Hoofstuk 17
Die drievoudige geloof
Shraddhatraya Vibhaga Yoga · Die weg van die drievoudige geloof
Arjuna
As mense die heilige voorskrif verlaat,
sonder ag vir die Shastras, maar tog geloof in die hart bewaar
en aanbid, wat is dan hulle staat,
groot Krishna? Goedheid, Hartstog of Duisternis? Sê dit vir my!
As mense die heilige voorskrif verlaat,
sonder ag vir die Shastras, maar tog geloof in die hart bewaar
en aanbid, wat is dan hulle staat,
groot Krishna? Goedheid, Hartstog of Duisternis? Sê dit vir my!
Die Shastras is die heilige geskrifte en wetsboeke van die Hindoe-tradisie.
Krishna
Drievoudig is die geloof van die mensdom, en dit spruit
uit daardie drie eienskappe: dit word "waar",
of "deur hartstog bevlek", of "donker", soos jy sal hoor!
Drievoudig is die geloof van die mensdom, en dit spruit
uit daardie drie eienskappe: dit word "waar",
of "deur hartstog bevlek", of "donker", soos jy sal hoor!
Elke gelowige se geloof, Indiese Prins,
stem ooreen met wat hy werklik is.
Waar jy 'n aanbidder sien, daardie een
word soos dit wat hy aanbid;
soos die heiligdom is, so is die aanbidder.
Die "ware" siele aanbid ware gode; die siele
wat Hartstog gehoorsaam, aanbid Rakshasas
of Yakshas; en die mense van Duisternis bid
tot Pretas en Bhutas. Ja, en dié
wat bitter boetedoening doen wat nie voorgeskryf is
deur die regte reël nie, boetedoening wat wortel
in selfgenoegsame, trotse huigelary,
daardie mense, deur hartstog beset, gewelddadig, wild,
wat in hul onverstand My elemente folter
wat in skone samehang in hul vlees ingesluit is,
(nee, Myself, wat in die vlees teenwoordig is!),
weet dat hulle aan duiwels toegewy is, nie aan die hemel nie!
stem ooreen met wat hy werklik is.
Waar jy 'n aanbidder sien, daardie een
word soos dit wat hy aanbid;
soos die heiligdom is, so is die aanbidder.
Die "ware" siele aanbid ware gode; die siele
wat Hartstog gehoorsaam, aanbid Rakshasas
of Yakshas; en die mense van Duisternis bid
tot Pretas en Bhutas. Ja, en dié
wat bitter boetedoening doen wat nie voorgeskryf is
deur die regte reël nie, boetedoening wat wortel
in selfgenoegsame, trotse huigelary,
daardie mense, deur hartstog beset, gewelddadig, wild,
wat in hul onverstand My elemente folter
wat in skone samehang in hul vlees ingesluit is,
(nee, Myself, wat in die vlees teenwoordig is!),
weet dat hulle aan duiwels toegewy is, nie aan die hemel nie!
Want soos voedsel die mens op drie maniere voed,
so is daar 'n drievoudige weg
van aanbidding, onthouding en aalmoese!
Hoor dit van My! Daar is voedsel wat
krag, inhoud, sterkte en gesondheid, en lewensvreugde bring,
omdat dit goed gegeur, hartversterkend en vertroostend is:
dit is die voedsel van Goedheid. En daar is voedsel wat
pyn en onrus bring, en brandende bloed, en smart,
omdat dit te bytend, te heet, te sout en te skerp is,
en daarom begeer word deur 'n te sterk eetlus.
En daar is vuil voedsel, wat oornag gestaan het,
smaakloos, vieslik, wat die vuil mense eet,
'n fees van verrotting, gepas vir die lippe
van dié wat die "Duisternis" liefhet.
so is daar 'n drievoudige weg
van aanbidding, onthouding en aalmoese!
Hoor dit van My! Daar is voedsel wat
krag, inhoud, sterkte en gesondheid, en lewensvreugde bring,
omdat dit goed gegeur, hartversterkend en vertroostend is:
dit is die voedsel van Goedheid. En daar is voedsel wat
pyn en onrus bring, en brandende bloed, en smart,
omdat dit te bytend, te heet, te sout en te skerp is,
en daarom begeer word deur 'n te sterk eetlus.
En daar is vuil voedsel, wat oornag gestaan het,
smaakloos, vieslik, wat die vuil mense eet,
'n fees van verrotting, gepas vir die lippe
van dié wat die "Duisternis" liefhet.
So ook met rituele:
'n offer wat nie vir beloning gebring word nie,
op die regte wyse geoffer, wanneer hy wat die gelofte aflê
met 'n toegewyde hart sê: "Dit behoort ek te doen!",
is 'n rite van Goedheid. Maar 'n offer vir gewin,
geoffer vir 'n goeie naam, wees seker dat dit,
o beste van die Bharatas, 'n rite van Hartstog is,
met die stempel van "hartstog". En 'n offer
wat teen die wette gebring word, sonder die gepaste uitdeel
van voedsel, sonder die begeleiding
van gewyde lofsang, en sonder geskenke aan die priesters,
in 'n viering sonder geloof: noem dit laag,
die daad van "Duisternis", verlore!
'n offer wat nie vir beloning gebring word nie,
op die regte wyse geoffer, wanneer hy wat die gelofte aflê
met 'n toegewyde hart sê: "Dit behoort ek te doen!",
is 'n rite van Goedheid. Maar 'n offer vir gewin,
geoffer vir 'n goeie naam, wees seker dat dit,
o beste van die Bharatas, 'n rite van Hartstog is,
met die stempel van "hartstog". En 'n offer
wat teen die wette gebring word, sonder die gepaste uitdeel
van voedsel, sonder die begeleiding
van gewyde lofsang, en sonder geskenke aan die priesters,
in 'n viering sonder geloof: noem dit laag,
die daad van "Duisternis", verlore!
Aanbidding van gode
wat aanbidding verdien; nederige eerbied
vir die tweemaal-geborenes, leermeesters en oudstes; reinheid,
opregtheid, en die Brahmacharya-gelofte,
en om geen hulpelose ding te beseer nie:
dit maak die ware weg van die daad.
wat aanbidding verdien; nederige eerbied
vir die tweemaal-geborenes, leermeesters en oudstes; reinheid,
opregtheid, en die Brahmacharya-gelofte,
en om geen hulpelose ding te beseer nie:
dit maak die ware weg van die daad.
Woorde wat geen mens leed aandoen nie, woorde wat altyd waar is,
sagte en aangename woorde, en dié wat jy uitspreek
wanneer jy fluisterend uit 'n heilige geskrif lees:
dit maak die ware weg van die spraak.
sagte en aangename woorde, en dié wat jy uitspreek
wanneer jy fluisterend uit 'n heilige geskrif lees:
dit maak die ware weg van die spraak.
Kalmte van die siel, goedgunstigheid,
die heerskappy van die stil Gees, 'n voortdurende strewe
om die natuur te heilig: dít maak
die goeie rite, en die ware weg van die gemoed.
die heerskappy van die stil Gees, 'n voortdurende strewe
om die natuur te heilig: dít maak
die goeie rite, en die ware weg van die gemoed.
Hierdie drievoudige geloof, in die hoogste vroomheid
bewaar, sonder hoop op gewin, deur toegewyde harte,
is die volmaakte werk van Goedheid, ware geloof.
bewaar, sonder hoop op gewin, deur toegewyde harte,
is die volmaakte werk van Goedheid, ware geloof.
Godsdiens wat met trotse vertoon beoefen word
om goeie onthaal, aanbidding en roem te wen,
is, sê Ek, van Hartstog, haastig en ydel.
om goeie onthaal, aanbidding en roem te wen,
is, sê Ek, van Hartstog, haastig en ydel.
Godsdiens wat met 'n onverstandige wil beoefen word
om jouself te folter, of om mag te kry om 'n ander
seer te maak: dit is van Duisternis, donker en sleg.
om jouself te folter, of om mag te kry om 'n ander
seer te maak: dit is van Duisternis, donker en sleg.
Die gawe wat met liefde gegee word, wanneer iemand sê:
"Nou moet ek met blydskap gee!", wanneer hy wat ontvang
niks kan teruggee nie; gegee op die regte plek,
op die regte tyd, aan 'n waardige ontvanger:
dit is 'n gawe van Goedheid, skoon en voordelig.
"Nou moet ek met blydskap gee!", wanneer hy wat ontvang
niks kan teruggee nie; gegee op die regte plek,
op die regte tyd, aan 'n waardige ontvanger:
dit is 'n gawe van Goedheid, skoon en voordelig.
Die gawe wat selfsugtig gegee word, waar jy hoop
om weer te ontvang, of wanneer jy 'n doel nastreef,
of waar die gawe met teësin aangebied word:
dit is van Hartstog, met drang bevlek, sleg.
om weer te ontvang, of wanneer jy 'n doel nastreef,
of waar die gawe met teësin aangebied word:
dit is van Hartstog, met drang bevlek, sleg.
Die gawe wat nors weggegooi word, op 'n bose tyd,
op die verkeerde plek, aan 'n onwaardige ontvanger,
gegee met minagting of harde onvriendelikheid:
dit is 'n gawe van Duisternis, donker; dit seën nie!
op die verkeerde plek, aan 'n onwaardige ontvanger,
gegee met minagting of harde onvriendelikheid:
dit is 'n gawe van Duisternis, donker; dit seën nie!
Rakshasas en Yakshas is ontliggaamde maar wispelturige wesens van groot mag, gawes en skoonheid, soms ook goedgesind. Pretas en Bhutas is bose geeste en dwalende spoke.
Arnold verduidelik dat dit gaan om kos wat deur die nagwake heen bly staan het; in Indië sou dit waarskynlik bederf.
Die tweemaal-geborenes is lede van die drie hoër kaste wat 'n inwydingsrite ondergaan het. Brahmacharya is die gelofte van kuisheid en selfbeheersing, veral dié van die student.
Arnold laat die slotverse van die hoofstuk weg omdat hy hulle egtheid sterk betwyfel.
Hier eindig die sewentiende hoofstuk van die Bhagavad Gita, genaamd "Shraddhatraya Vibhaga Yoga", of "Die boek van die weg volgens die drie soorte geloof".