Gedeeltes X–XII

Toe het Hrothgar met sy heldestoet,
die beskermer van die Scyldinge, uit die saal gegaan;
die krygsheer wou graag na Wealhtheow gaan,
na die rusbed van sy koningin. Die Koning van Glorie
het teen hierdie Grendel 'n wag gestel,
so het die helde gehoor, 'n verdediger van die saal,
wat die vors beskerm en vir die monster gewaak het.
Waarlik, die vors van die Geate het graag vertrou
op sy moed, sy mag, en die genade van God!
Toe het hy sy maliehemp van yster afgegooi,
die helm van sy kop; en aan sy dienaar gegee –
die keurigste van wapens – die fyn gegraveerde swaard,
en hom beveel om die wapenrusting op te pas.
Toe het die dapper man sy belofte uitgespreek,
Beowulf die Geat, voordat hy gaan lê het:
"Ek reken my nie swakker in die stryd nie,
in grimmige oorlogsdade, as wat Grendel homself ag.
Nie met die swaard nie sal ek hom dan
aan die doodslaap oorgee, al lê dit in my mag.
Hy het nie die kuns om teen my te slaan,
om my skild te kloof nie, al is hy gehard,
dapper in die stryd; ons albei sal vannag
die swaard versmaai, as hy my hier kom soek,
ongewapen, vir die oorlog. Laat die wyse God,
die heilige Here, aan watter kant ook al
die uitspraak gee soos Hy dit reg ag."
Toe het die hoofman gaan lê, en die wangkussing het
die hoof van die held gedra, terwyl rondom hom
geharde seevaarders op die saalbeddens neergesak het.
Nie een van hulle het gedink dat hul voetstappe hulle
na die volk en vesting wat hulle grootgemaak het,
na die land wat hulle liefhet, ooit sou terugbring nie!
Hulle het baie goed geweet dat die dood in die stryd
al baie krygers in die feessaal weggeraap het,
van die Deense stam. Maar troos en hulp,
'n weefsel van oorlogsgeluk, het die Meester
aan die Weder-volk gegee, sodat hulle deur die mag van een
almal oor hul vyand geseëvier het,
deur die krag van een alleen. Waarlik, daar word vertel
dat die hoogste God oor die mensdom
altyd geheers het! – Deur die bleek nag aangestap
kom die skaduloper. Die krygers het geslaap
wie se opdrag dit was om die gewelsaal te bewaak –
almal behalwe een. Dit was wyd bekend
dat die spookagtige verwoester teen God se wil
hom nie na die skuilplekke van die duisternis kon slinger nie;
wakker, gereed, met 'n kryger se toorn,
het hy dapper die uitslag van die stryd afgewag.

Die "een" wat wakker bly, is Beowulf. Die Meester is God, en die Weders is die Geate.

Toe het Grendel uit die heide, by mistige kranse,
belaai met God se toorn, aangekom.
Die monster was van plan om nou van die mensdom
etlikes in die statige huis te gryp.
Onder die hemel het hy geloop, tot hy die wynpaleis daar,
die goudsaal van die mense, met vreugde gewaar het,
flikkerend van versierings. Dit was nie die eerste keer
dat hy die tuiste van Hrothgar besoek het nie –
maar nooit in sy lewe, vroeër of later,
het hy sulke geharde helde, sulke saalwagters, gevind nie!
Na die huis het die kryger vinnig gestap,
afgesny van vrede; die poort het oopgegaan,
al was dit met gesmede grendels vas, toe sy vuiste daarteen slaan,
en onheilspellend het hy in sy blinde woede
die huis se mond oopgebreek. Haastig het
die bose toe oor die mooi geplaveide vloer aangetree,
woedend het hy gestap; daar het uit sy oë
vreesaanjaende flitse gestraal, soos vlamme om te sien.

Hy het in die saal die heldebende gesien,
familie en stamgenote saam aan die slaap,
geharde volgelinge. Toe het sy hart gelag;
want die monster was van plan om voor die oggend breek,
woes, die siel van elkeen te skei,
die lewe van die liggaam, want 'n oorvloedige feesmaal
het op hom gewag! Maar die noodlot het hom belet
om ná daardie aand nog meer mense
op aarde te gryp. Gespanne het
Hygelac se bloedverwant sy vervloekte vyand dopgehou,
hoe hy in sy wrede aanval sou optree.
Nie dat die monster van plan was om te talm nie!
Dadelik het hy 'n slapende kryger gegryp
as eerste, en hom woes uitmekaar geskeur,
die beendergestel gebyt, bloed in strome gedrink,
hom stuk vir stuk ingesluk: so vinnig
is die lewelose lyk heeltemal verslind,
selfs voete en hande. Toe het hy verder gegaan;
na die geharde held het hy met sy hand gegryp,
na die vyand getas met sy duiwelse klou,
na die held wat daar lê – wat dit dapper vasgegryp het,
gereed om te antwoord, gestut op sy arm.
Gou het daardie herder van onheil besef
dat hy nog nooit op hierdie middelaarde,
op die weë van die aarde, 'n ander wese
met 'n swaarder handgreep ontmoet het nie; in sy hart was hy bang,
bedroef in sy siel – maar kon nie gouer ontsnap nie!
Graag wou hy vlug, sy vesting opsoek,
die hol van die duiwels: dit was nou nie
soos wat hy dikwels in vroeër dae gedoen het nie!
Toe het Hygelac se geharde kryger
aan sy belofte van die aand gedink: hy het opgespring,
sy vyand stewig gegryp, wie se vingers gekraak het.
Die bose wou weg, maar die held het kort op sy hakke gevolg.
Die monster wou – as hy enigsins kon –
homself losruk, en ver weg
na die moerasse vlug – hy het sy vingers se krag geken
in die greep van die grimmige. 'n Gruwelike tog
het hierdie monster van onheil na Heorot gemaak!
Lawaai het die vertrek gevul; die Dene is beroof,
die burgbewoners en al die stamgenote,
die edelmanne, van hul bier. Woedend was albei,
daardie woeste saalwagters: die huis het weergalm.
Dit was 'n wonder dat die wynsaal
in die spanning van hul stryd bly staan het, dat die mooi huis
nie op die grond neergestort het nie; te stewig was dit
binne en buite met sy ysterbande
kunstig vasgeklamp; tog het daar van die vloer
menige medebank – so het mense my vertel –
blink van goud, neergestort waar die grimmige vyande geworstel het.
Die wysste Scyldinge het vas geglo
dat geen mens ooit
daardie met been versierde, pragtige huis kon breek
of met lis vernietig nie – tensy die omhelsing van vuur
dit in rook verswelg. – Weer het
die lawaai dubbel so hard opgestyg. Die Noord-Dene
is met vrees en paniek vervul, elkeen van hulle,
wat van die muur af daardie gehuil gehoor het,
God se vyand wat sy grieselige lied laat klink,
die kreet van die oorwonnene, die skreeuende pyn
van die gevangene van die hel. Te styf het hom vasgehou
hy wat van alle mense die sterkste in mag was
op daardie selfde dag van hierdie lewe van ons.

"Afgesny van vrede" beteken dat Grendel 'n verlore siel is, tot die hel gedoem.

Op geen manier sou die beskermer van die edeles
toelaat dat daardie moordlustige vreemdeling leef nie,
want hy het sy dae en jare as nutteloos
vir die mense op aarde geag. Nou het menige edelman
van Beowulf 'n voorvaderlike swaard geswaai,
gretig om die lewe van hul heer te beskerm,
hul geprese vors, as hulle die mag gehad het;
hulle het nie geweet nie – toe hulle die vyand nader,
dapper van hart, die helde van die oorlog,
en hul swaarde van alle kante mik
om die vervloekte dood te maak – dat geen skerpste lem,
geen mooiste swaard ooit op aarde gesmee,
daardie afskuwelike bose kon skaad of seermaak nie!
Hy was deur sy toorkuns veilig teen die swaard van die stryd,
teen die lem van yster. Tog sou sy einde en sy heengaan
op daardie selfde dag van hierdie lewe van ons
ellendig wees, en sy swerwende siel
ver weg vlug na die ryk van die duiwels.
Gou het hy, wat in vroeër dae,
boosaardig van hart en deur God gehaat,
op so menige man moord gepleeg het,
agtergekom dat sy liggaam hom nou in die steek laat.
Want die moedige bloedverwant van Hygelac
het hom in die hand gehou; lewend was elkeen
vir die ander gehaat. Die verskriklike uitgeworpene
het 'n dodelike wond opgedoen; 'n groot wond
het op sy skouer verskyn, en die senings het geknak,
en die beendergestel het oopgebars. Aan Beowulf is nou
die glorie gegee, en Grendel het toe
doodsiek sy hol in die donker heide opgesoek,
'n walglike verblyf: hy het te goed geweet
dat hier die laaste van sy lewe was, 'n einde
van sy dae op aarde. – Vir al die Dene
het daardie bloedige stryd die seën gebring.
Die swerwende vreemdeling het van verwoesting gered
Hrothgar se saal; die geharde en wyse een
het dit opnuut gereinig. Sy nagwerk het hom behaag,
sy daad en die eer daarvan. Aan die Oos-Dene
het die dapper Geat sy belofte nagekom,
al hul smart en ellende verlig,
die leed van stryd wat hulle so lank gedra het,
en al die rou wat hulle tevore verduur het,
pyn in oorvloed. – Die bewys hiervan was
toe die geharde in die stryd 'n hand neerlê,
arm en skouer – alles, ja,
van Grendel se greep – onder die geweldak.

"Die beskermer van die edeles" en "die swerwende vreemdeling" is albei Beowulf.