Arjuna Vishada Yoga · Die smart van Arjuna

Die blinde koning Dhritarashtra vra sy raadgewer Sanjaya, aan wie die wyse Vyasa die gawe gegee het om die slagveld van ver af te sien, om te vertel wat daar gebeur.

Dhritarashtra
Só opgestel vir die stryd op die heilige vlakte,
op Kurukshetra – sê, Sanjaya! sê my:
wat het my mense gedoen, en die Pandavas?

Sanjaya
Toe hy die leër van die Pandavas sien,
het koning Duryodhana nader aan Drona gegaan
en hierdie woorde gespreek: "Ag, Guru! kyk na hierdie linie,
hoe groot dit is, van Pandu se vegsmanne,
in slagorde gestel deur die seun van Drupada,
u eie leerling in die oorlog! Daar staan in gelid
hoofmanne soos Arjuna, hoofmanne soos Bhima,
spanners van boë; Virata, Yuyudhana,
Drupada, verhewe op sy strydwa,
Dhrishtaketu, Chekitana, die dapper heer van Kasi,
Purujit, Kuntibhoja en Saivya,
met Yudhamanyu, en Uttamaujas,
Subhadra se kind, en dié van Draupadi – almal vermaard!
Almal op hul blink strydwaens!
Ook aan ons kant – u, beste van die Brahmane! – kyk:
uitnemende hoofmanne, bevelvoerders van my geslag,
wie se name ek met vreugde opnoem: u self die eerste,
dan Bhishma, Karna, Kripa, fel in die geveg,
Vikarna, Ashvatthama; en naas hulle
die sterk Saumadatti, met nog baie meer,
dapper en beproef, gereed om vandag te sterf
vir my, hul koning, elkeen met sy wapen in die hand,
elkeen bedrewe op die veld. Die swakste, lyk my,
is ons slagorde waar Bhishma bevel voer,
en Bhima, wat teenoor hom staan, effens te sterk!
Sorg dat ons kapteins naby Bhishma se geledere
alle hulp gee wat hulle kan! Blaas nou my skulphoring!"

Toe, op die teken van die grys Bhishma,
met 'n skal wat die bloed laat opbruis, wat rondrol
soos die brul van 'n leeu, het die trompetter
die groot skulphoring geblaas; en op die geluid daarvan
het trompette en tromme, simbale, gonge en horings
skielik losgebars in rumoer; soos die vlae
van 'n storm wat losbreek, so was die tumult!
Toe kon 'n mens sien, op hul goue strydwa,
ingespan met wit perde, terwyl hulle hul strydskulpe blaas:
Krishna die God, en Arjuna aan sy sy.
Krishna, met geknoopte haarlokke, het sy groot skulp geblaas,
gesny uit die "Reus se been"; Arjuna het
Indra se luide geskenk geblaas; Bhima die verskriklike –
Bhima met die wolfspens – 'n lang rietskulp;
en Yudhishthira, Kunti se onberispelike seun,
het 'n magtige skulp laat klink, "Oorwinningstem";
en Nakula het skel op sy skulp geblaas,
genaamd "Soetklinkend", Sahadeva op syne,
genaamd "Juweelbesaai", en die Prins van Kasi op syne.
Shikhandi op sy strydwa, Dhrishtadyumna,
Virata, Satyaki die Onoorwonne,
Drupada met sy seuns (o Heer van die Aarde!),
die langarmige kinders van Subhadra – almal het hard geblaas,
sodat die gekletter die harte van hul vyande laat bewe het,
met bewende aarde en donderende hemel.

Toe was dit –
terwyl hy Dhritarashtra se slagorde gereed sien staan,
wapens wat ontbloot word, boë wat gespan word, die oorlog
op die punt om los te breek – dat Arjuna, wie se vaandelteken
Hanuman die aap was, hierdie woorde gespreek het
tot Krishna die Goddelike, sy wamenner:
"Ry, Onverskrokkene! na daardie oop grond
tussen die leërs; ek wil van nader sien
wie hulle is wat teen ons sal veg, dié wat ons moet doodmaak
vandag, in die oordeel van die oorlog; want sekerlik
is almal wat hierdie vlakte vul, op bloedvergieting uit,
gehoorsaam aan Dhritarashtra se sondige seun."

Toe Arjuna so gevra het (o Bharata!),
het die hemelse Wamenner tussen die leërs
die blink strydwa gery en die melkwit perde ingehou
waar Bhishma en Drona en hul vorste aanvoer.
"Kyk!" het hy vir Arjuna gesê, "daar staan hulle,
jou bloedverwante, die Kurus." En die Prins
het aan albei kante die familie van sy huis gesien:
grootvaders en vaders, ooms en broers en seuns,
neefs en skoonseuns en broerskinders, gemeng
met vriende en geëerde oudstes; sommige aan hierdie kant,
sommige aan daardie kant opgestel. En toe hy dié teenoor hom sien –
eie bloed wat vyande geword het – het Arjuna se hart
gesmelt van deernis, en hy het dit uitgespreek:

Arjuna
Krishna! as ek sien hoe daardie skare van ons stam
hierheen gekom het om ons gemeenskaplike bloed te vergiet,
begewe my ledemate my, my tong droog op in my mond,
'n rilling gaan deur my liggaam, en my hare
rys van afgryse; uit my swak hand glip
Gandiva, die edele boog; 'n koors
skroei my vel; ek kan skaars staan;
die lewe in my wil swem en wegsink;
niks sien ek vooruit nie behalwe wee en weeklag!
Dit is nie goed nie, o Keshava! Niks goeds
kan uit wedersydse slagting spruit nie! Kyk, ek haat
oorwinning en heerskappy, rykdom en gemak,
so treurig gewen! Ag! watter oorwinning
kan vreugde bring, Govinda! Watter ryk buit
kan baat; watter heerskappy vergoed; watter lengte
van die lewe self kan soet lyk, gekoop met sulke bloed?
Want hier staan hulle, gereed om te sterf,
ter wille van wie die lewe mooi was, en plesier behaag het,
en mag kosbaar geword het: grootvaders, vaders en seuns,
broers, en skoonvaders, en skoonseuns,
oudstes en vriende! Sal ek die dood oor hulle bring,
al wil hulle ons doodmaak? Nie een hou nie,
o Madhusudana! sal ek slaan om te wen
die heerskappy oor al Drie Wêrelde; hoeveel minder dan
om 'n aardse koninkryk te gryp! Om hulle dood te maak
kan net angs voortbring, Krishna! As hulle
skuldig is, sal ons skuldig word deur hul dood;
hul sondes sal op ons val as ons
dié seuns van Dhritarashtra, ons eie bloed, doodmaak;
watter vrede kan daaruit kom, o Madhava?
Want as hulle, verblind deur wellus en woede,
inderdaad nie kan sien nie, of nie wil sien nie, die sonde
van koningslyne wat val en bloedverwante wat sterf,
hoe sou ons wat wel sien, nie so 'n misdaad vermy nie –
ons wat die skuld raaksien en die skande voel –
o U, Vreugde van die Mense, Janardana?
Deur die val van geslagte vergaan
hul soet, deurlopende huislike vroomheid,
en – met die rites verwaarloos, die vroomheid uitgedoof –
kom goddeloosheid daardie huis binne;
sy vroue word ontaard, en daaruit ontstaan
dol hartstogte en die vermenging van kastes,
wat daardie familie op die pad na die Hel stuur,
en elkeen wat met bose woede sy ondergang bewerk het.
Ja, en die siele van geëerde voorvaders
val uit hul plek van vrede, beroof
van die offerkoeke vir die dooies en die bleek water van die dood.
So leer ons heilige gesange. As ons dus
familie en vriende doodmaak uit liefde vir aardse mag –
wee ons! watter bose misstap sou dit wees!
Beter ag ek dit, as my bloedverwante toeslaan,
om hulle ongewapen tegemoet te gaan en my bors oop te stel
vir pyl en spies, as om hou met hou te beantwoord.

So sprekende, voor die aangesig van daardie twee leërs,
het Arjuna op die sitplek van sy strydwa neergesak
en boog en pyle laat val, siek van hart.

Arjuna spreek Krishna met verskeie eretitels aan: Keshava, Govinda, Madhusudana ("doder van die demoon Madhu"), Madhava en Janardana. Sanjaya spreek koning Dhritarashtra aan as "Bharata" (afstammeling van koning Bharata) en "Heer van die Aarde".

Volgens Hindoe-gebruik bring nakomelinge rysbolletjies en water as offers vir hul afgestorwe voorvaders. Waar 'n geslag uitsterf, hou dié offers op.

Hier eindig die eerste hoofstuk van die Bhagavad Gita, genaamd "Arjuna Vishada", of "Die boek van die smart van Arjuna".