom 'n lang verslag gegee van party van my vreemdste avonture, waarna hy geduldig geluister het.
"Ek gee toe," het hy gesê, "dat jy werklik buitengewone ondervindings gehad het, maar ek sien nie waarom dit jou moet verhinder om te doen wat ek wil nie. Jy hoef net reguit na Serendib te gaan en my boodskap oor te dra, en dan is jy vry om terug te kom en te doen wat jy wil. Maar gaan moet jy; my eer en waardigheid vereis dit."
Toe ek sien dat daar geen uitweg is nie, het ek gesê ek is bereid om te gehoorsaam; en die kalief, verheug dat hy sy sin gekry het, het my duisend goudstukke vir die onkoste van die reis gegee. Ek was gou gereed om te vertrek, en met die brief en die geskenk het ek in Basra aan boord gegaan en vinnig en veilig na Serendib gevaar. Toe ek hier gesê het waarvoor ek kom, is ek goed ontvang en voor die koning gebring, wat my met vreugde begroet het.
"Welkom, Sinbad," het hy uitgeroep. "Ek het dikwels aan jou gedink, en ek is bly om jou weer te sien."
Nadat ek hom bedank het vir die eer wat hy my aandoen, het ek die kalief se geskenke uitgestal. Eerstens 'n bed met volledige behangsels, alles van goudlaken, wat duisend goudstukke gekos het, en nog een net so, van karmosynrooi stof. Vyftig klede met ryk borduurwerk, honderd van die fynste wit linne uit Kaïro, Suez, Cufa en Alexandrië. Dan nog beddens van verskillende snit, en 'n agaatvaas waarin die figuur van 'n man uitgesny is wat met 'n pyl op 'n leeu mik, en laastens 'n kosbare tafel wat eens aan koning Salomo behoort het. Die Koning van Serendib het die versekering van die kalief se vriendskap met tevredenheid ontvang, en noudat my taak afgehandel was, wou ek graag vertrek; maar dit was 'n geruime tyd voordat die koning daaraan wou dink om my te laat gaan. Eindelik het hy my egter met baie geskenke laat gaan, en ek het geen tyd verloor nie om aan boord te gaan van 'n skip wat dadelik uitgevaar het, en vier dae lank het alles goed gegaan. Op die vyfde dag het ons die ongeluk gehad om seerowers teë te kom, wat ons skip oorgeneem het. Hulle het almal doodgemaak wat weerstand gebied het, en dié wat verstandig genoeg was om hulle dadelik oor te gee, gevange geneem, en ek was een van hulle. Toe hulle ons van alles wat ons besit het, beroof het, het hulle ons gedwing om veragtelike vodde aan te trek, en na 'n verre eiland gevaar en ons daar as slawe verkoop. Ek het in die hande van 'n ryk handelaar beland, wat my saam met hom huis toe geneem en my goed geklee en gevoed het; en ná 'n paar dae het hy my laat roep en my uitgevra oor wat ek kan doen.
Ek het geantwoord dat ek 'n ryk handelaar is wat deur seerowers gevang is, en dat ek daarom geen ambag ken nie.
"Sê vir my," het hy gesê, "kan jy met 'n pyl en boog skiet?"
Ek het geantwoord dat dit een van die tydverdrywe van my jeug was, en dat my vaardigheid ongetwyfeld met oefening sou terugkom.
Daarop het hy my van 'n pyl en boog voorsien, my saam met hom op sy eie olifant laat klim en die pad gevat na 'n uitgestrekte woud wat ver van die stad af gelê het. Toe ons die wildste deel daarvan bereik het, het ons stilgehou, en my meester het vir my gesê: "Hierdie woud wemel van olifante. Steek jou weg in hierdie groot boom en skiet op almal wat verbykom. Wanneer jy daarin slaag om een dood te maak, kom sê vir my."
Met dié woorde het hy my 'n voorraad kos gegee en na die stad teruggekeer, en ek het my hoog in die boom tuisgemaak en wag gehou. Daardie nag het ek niks gesien nie, maar net ná sonop die volgende môre het 'n groot trop olifante krakend en trappend verbygekom. Ek het geen tyd verloor nie om verskeie pyle af te skiet, en eindelik het een van die groot diere dood op die grond neergeval, en die ander het teruggetrek. So kon ek uit my wegkruipplek afklim en terughardloop om my meester van my sukses te vertel, waarvoor ek geprys en met lekker dinge onthaal is. Toe het ons saam na die woud teruggegaan en 'n geweldige sloot gegrawe waarin ons die olifant wat ek doodgemaak het, begrawe het, sodat my meester kon terugkom en sy slagtande kon haal wanneer dit 'n geraamte geword het.
Twee maande lank het ek so gejag, en geen dag het verbygegaan sonder dat ek 'n olifant geskiet het nie. Natuurlik het ek my nie altyd in dieselfde boom gaan sit nie, maar soms op een plek en soms op 'n ander. Een môre, terwyl ek op die olifante wag, was ek verbaas om te sien dat hulle, in plaas daarvan om soos gewoonlik verby die boom te gaan waarin ek sit, stilhou en dit heeltemal omsingel, terwyl hulle verskriklik trompetter en die grond self met hulle swaar treë laat bewe; en toe ek sien dat hulle oë op my gevestig is, was ek doodbang, en my pyle het uit my bewende hand geval. Ek het waarlik goeie rede vir my skrik gehad, want 'n oomblik later het die grootste van die diere sy slurp om die stam van my boom gedraai en dit met een geweldige ruk met wortel en al uitgeruk, sodat ek, verstrengel in die takke, op die grond beland het. Ek het gedink dat my laaste uur nou sekerlik aangebreek het; maar die reusagtige dier het my taamlik saggies opgetel en op sy rug gesit, waar ek meer dood as lewendig vasgeklou het; en gevolg deur die hele trop het hy omgedraai en die digte woud in gestorm. Dit het vir my na 'n lang tyd gevoel voordat die olifant my weer op my voete neergesit het, en ek het soos in 'n droom gestaan en kyk hoe die trop omdraai en in 'n ander rigting wegtrap, en hulle het gou in die digte ondergroei verdwyn. Toe ek tot verhaal kom, het ek om my gekyk en gesien dat ek op die hang van 'n groot heuwel staan wat, so ver as wat ek aan albei kante kon sien, besaai was met die bene en slagtande van olifante. "Dit moet dus die olifante se begraafplek wees," het ek by myself gesê, "en hulle het my seker hierheen gebring sodat ek kan ophou om hulle te vervolg, aangesien ek niks anders as hulle slagtande wil hê nie; en hier lê meer as wat ek in 'n leeftyd sou kon wegdra."
Daarop het ek omgedraai en so vinnig as wat ek kon na die stad gegaan, sonder om op pad 'n enkele olifant te sien, wat my oortuig het dat hulle dieper die woud in teruggetrek het om die pad na die Ivoorheuwel oop te laat; en ek het nie geweet hoe om hulle skranderheid genoeg te bewonder nie. Ná 'n dag en 'n nag het ek my meester se huis bereik, en hy het my met blye verbasing ontvang.
"Ag, arme Sinbad!" het hy uitgeroep. "Ek het gewonder wat van jou geword het. Toe ek na die woud toe gaan, het ek die boom pas uitgeruk gevind, met die pyle langsaan, en ek was bang ek sou jou nooit weer sien nie. Vertel my tog hoe jy die dood vrygespring het."
Ek het gou sy nuuskierigheid bevredig, en die volgende dag het ons saam na die Ivoorheuwel gegaan, en hy was uitgelate van vreugde om te vind dat ek hom niks anders as die waarheid vertel het nie. Toe ons ons olifant gelaai het met soveel slagtande as wat hy kon dra en op pad terug na die stad was, het hy gesê:
"My broer – want ek kan iemand wat my so ryk gemaak het, nie langer as 'n slaaf behandel nie – neem jou vryheid, en mag die Hemel jou laat voorspoedig wees. Ek sal nie langer vir jou wegsteek dat hierdie wilde olifante elke jaar talle van ons slawe doodgemaak het nie. Hoeveel goeie raad ons hulle ook al gegee het, vroeër of later is hulle gevang. Jy alleen het die listigheid van hierdie diere ontkom; daarom moet jy onder die besondere beskerming van die Hemel staan. Nou sal die hele stad deur jou ryk word sonder dat nog lewens verlore gaan; daarom sal jy nie net jou vryheid ontvang nie, maar ek sal jou ook 'n fortuin skenk."
Waarop ek geantwoord het: "Meester, ek bedank u en wens u alle voorspoed toe. Vir myself vra ek net die vryheid om na my eie land terug te keer."
"Dit is goed," het hy geantwoord. "Die moesson sal binnekort die ivoorskepe hierheen bring, en dan sal ek jou op jou pad stuur met iets om jou oortog te betaal."
So het ek by hom gebly tot die moessontyd, en elke dag het ons by ons voorraad ivoor gevoeg totdat al sy pakhuise daarvan oorgeloop het. Teen hierdie tyd het die ander handelaars die geheim geken, maar daar was meer as genoeg vir almal. Toe die skepe eindelik aankom, het my meester self die een gekies waarmee ek sou vaar, en vir my 'n groot voorraad uitgesoekte padkos aan boord gesit, ook ivoor in oorvloed en al die kosbaarste rariteite van die land, waarvoor ek hom nie genoeg kon bedank nie; en so het ons afskeid geneem. Ek het die skip by die eerste hawe waar ons aangekom het, verlaat, want ná alles wat my weens die see oorgekom het, het ek nie meer rustig daarop gevoel nie; en nadat ek my ivoor vir baie goud verkoop en baie skaars en kosbare geskenke gekoop het, het ek my pakdiere gelaai en by 'n karavaan handelaars aangesluit. Ons reis was lank en vervelig, maar ek het dit geduldig verduur, met die gedagte dat ek ten minste nie storms of seerowers of slange of enige van die ander gevare hoef te vrees waaronder ek vroeër gely het nie; en eindelik het ons Bagdad bereik. My eerste sorg was om my by die kalief aan te meld en hom verslag te doen van my gesantskap. Hy het my verseker dat my lang afwesigheid hom baie onrustig gemaak het, maar dat hy nogtans op die beste gehoop het. Wat my avontuur tussen die olifante betref, het hy dit met verbasing aangehoor en verklaar dat hy dit nie sou kon glo as my eerlikheid hom nie so goed bekend was nie.
Op sy bevel is hierdie verhaal en die ander wat ek hom vertel het, deur sy skrywers in goue letters neergeskryf en tussen sy skatte bewaar. Ek het van hom afskeid geneem, hoogs tevrede met die eerbewyse en belonings wat hy my geskenk het; en sedert daardie tyd het ek van my arbeid gerus en my heeltemal aan my familie en my vriende gewy.
So het Sinbad die verhaal van sy sewende en laaste reis beëindig, en hy het hom na Hindbad gewend en bygevoeg:
"Wel, my vriend, en wat dink jy nou? Het jy al ooit gehoor van iemand wat meer gely het, of meer kere ternouernood ontkom het as ek? Is dit nie regverdig dat ek nou 'n lewe van gemak en rus geniet nie?"
Hindbad het nader gekom, sy hand eerbiedig gesoen en geantwoord: "My heer, u het waarlik vreeslike gevare geken; my moeilikhede was niks in vergelyking met u s'n nie. Boonop bewys die gulle manier waarop u u rykdom gebruik, dat u dit verdien. Mag u lank en gelukkig lewe en dit geniet."
Sinbad het hom toe honderd goudstukke gegee en hom van toe af onder sy vriende gereken; hy het hom ook sy beroep as draer laat opgee en hom elke dag aan sy tafel laat eet, sodat hy sy lewe lank vir Sinbad die Seevaarder sou onthou.
Ivoor is die harde, wit stof waarvan olifante se slagtande gemaak is, en was in die ou tyd baie kosbaar. Die moesson is 'n seisoenwind in die Indiese Oseaan wat elke jaar van rigting verander; seevaarders het hulle reise daarvolgens beplan. Cufa (Koefa) was 'n stad in die huidige Irak.