Ek was as natuurkenner aan boord van die skip H.M.S. Beagle. Daar het sekere feite my sterk getref. Dit was feite oor hoe die plante en diere van Suid-Amerika versprei is. Dit was ook feite oor hoe die huidige bewoners van daardie vasteland verband hou met dié wat vroeër daar geleef het. Dit het vir my gelyk asof hierdie feite 'n bietjie lig werp op die oorsprong van spesies. Een van ons grootste filosowe het dit "die raaisel van alle raaisels" genoem. Ná my terugkeer huis toe het die gedagte in 1837 by my opgekom dat ek dalk iets oor hierdie vraag kon uitvind. Ek sou geduldig allerlei feite moes versamel wat moontlik daarmee te make kon hê, en lank daaroor nadink. Ná vyf jaar se werk het ek my toegelaat om oor die saak te bespiegel, en ek het 'n paar kort notas opgestel. In 1844 het ek dit uitgebrei tot 'n skets van die gevolgtrekkings wat toe vir my waarskynlik gelyk het. Van daardie tyd tot vandag toe het ek aanhoudend aan dieselfde doel gewerk. Ek hoop die leser sal my vergewe dat ek hierdie persoonlike besonderhede vertel. Ek doen dit net om te wys dat ek nie haastig tot 'n besluit gekom het nie.

My werk is nou byna klaar. Maar dit sal my nog twee of drie jaar neem om dit te voltooi, en my gesondheid is glad nie sterk nie. Daarom het mense my aangemoedig om hierdie Opsomming te publiseer. Wat my veral oorgehaal het, is dat mnr. Wallace tot byna presies dieselfde algemene gevolgtrekkings oor die oorsprong van spesies gekom het as ek. Hy bestudeer nou die natuur van die Maleise eilande. Verlede jaar het hy vir my 'n verhandeling oor hierdie onderwerp gestuur. Hy het my gevra om dit aan sir Charles Lyell te stuur. Lyell het dit aan die Linnean Society gestuur, en dit is gepubliseer in die derde deel van daardie vereniging se tydskrif. Sir C. Lyell en dr. Hooker het albei van my werk geweet. Dr. Hooker het selfs my skets van 1844 gelees. Hulle het my die eer aangedoen om te besluit dat 'n paar kort uittreksels uit my manuskripte saam met mnr. Wallace se uitstekende verhandeling gepubliseer moet word.

Hierdie Opsomming wat ek nou publiseer, kan nie anders as onvolledig wees nie. Ek kan nie hier verwysings en bronne gee vir al my uitsprake nie. Ek moet maar daarop vertrou dat die leser 'n mate van vertroue in my noukeurigheid sal hê. Daar het sonder twyfel foute ingesluip, al hoop ek dat ek altyd versigtig was om net op goeie bronne staat te maak. Ek kan hier net die algemene gevolgtrekkings gee waartoe ek gekom het, met 'n paar feite as voorbeelde. Ek hoop dit sal in die meeste gevalle genoeg wees. Niemand besef beter as ek dat ek later al die feite waarop my gevolgtrekkings berus, in besonderhede en met verwysings moet publiseer nie. Ek hoop om dit in 'n toekomstige werk te doen. Ek weet goed dat daar byna geen enkele punt in hierdie boek bespreek word waarteen daar nie ook feite aangevoer kan word nie. Dikwels lyk dit asof daardie feite tot die teenoorgestelde gevolgtrekkings lei as myne. 'n Regverdige uitslag kry 'n mens net as jy die feite en argumente aan albei kante van elke vraag volledig stel en teen mekaar opweeg. Dit is glad nie moontlik om dit hier te doen nie.

Dit spyt my baie dat ek weens 'n gebrek aan ruimte nie die vreugde kan hê om almal te bedank wat my so ruim gehelp het nie. Baie natuurkenners het my gehelp, en party van hulle ken ek nie eens persoonlik nie. Tog kan ek nie hierdie geleentheid laat verbygaan sonder om my diep dank uit te spreek teenoor dr. Hooker nie. Die afgelope vyftien jaar het hy my op elke moontlike manier gehelp met sy groot kennis en sy uitstekende oordeel.

Kom ons dink na oor die oorsprong van spesies. 'n Natuurkenner kan nadink oor hoe lewende wesens aan mekaar verwant is, oor hoe hulle embrio's ooreenkom, oor hoe hulle oor die aarde versprei is, oor hoe hulle in die geologiese lae op mekaar volg, en oor ander sulke feite. Dit is heel denkbaar dat so 'n natuurkenner tot die gevolgtrekking kom dat elke spesie nie afsonderlik geskep is nie. Hy kan dink dat elke spesie, net soos variëteite, van ander spesies afstam. Maar selfs al is so 'n gevolgtrekking goed gegrond, sal dit nie bevredig nie. Dit sal eers bevredig as ons kan wys hoe die ontelbare spesies op hierdie aarde verander het. Ons moet kan wys hoe hulle die volmaakte bou gekry het, en hoe hulle so goed by mekaar aangepas geraak het. Dit is iets wat ons met reg baie bewonder. Natuurkenners verwys gedurig na uiterlike omstandighede, soos klimaat, kos en so meer, asof dit die enigste moontlike oorsaak van variasie is. In een baie beperkte sin is dit dalk waar, soos ons later sal sien. Maar dit is belaglik om net uiterlike omstandighede die skuld te gee vir die bou van byvoorbeeld die speg. Kyk na sy pote, sy stert, sy snawel en sy tong. Hulle is so wonderlik aangepas om insekte onder die bas van bome te vang. Of neem die mistel. Hierdie plant kry sy kos uit sekere bome. Sy sade moet deur sekere voëls weggedra word. Sy blomme het aparte geslagte, en sekere insekte moet stuifmeel van een blom na die ander bring – dit kan glad nie anders nie. Hierdie parasiet het dus verbande met verskeie heeltemal verskillende lewende wesens. Dit is net so belaglik om sy bou te verklaar deur die uitwerking van uiterlike omstandighede, of van gewoonte, of van die plant se eie wil.

Die skrywer van die boek Vestiges of Creation sou, vermoed ek, sê dat ná 'n sekere onbekende aantal geslagte een of ander voël 'n speg uitgebroei het. Hy sou sê een of ander plant het 'n mistel voortgebring, en dat hulle dadelik so volmaak was soos ons hulle nou sien. Maar vir my is hierdie aanname geen verklaring nie. Dit laat die vraag heeltemal onaangeraak en onverklaar: hoe is lewende wesens by mekaar en by hulle fisiese lewensomstandighede aangepas?

Dit is dus uiters belangrik om 'n helder insig te kry in hoe verandering en onderlinge aanpassing tot stand kom. Toe ek met my waarnemings begin het, het dit vir my waarskynlik gelyk dat mak diere en gekweekte plante die beste kans sou bied om hierdie duister probleem op te los. Ek is ook nie teleurgestel nie. In hierdie en in alle ander moeilike gevalle het ek altyd gevind dat ons kennis van variasie by mak diere en gekweekte plante die beste en veiligste leidraad gee, al is dié kennis nog onvolledig. Ek waag dit om te sê dat ek glo sulke studies is baie waardevol, al het natuurkenners dit gewoonlik verwaarloos.

Om hierdie redes sal ek hoofstuk 1 van hierdie Opsomming wy aan variasie by mak diere en gekweekte plante. So sal ons sien dat baie oorerflike verandering ten minste moontlik is. En wat net so belangrik of selfs belangriker is: ons sal sien hoe groot die mens se mag is om klein variasies een ná die ander op te stapel deur sy seleksie. Daarna sal ek oorgaan na die veranderlikheid van spesies in die natuur. Ongelukkig sal ek dié onderwerp veels te kort moet behandel, want 'n mens kan dit net reg doen deur lang lyste feite te gee. Ons sal tog kan bespreek watter omstandighede die gunstigste vir variasie is.

In die volgende hoofstuk sal ek die stryd om bestaan bespreek. Hierdie stryd vind oral op aarde onder alle lewende wesens plaas. Dit volg onvermydelik daaruit dat hulle getalle so vinnig kan groei. Dit is die leer van Malthus, toegepas op die hele diere- en planteryk. Van elke spesie word daar baie meer individue gebore as wat moontlik kan oorleef. Daarom is daar telkens weer 'n stryd om bestaan. Dit volg dus dat enige wese 'n beter kans sal hê om te oorleef as hy op enige manier verskil wat tot sy eie voordeel is, al is die verskil hoe klein. Dit geld onder die ingewikkelde en soms wisselende omstandighede van die lewe. So 'n wese word dan natuurlik geselekteer. Omdat oorerwing so 'n sterk beginsel is, sal enige geselekteerde variëteit geneig wees om sy nuwe en veranderde vorm voort te plant.

Hierdie fundamentele onderwerp, natuurlike seleksie, sal ek in hoofstuk 4 taamlik breedvoerig behandel. Ons sal dan sien hoe natuurlike seleksie byna onvermydelik tot die uitsterwing van baie minder verbeterde lewensvorms lei. Ons sal ook sien hoe dit lei tot wat ek uiteenlopende eienskappe (divergensie) noem. In die volgende hoofstuk sal ek die ingewikkelde en min bekende wette van variasie en van korrelasie van groei bespreek. In die vier hoofstukke daarna sal ek die duidelikste en ernstigste probleme vir die teorie bespreek. Eerstens is daar die probleme van oorgange: hoe kan 'n eenvoudige wese of 'n eenvoudige orgaan verander en vervolmaak word tot 'n hoogs ontwikkelde wese of 'n fyn geboude orgaan? Tweedens is daar instink, of die geestesvermoëns van diere. Derdens is daar verbastering: waarom is spesies onvrugbaar as hulle gekruis word, terwyl variëteite vrugbaar is? Vierdens is daar die onvolledigheid van die geologiese rekord. In die volgende hoofstuk sal ek kyk na hoe lewende wesens deur die tyd heen in die geologiese lae op mekaar volg. In hoofstuk 11 en 12 kyk ek na hoe hulle oor die aarde versprei is. In hoofstuk 13 kyk ek na hulle klassifikasie of onderlinge verwantskappe, sowel by volwassenes as in die embriostadium. In die laaste hoofstuk sal ek 'n kort opsomming van die hele werk gee, met 'n paar slotopmerkings.

Niemand behoort verbaas te wees dat baie oor die oorsprong van spesies en variëteite nog onverklaar is nie. 'n Mens moet net onthou hoe diep ons onkunde is oor hoe al die wesens om ons met mekaar verband hou. Wie kan verklaar waarom een spesie wyd versprei en baie talryk is, terwyl 'n ander, verwante spesie net in 'n klein gebied voorkom en skaars is? Tog is hierdie verbande uiters belangrik. Hulle bepaal hoe dit nou met elke bewoner van hierdie aarde gaan. En ek glo hulle bepaal ook sy toekomstige sukses en verandering. Ons weet nog minder van hoe die ontelbare bewoners van die aarde met mekaar verband gehou het in die baie geologiese tydperke van die verlede. Baie bly nog duister, en sal nog lank duister bly. Tog het ek die deeglikste studie en die nugterste oordeel gebruik waartoe ek in staat is. En ek kan nie daaraan twyfel nie: die siening van die meeste natuurkenners, wat ek self ook vroeër gehad het, is verkeerd. Dit is die siening dat elke spesie afsonderlik geskep is. Ek is ten volle oortuig dat spesies nie onveranderlik is nie. Spesies wat ons tot dieselfde genus reken, is direkte afstammelinge van een of ander spesie wat gewoonlik uitgesterf het. Dit is net soos die erkende variëteite van 'n spesie van daardie spesie afstam. Verder is ek oortuig dat natuurlike seleksie die belangrikste manier van verandering was, maar nie die enigste nie.

Alfred Russel Wallace (1823–1913) was 'n Britse natuurkenner wat in dieselfde tyd as Darwin, maar onafhanklik van hom, op die idee van natuurlike seleksie gekom het.

Vestiges of the Natural History of Creation was 'n gewilde boek oor die ontwikkeling van lewe wat in 1844 sonder die skrywer se naam verskyn het; later het dit bekend geword dat Robert Chambers dit geskryf het.