Gedeeltes III–V

So het Healfdene se seun onophoudelik gekook
van die wee van hierdie dae; selfs die wysste manne
kon sy smart nie versag nie; te seer was die angs,
afskuwelik en lank, wat op sy volk gelê het,
die swaarste van laste, die onheil van die nag.

Dit het Hygelac se dienaar tuis gehoor,
'n grote onder die Geate, van Grendel se dade.
Hy was die magtigste man aan moed
in daardie dae van hierdie lewe,
sterk en statig. 'n Stewige golfloper
het hy laat gereedmaak. Daardie strydkoning, het hy gesê,
wou hy oor die swanepad gaan opsoek,
die edele vors wat manne nodig gehad het!
Die prins se reis is deur verstandige mense
min verwyt, al was hy hulle dierbaar;
hulle het die held aangespoor en goeie voortekens begroet.
En nou het die dappere uit die geledere van die Geate
makkers gekies, die felste krygers
wat hy kon vind; met veertien man
het hy die seehout opgesoek, en, 'n beproefde seeman,
hulle gelei na die rand van die land.
Die tyd het nou verbygegaan; die skip het gedryf,
die boot onder die krans. Aan boord het hulle geklim,
krygers gereed; die golwe het gekarring,
see met sand; die seemanne het gedra
in die skoot van die skip hul blink uitrusting,
hul maliehemde en wapens: die manne het afgestoot,
op sy gewillige weg, die stewig gebinde vaartuig.
Toe het oor die waters, deur die krag van die wind,
die skip soos 'n voël met skuimbors beweeg,
totdat, op die regte tyd, op die tweede dag,
die geboë boeg so ver gevaar het
dat die seemanne nou die land kon sien,
blink seekranse, steil hoë heuwels,
breë kape. Hul hawe is gevind,
hul reis verby. Toe het vinnig
die Weders se stamgenote aan wal geklim,
hul seehout geanker, met kletterende wapenrusting
en strydtuig: hulle het God gedank
dat hulle in vrede oor die seepaaie gekom het.
Nou het 'n Scylding van die krans af gesien,
'n wag wat die waterkant bewaak het,
hoe hulle blink skilde oor die loopplank dra,
strydtuig gereed; verwondering het hom aangegryp
om te weet watter soort manne hulle was.
Reguit strand toe het hy sy perd gery,
Hrothgar se dienaar; met magtige hand
het hy sy spies geswaai en hulle so aangespreek:
"Wie is julle dan, julle gewapende manne,
geharnaste volk, wat daardie magtige skip
so oor die seeweë aangedryf het,
hierheen oor die waters? 'n Wag is ek,
'n brandwag hier oor die seegrens gestel,
sodat geen vyand van die volk van die Dene
met plunderende vloot die land kan skaad nie.
Nooit het vreemdelinge hulle so openlik gedra nie,
lindehout-draers: tog ontbreek julle duidelik
die verlof van die stamgenote hier,
my volk se instemming. – 'n Groter het ek nooit gesien
van krygers in die wêreld as een van julle nie –
daardie held in harnas! Hy is geen gewone dienaar nie,
net deur sy wapens vereer, as sy gelaat getuig,
sy weergalose voorkoms! Ek vra julle egter, vertel
van julle volk en tuiste, voordat julle van hier gaan
en as verdagte spioene julle weg vervolg
in Deense land. Nou, julle wat ver woon,
seevaarders, neem van my
eenvoudige raad: hoe gouer hoe beter
hoor ek van die land waarvandaan julle kom."

Hygelac se dienaar is Beowulf, wat hier nog nie by sy naam genoem word nie. "Golfloper" en "seehout" is digterlike name vir 'n skip, en die "swanepad" is die see.

Die Weders is 'n ander naam vir die Geate. "Lindehout-draers" is krygers met skilde, want skilde is van lindehout gemaak.

Die statigste het hom geantwoord;
die krygers se leier het sy woordeskat oopgesluit:
"Ons is van afkoms uit die stam van die Geate,
en Hygelac se eie haardgenote is ons.
By verre volke was my vader bekend,
'n edele held, Ecgtheow genaamd.
Vol van winters het hy heengegaan,
oud, van die aarde; hy word nog geëer
oor die breedte van die wêreld deur alle wyse manne.
Na jou heer en vors kom ons in getroue gesindheid
hierheen gehaas, na Healfdene se seun,
die beskermer van die volk: wees so goed en gee ons raad!
Na daardie magtige kom ons met 'n groot opdrag,
na die heer van die Dene; en ek meen nie dit is reg
dat iets verborge bly nie. Ons hoor – jy weet
of dit waar is – die mense vertel
dat onder die Scyldinge 'n verwoestende monster,
'n donker kwaaddoener, in duister nagte
sy weergalose woede verskriklik vertoon,
haat en moord. Aan Hrothgar wil ek
in grootheid van siel hulp bring,
sodat die Wyse en Dappere sy vyande kan oorwin –
as die einde van die onheil ooit beskore is,
van die wrede stryd, as genesing sal volg,
en die kokende golwe van sorg koeler word;
anders sal hy voortaan dae van angs
in smart verduur so lank as daar staan
hoog op sy heuwel daardie weergalose huis!"
Te perd het die strandwag geantwoord,
die onverskrokke stamgenoot: "Die skerpsinnige dienaar
moet vaardig wees om behoorlik te onderskei
tussen woorde en werke, as hy dit goed bedoel.
Ek verstaan dat hierdie groep welwillend gesind is
teenoor die Scyldinge se heer. Marsjeer dan, en dra
wapens en wapenrusting die pad wat ek julle wys.
Ek sal my manne beveel om julle boot intussen
op te pas, uit vrees dat vyande kom –
julle nuutgeteerde skip by die oseaan se strand
getrou te bewaak totdat dit weer
oor die waters daardie geliefde dienaars dra
– die hout met die geboë nek – na die Weders se grense,
helde soos die beskikking van die noodlot
sal bystaan en red uit die skok van die oorlog."
Hulle het begin marsjeer – die boot het stil gelê,
met die kabel vasgemaak en vas geanker,
die breëborsskip. – Toe het die everbeelde geblink
bo die wangskerm; met goud versier,
skerp en glinsterend, het dit wag gehou
oor die krygsman, terwyl die helde
haastig voortmarsjeer het, totdat hulle die saal gesien het,
breed van gewel en blink van goud:
dit was die mooiste onder die volke van die aarde,
van huise onder die hemel, waar Hrothgar gewoon het,
en sy glans het oor verre lande geskyn.
Die sterk skilddraer het hulle die blink
burg van die dapperstes gewys; hulle beveel om
reguit daarheen te gaan; toe het hy sy perd omgedraai,
die geharde held, en hulle so gegroet:
"Dit is tyd dat ek van julle gaan. Die Almagtige Vader
mag julle in genade en barmhartigheid goed beskerm,
veilig in julle strewe. Ek gaan terug see toe,
om teen vyandige krygers wag te hou."

Die "Wyse en Dappere" is Hrothgar.

Op Beowulf se helm was everbeelde. Die ever was heilig vir Freyr, 'n gunsteling-god van die Germaanse stamme, en die beeld moes die draer in die geveg beskerm.

Klipblink was die straat: dit het die pad gewys
aan die skare stamgenote. Maliehemde het geglinster,
met die hand gesmee, hard; op hul blink wapenrusting
het die staalringe gesing terwyl hulle voortgestap het
in hul strydmalie en na die saal gemarsjeer het.
Daar, moeg van die see, het hulle teen die muur
hul skilde, hul breë skilde, neergesit,
en op die bank gaan sit: die borsharnasse het gekletter,
die manne se strydtuig; hul wapens opgestapel,
die spiese van die seevaarders het bymekaar gestaan,
esspiese met grys punte: daardie ystergroep
was waardig gewapen! – 'n Trotse kryger
het die helde na hul tuiste en afkoms gevra:
"Waarvandaan dra julle nou blinkgepoleerde skilde,
grys harnasse en grimmige helms,
'n menigte spiese? 'n Boodskapper is ek,
Hrothgar se herout! So baie helde
het ek nog nooit as vreemdelinge met so 'n sterk gemoed ontmoet nie.
Dis duidelik dat julle uit dapperheid, nie in ballingskap gedryf nie,
uit hoë moed na Hrothgar soek!"
Hom het die strydsterke met woorde geantwoord,
die trotse edelman van die Weders het gepraat,
gehard onder die helm: "Ons is Hygelac s'n,
sy tafelgenote; ek is Beowulf genaamd.
Ek wil aan Healfdene se seun vertel
van hierdie opdrag van my, aan jou heer en meester,
die dapper prins, as hy dit hoegenaamd sal vergun
dat ons hom, die goeie, nou mag groet."
Wulfgar het gepraat, die hoof van die Wendle,
wie se geesteskrag aan baie bekend was,
sy moed en raad: "Die koning van die Dene,
die vriend van die Scyldinge, sal ek graag vertel,
die Ringbreker, soos jy die guns vra,
die beroemde vors, van jou koms hierheen,
en dadelik daarna die antwoord bring
wat die dapper vors sal wil gee."
Toe het hy haastig gegaan na waar Hrothgar gesit het,
witharig en oud, sy edelmanne om hom,
totdat die sterk dienaar daar by die skouer gestaan het
van die Deense koning: 'n goeie hofman was hy!
Wulfgar het met sy innemende heer gepraat:
"Hierheen het manne van ver na u gekom
oor die paaie van die oseaan, mense van Geatland;
en die statigste daar by sy sterk groep
is Beowulf genaamd. Hierdie guns vra hulle,
dat hulle, my heer, met u
na hartelus mag praat: moenie hul versoek weier
om hulle aan te hoor nie, genadige Hrothgar!
In krygsgewaad lyk hulle, dink ek,
ons agting waardig; veral hul leier,
'n held wat sy manne hierheen gelei het."

Die "klipblink" straat was 'n geplaveide pad, iets besonders in daardie tyd. Die spiese was van eshout gemaak.