Van my oupa Verus het ek goeie sedes geleer, en om my humeur te beheer.

Van wat ek oor my vader gehoor het en van hom onthou: beskeidenheid en 'n manlike karakter.

Van my moeder: vroomheid en vrygewigheid, en om weg te bly nie net van slegte dade nie, maar selfs van slegte gedagtes; en ook om eenvoudig te leef, ver van die gewoontes van die rykes.

Van my oupagrootjie: dat ek nie openbare skole bygewoon het nie, maar goeie onderwysers by die huis gehad het, en om te weet dat 'n mens aan sulke dinge ruim geld moet bestee.

Van my opvoeder: om nie vir die Groenes of die Blou by die wawedrenne kant te kies nie, en ook nie vir die een of die ander soort gladiator by die gevegte nie. Van hom het ek ook geleer om harde werk te verdra, min nodig te hê, met my eie hande te werk, my nie met ander mense se sake te bemoei nie, en nie gou na skinderpraatjies te luister nie.

Die Groenes en die Blou was spanne in die wawedrenne in Rome, en die gladiators het in verskillende soorte geveg, elk met sy eie ondersteuners.

Van Diognetus: om my nie met nietighede besig te hou nie; om nie te glo wat wonderdoeners en goëlaars sê oor towerspreuke en die uitdryf van bose geeste en sulke dinge nie; om nie kwartels vir gevegte aan te hou nie, en my nie hartstogtelik aan sulke dinge oor te gee nie; om te verdra dat mense reguit praat; om met die filosofie vertroud te raak; om eers na Bacchius te luister, toe na Tandasis en Marcianus; om in my jeug dialoë te skryf; en om te verlang na 'n plankbed en 'n dierevel, en wat ook al verder by die Griekse leefwyse van die filosowe hoort.

Van Rusticus het ek die besef gekry dat my karakter verbetering en dissipline nodig het. Van hom het ek geleer om my nie te laat meesleep deur die wedywer van slim praters nie; om nie oor bespiegelende onderwerpe te skryf of klein preke te lewer nie, en my nie voor te doen as iemand wat baie selfdissipline beoefen of goed doen net om gesien te word nie; om weg te bly van retoriek, poësie en mooiskrywery; om nie in my buiteklere in die huis rond te loop of ander sulke dinge te doen nie; om my briewe eenvoudig te skryf, soos die brief wat Rusticus uit Sinuessa aan my moeder geskryf het; om maklik te versoen te wees met mense wat my met woorde beledig of my verontreg het, sodra hulle self gewillig is om vrede te maak; om noukeurig te lees en nie tevrede te wees met 'n oppervlakkige begrip van 'n boek nie; en om nie haastig saam te stem met mense wat te veel praat nie. Aan hom het ek dit ook te danke dat ek die gesprekke van Epiktetus leer ken het, want hy het dit uit sy eie versameling vir my gegee.

Van Apollonius het ek geleer om vry te wees in my wil en onwrikbaar in my voorneme; om na niks anders te kyk nie, nie eers vir 'n oomblik nie, behalwe na die rede; om altyd dieselfde te bly, in skerp pyn, by die verlies van 'n kind, en in lang siekte; om in 'n lewende voorbeeld duidelik te sien dat dieselfde mens baie vasberade en tog toegeeflik kan wees, en nie nors is wanneer hy onderrig gee nie; om 'n man voor my oë te hê wat sy ervaring en sy vaardigheid om filosofiese beginsels te verduidelik duidelik as die kleinste van sy verdienste beskou het; en van hom het ek geleer hoe om van vriende te ontvang wat as gunste beskou word, sonder om my daardeur te laat verneder en sonder om dit ongemerk te laat verbygaan.

Van Sextus: 'n welwillende geaardheid; die voorbeeld van 'n huisgesin wat op 'n vaderlike manier gelei word; die idee om volgens die natuur te leef; ernstigheid sonder aanstellerigheid; om goed na die belange van vriende om te sien; en om onkundige mense te verdra, en dié wat sonder nadenke 'n mening vorm. Hy kon maklik by almal aanpas, sodat dit aangenamer was om met hom te verkeer as enige vleiery, en terselfdertyd het die mense rondom hom hom hoog geag. Hy kon die beginsels wat vir die lewe nodig is op 'n verstandige en stelselmatige manier ontdek en orden. Hy het nooit woede of enige ander hartstog getoon nie, maar was heeltemal vry van hartstog en tog baie liefdevol; hy kon goedkeuring uitspreek sonder lawaaierige vertoon, en hy het baie kennis gehad sonder om daarmee te spog.

Van Alexander die grammatikus: om nie foute te soek nie, en nie mense verwytend te berispe wat 'n verkeerde, onbeholpe of vreemde uitdrukking gebruik nie; maar om behendig self die regte uitdrukking te gebruik, as deel van 'n antwoord of 'n bevestiging, of in 'n gesprek oor die saak self en nie oor die woord nie, of deur 'n ander gepaste wenk.

Van Fronto het ek geleer om raak te sien hoeveel afguns, valsheid en skynheiligheid daar in 'n tiran is, en dat die mense onder ons wat aristokrate genoem word, gewoonlik nogal min vaderlike liefde het.

Van Alexander die Platonis: om nie dikwels of sonder noodsaak vir iemand te sê, of in 'n brief te skryf, dat ek nie tyd het nie; en om nie gedurig my pligte teenoor die mense saam met wie ek leef te ontduik met die verskoning dat ek dringende werk het nie.

Van Catulus: om nie onverskillig te wees wanneer 'n vriend my kritiseer nie, selfs al doen hy dit sonder rede, maar om te probeer om hom weer in sy gewone gemoed te bring; om gereed te wees om goed van my onderwysers te praat, soos daar van Domitius en Athenodotus vertel word; en om my kinders werklik lief te hê.

Van my broer Severus: om my familie lief te hê, en die waarheid, en regverdigheid. Deur hom het ek Thrasea, Helvidius, Cato, Dion en Brutus leer ken. Van hom het ek die idee gekry van 'n staat waarin dieselfde wet vir almal geld, 'n staat wat bestuur word met gelyke regte en gelyke vryheid van spraak vir almal, en die idee van 'n koninklike regering wat bo alles die vryheid van die onderdane respekteer. Van hom het ek ook geleer om bestendig en onwrikbaar in my waardering vir die filosofie te bly; om graag goed te doen, ruim aan ander te gee, goeie hoop te koester, en te glo dat my vriende my liefhet. Ek het ook by hom gesien dat hy nooit sy mening weggesteek het oor mense wat hy veroordeel het nie, en dat sy vriende nie hoef te raai wat hy wou of nie wou hê nie, want dit was heeltemal duidelik.

Van Maximus het ek selfbeheersing geleer, en om my deur niks te laat aflei nie; om in alle omstandighede opgewek te wees, ook in siekte; 'n goeie mengsel van vriendelikheid en waardigheid in die karakter; en om te doen wat voor my gelê is sonder om te kla. Ek het gesien dat almal geglo het dat hy dink soos hy praat, en dat hy in alles wat hy gedoen het nooit 'n slegte bedoeling gehad het nie. Hy was nooit verbaas of geskok nie, was nooit haastig nie en het nooit iets uitgestel nie; hy was nooit verward of neerslagtig nie; hy het nooit gelag om sy ergernis weg te steek nie, en hy was ook nooit opvlieënd of agterdogtig nie. Hy het gereeld goed gedoen, was gereed om te vergewe, en was vry van alle valsheid; hy het eerder gelyk na 'n man wat nie van die regte pad af te bring is nie, as na 'n man wat eers verbeter moes word. Ek het ook gesien dat niemand ooit kon dink dat Maximus op hom neersien nie, en dat niemand dit ooit sou waag om homself beter as hom te ag nie. Hy kon ook op 'n aangename manier humoristies wees.

In my vader het ek sagmoedigheid gesien, en 'n onwrikbare vasberadenheid in die dinge wat hy ná deeglike oorweging besluit het; geen ydelheid oor die dinge wat mense eerbewyse noem nie; 'n liefde vir werk en volharding; 'n bereidheid om te luister na enigiemand wat iets vir die algemene welsyn voor te stel gehad het; onwrikbare vastheid daarin om elke mens te gee wat hy verdien; en 'n kennis, uit ervaring, van wanneer om kragtig op te tree en wanneer om te ontspan. Ek het gesien dat hy alle hartstog vir seuns oorwin het; hy het homself nie hoër geag as enige ander burger nie; hy het sy vriende vrygestel van alle verpligting om saam met hom te eet of hom te vergesel wanneer hy op reis gegaan het, en dié wat weens dringende omstandighede nie saam kon gaan nie, het hom altyd dieselfde teruggevind. Ek het ook sy gewoonte gesien om alles wat besluit moes word noukeurig te ondersoek, en sy volharding; hy het nooit sy ondersoek gestaak omdat hy tevrede was met die eerste indrukke nie. Hy was geneig om sy vriende te behou en nie gou moeg vir hulle te word nie, maar ook nie oordrewe in sy liefde te wees nie; hy was by alle geleenthede tevrede en opgewek; hy het dinge ver vooruit gesien en vir die kleinste dingetjies voorsiening gemaak sonder vertoon; hy het toejuiging van die skare en alle vleiery dadelik stopgesit; hy het altyd gewaak oor die dinge wat nodig was vir die bestuur van die ryk, het die uitgawes goed bestuur, en geduldig die kritiek verdra wat hy daarvoor gekry het. Hy was nie bygelowig oor die gode nie, en hy het nie by mense in die guns probeer kom deur geskenke, deur hulle te behaag of deur die skare te vlei nie; hy was in alles nugter en standvastig, sonder enige lae gedagtes of dade, en sonder 'n drang na die nuwe. Die dinge wat die lewe gemakliker maak, en wat die geluk hom ruim gegee het, het hy sonder arrogansie gebruik en sonder om hom daaroor te verontskuldig; wanneer hy dit gehad het, het hy dit sonder aanstellerigheid geniet, en wanneer hy dit nie gehad het nie, het hy dit nie gemis nie. Niemand kon ooit van hom sê dat hy 'n sofis, 'n vrypostige huisslaaf of 'n pedant was nie; almal het erken dat hy 'n ryp, volwasse man was, bo vleiery verhewe, en in staat om sy eie en ander se sake te bestuur. Verder het hy ware filosowe geëer, en hy het nie dié verwyt wat net voorgegee het om filosowe te wees nie, maar hy het hom ook nie maklik deur hulle laat lei nie. Hy was maklik om mee te praat, en hy was aangenaam sonder enige aanstootlike aanstellerigheid. Hy het redelik goed na sy gesondheid omgesien, nie soos iemand wat baie aan die lewe vasklou nie, ook nie uit ydelheid oor sy voorkoms nie, maar ook nie agteloos nie; deur sy eie sorg het hy baie selde 'n dokter, medisyne of salf nodig gehad. Hy het sonder afguns graag plek gemaak vir mense met 'n besondere talent, soos welsprekendheid of kennis van die reg of van sedes of van iets anders; en hy het hulle gehelp, sodat elkeen die aansien kon geniet wat hy verdien. Hy het altyd volgens die gebruike van sy land opgetree, sonder om daarmee te koop te loop. Verder was hy nie lief vir verandering nie en nie wispelturig nie; hy het daarvan gehou om op dieselfde plekke te bly en hom met dieselfde dinge besig te hou; en ná sy aanvalle van hoofpyn het hy dadelik vars en kragtig na sy gewone werk teruggekeer. Hy het baie min geheime gehad, en dié net oor openbare sake. Hy was verstandig en spaarsamig met openbare vertonings, die bou van openbare geboue, sy skenkings aan die volk en sulke dinge, want hy was 'n man wat gekyk het na wat gedoen moes word, nie na die aansien wat 'n mens met jou dade kry nie. Hy het nie op ongewone tye gebad nie; hy was nie lief daarvoor om huise te bou nie, en hy was nie kieskeurig oor sy kos, oor die stof en kleur van sy klere, of oor die skoonheid van sy slawe nie. Sy klere het van Lorium, sy villa aan die kus, gekom, en meestal van Lanuvium. Ons weet hoe hy opgetree het teenoor die tolgaarder by Tusculum wat hom om vergifnis gevra het; en so was al sy gedrag. Daar was niks hards in hom nie, niks onversoenliks of gewelddadigs nie, niks wat, soos 'n mens sou sê, tot die sweetpunt gedryf is nie; hy het alles een vir een ondersoek, asof hy al die tyd in die wêreld gehad het, sonder verwarring, ordelik, kragtig en konsekwent. Wat van Sokrates vertel word, geld ook vir hom: dat hy kon wegbly van, én kon geniet, dinge waarvan baie mense te swak is om weg te bly, en wat hulle nie sonder oordaad kan geniet nie. Maar om sterk genoeg te wees om die een te verdra en in die ander matig te bly, is die kenmerk van 'n man met 'n volmaakte en onoorwinlike siel, soos hy getoon het tydens die siekte van Maximus.

Aan die gode het ek dit te danke dat ek goeie grootouers, goeie ouers, 'n goeie suster, goeie onderwysers, goeie metgeselle, goeie familie en vriende gehad het: byna alles goed. Verder het ek dit aan die gode te danke dat ek nie halsoorkop 'n oortreding teen enigeen van hulle begaan het nie, hoewel ek 'n geaardheid gehad het wat my, as die geleentheid hom voorgedoen het, tot so iets kon gelei het; maar deur hulle guns het die omstandighede nooit so saamgeval dat ek op die proef gestel is nie. Ek is die gode ook dankbaar dat ek nie langer saam met my oupa se minnares grootgemaak is nie, dat ek die blom van my jeug bewaar het, en dat ek nie voor die regte tyd my manlikheid probeer bewys het nie, maar dit selfs uitgestel het; dat ek onder 'n heerser en vader gestaan het wat alle hoogmoed uit my kon haal en my kon laat besef dat 'n mens in 'n paleis kan woon sonder lyfwagte, geborduurde klere, fakkels, standbeelde en sulke vertoon; en dat so 'n man homself baie naby aan die leefwyse van 'n gewone burger kan bring, sonder om daarom kleinliker in sy denke of slapper in sy optrede te wees ten opsigte van die dinge wat 'n heerser vir die openbare belang moet doen. Ek dank die gode dat hulle my so 'n broer gegee het, wat my deur sy karakter kon aanspoor om oor myself te waak, en wat my terselfdertyd met sy respek en liefde bly gemaak het; dat my kinders nie dom of liggaamlik misvorm is nie; dat ek nie verder gevorder het in retoriek, poësie en die ander studies nie, waarin ek my miskien heeltemal sou verdiep het as ek gesien het dat ek vorder; dat ek die mense wat my grootgemaak het gou in die eerbare posisies geplaas het wat hulle skynbaar begeer het, sonder om hulle af te skeep met die belofte dat ek dit later sou doen omdat hulle nog jonk was; dat ek Apollonius, Rusticus en Maximus geken het; dat ek duidelik en dikwels ingesien het wat dit beteken om volgens die natuur te leef, sodat niks my verhinder het om dadelik volgens die natuur te leef nie, sover dit van die gode en hulle gawes, hulp en ingewing afgehang het; al skiet ek nog daarin tekort, deur my eie skuld en omdat ek nie ag geslaan het op die vermanings van die gode nie, en ek kan amper sê, hulle direkte opdragte; dat my liggaam so lank uitgehou het in so 'n soort lewe; dat ek nooit aan Benedicta of Theodotus geraak het nie, en dat ek, toe ek later tog in verliefde hartstogte verval het, daarvan genees is; dat ek, hoewel ek dikwels vir Rusticus vies was, nooit iets gedoen het waaroor ek later spyt moes wees nie; dat my moeder, hoewel dit haar lot was om jonk te sterf, die laaste jare van haar lewe by my deurgebring het; dat ek, wanneer ek ook al iemand in nood of by enige ander geleentheid wou help, nooit te hore gekry het dat ek nie die middele daarvoor het nie; en dat ek self nooit in die nood was om iets van 'n ander te moet ontvang nie; dat ek so 'n vrou het, so gehoorsaam, so liefdevol en so eenvoudig; dat ek volop goeie onderwysers vir my kinders gehad het; dat geneesmiddels aan my in drome gewys is, onder meer teen bloedspoeg en duiseligheid; en dat ek, toe ek 'n neiging tot die filosofie gekry het, nie in die hande van 'n sofis beland het nie, en my tyd nie gemors het met geskiedskrywers, met die oplos van sillogismes, of met die ondersoek van verskynsels in die hemel nie. Want al hierdie dinge vereis die hulp van die gode en die geluk.

Onder die Quadi, by die Granua.

Die Quadi was 'n Germaanse stam by die Donaurivier; Marcus het hierdie deel geskryf terwyl hy as keiser teen hulle oorlog gevoer het.