Hoe dit met natuurlike seleksie verband hou. Die term in 'n wye sin gebruik. Die meetkundige tempo van toename. Die vinnige toename van diere en plante wat hulle in nuwe lande gevestig het. Wat toename beperk. Mededinging is oral. Die uitwerking van die klimaat. Beskerming deur groot getalle. Die ingewikkelde verbande tussen alle diere en plante in die natuur. Die stryd om bestaan is die felste tussen individue en variëteite van dieselfde spesie, en dikwels fel tussen spesies van dieselfde genus. Die verhouding tussen organisme en organisme is die belangrikste van alle verhoudings.

Voordat ek by die onderwerp van hierdie hoofstuk uitkom, moet ek eers 'n paar opmerkings maak. Ek wil wys hoe die stryd om bestaan met natuurlike seleksie verband hou. In die vorige hoofstuk het ons gesien dat daar onder lewende wesens in die natuur 'n mate van individuele veranderlikheid is. Ek weet trouens nie van iemand wat dit al ooit betwis het nie. Dit maak vir ons nie saak of ons 'n klomp twyfelagtige vorme spesies, subspesies of variëteite noem nie. Dit maak byvoorbeeld nie saak watter rang die twee- of driehonderd twyfelagtige vorme van Britse plante verdien nie – solank ons aanvaar dat daar wel duidelike variëteite bestaan. Maar dat daar individuele veranderlikheid en 'n paar duidelike variëteite is, is wel nodig as fondament vir ons werk. Tog help dit ons maar min om te verstaan hoe spesies in die natuur ontstaan. Hoe het al daardie pragtige aanpassings so volmaak geword? Ek bedoel die aanpassing van een deel van die liggaam by 'n ander deel, en by die omstandighede waarin dit lewe, en van een lewende wese by 'n ander. Ons sien hierdie mooi onderlinge aanpassings die duidelikste by die speg en die mistel. Ons sien dit net effens minder duidelik by die nederigste parasiet wat aan die hare van 'n viervoetige dier of die vere van 'n voël klou. Ons sien dit in die bou van die kewer wat deur die water duik, en in die saad met sy pluimpie wat deur die sagste windjie weggedra word. Kortom, ons sien pragtige aanpassings oral, in elke deel van die lewende wêreld.

'n Mens kan ook vra: hoe word variëteite, wat ek beginnende spesies genoem het, uiteindelik ware, aparte spesies? In die meeste gevalle verskil sulke spesies immers duidelik baie meer van mekaar as die variëteite van een spesie. En hoe ontstaan daardie groepe spesies wat ons aparte genera noem, en wat meer van mekaar verskil as die spesies van een genus? Al hierdie dinge volg onvermydelik uit die stryd om bestaan, soos ons in die volgende hoofstuk vollediger sal sien. As gevolg van hierdie stryd sal enige variasie, hoe klein ook al en wat ook al die oorsaak, 'n individu help om te oorleef – solank dit daardie individu op enige manier bevoordeel. Dit geld in sy oneindig ingewikkelde verhoudings met ander lewende wesens en met die natuur rondom hom. En so 'n variasie sal gewoonlik deur sy nageslag geërf word. Die nageslag sal dan ook 'n beter kans hê om te oorleef. Want van die baie individue van 'n spesie wat telkens gebore word, kan net 'n klein getal oorleef. Hierdie beginsel, waardeur elke klein variasie bewaar word as dit nuttig is, noem ek natuurlike seleksie. Ek gebruik die naam om te wys hoe dit verband hou met die mens se vermoë om te selekteer. Ons het gesien dat die mens deur seleksie beslis groot resultate kan bereik. Hy kan lewende wesens by sy eie behoeftes aanpas deur klein maar nuttige variasies op te stapel – variasies wat die natuur hom gee. Maar natuurlike seleksie, soos ons later sal sien, is 'n krag wat altyd gereed is om te werk. Dit is onmeetlik sterker as die mens se swak pogings, net soos die werke van die natuur ver bo dié van die kuns uitstyg.

Kom ons bespreek nou die stryd om bestaan in 'n bietjie meer besonderhede. In my latere werk sal ek hierdie onderwerp baie langer behandel, soos dit verdien. Die ouer De Candolle en Lyell het breedvoerig en diepsinnig gewys dat alle lewende wesens aan harde mededinging blootgestel is. Wat plante betref, het niemand hierdie onderwerp met meer gees en vaardigheid behandel as W. Herbert, die deken van Manchester, nie. Dit kom duidelik uit sy groot kennis van tuinbou. Niks is makliker as om met woorde te erken dat die stryd om bestaan oral is nie. En niks is moeiliker – ek het dit ten minste so ervaar – as om hierdie gevolgtrekking altyd in gedagte te hou nie. Tog is ek oortuig daarvan: as dit nie diep in ons denke ingeprent is nie, sal ons die hele huishouding van die natuur net vaag sien, of heeltemal verkeerd verstaan. Dit geld vir elke feit oor verspreiding, skaarsheid, volopheid, uitsterwing en variasie. Ons sien die natuur se gesig wat helder en bly lyk, en ons sien dikwels 'n oorvloed kos. Maar ons sien nie, of ons vergeet, dat die voëls wat so sorgeloos om ons sing, meestal van insekte of sade lewe. So vernietig hulle voortdurend lewe. Of ons vergeet hoeveel van hierdie sangers, of hulle eiers, of hulle kleintjies, deur roofvoëls en roofdiere vernietig word. Ons onthou ook nie altyd nie dat al is daar nou 'n oorvloed kos, dit nie in elke seisoen van elke jaar so is nie.

Ek moet vooraf sê dat ek die term "stryd om bestaan" in 'n wye en figuurlike sin gebruik. Dit sluit in dat een wese van 'n ander afhanklik is. En – wat belangriker is – dit gaan nie net oor die individu se lewe nie, maar ook oor sy sukses om nageslag agter te laat. Van twee hondagtige diere in 'n tyd van hongersnood kan ons met reg sê dat hulle met mekaar stry oor wie kos sal kry en sal lewe. Maar van 'n plant aan die rand van 'n woestyn sê ons ook dat dit teen die droogte om sy lewe stry. Eintlik sou dit juister wees om te sê dat dit van vog afhanklik is. Neem 'n plant wat elke jaar duisend sade voortbring, waarvan gemiddeld net een volwasse word. Van so 'n plant kan ons met meer reg sê dat dit stry met die plante van sy eie en ander soorte wat reeds die grond bedek. Die mistel is afhanklik van die appelboom en 'n paar ander bome. Maar dit is vergesog om te sê dat dit met hierdie bome stry. Want as te veel van hierdie parasiete op een boom groei, sal die boom kwyn en doodgaan. Van 'n paar jong mistelplantjies wat dig teen mekaar op dieselfde tak groei, kan ons egter met meer reg sê dat hulle met mekaar stry. Die mistel word deur voëls versprei, en daarom hang sy bestaan van voëls af. Figuurlik kan ons sê dat dit met ander vrugdraende plante stry om voëls te lok. Die voëls moet sy vrugte eet, en so sy sade versprei, eerder as dié van ander plante. In al hierdie betekenisse, wat in mekaar oorloop, gebruik ek gemaklikheidshalwe die algemene term "stryd om bestaan".

'n Stryd om bestaan volg onvermydelik uit die hoë tempo waarteen alle lewende wesens geneig is om te vermeerder. Elke wese wat in sy natuurlike leeftyd 'n hele paar eiers of sade voortbring, moet op 'n stadium van sy lewe vernietiging ly. Dit gebeur in 'n sekere seisoen of in 'n jaar hier en daar. Anders sou sy getalle, volgens die beginsel van meetkundige toename, so vinnig so ontsettend groot word dat geen land hulle sou kon onderhou nie. Daar word dus meer individue gebore as wat moontlik kan oorleef. Daarom moet daar in elke geval 'n stryd om bestaan wees. Dit kan 'n stryd wees tussen een individu en 'n ander van dieselfde spesie, of met individue van ander spesies, of met die fisiese omstandighede van die lewe. Dit is die leer van Malthus, maar met veelvoudige krag toegepas op die hele diere- en planteryk. Want hier kan daar nie kunsmatig meer kos geskep word nie, en niemand stel die huwelik uit verstandigheid uit nie. Party spesies vermeerder nou dalk, vinniger of stadiger. Maar hulle kan nie almal dit doen nie, want die wêreld sou hulle nie kan hou nie.

Op hierdie reël is daar geen uitsondering nie: elke lewende wese vermeerder van nature so vinnig dat die aarde gou deur die nakomelinge van 'n enkele paar oordek sou wees as hulle nie vernietig word nie. Selfs die mens, wat stadig voortplant, het al in vyf-en-twintig jaar verdubbel. Teen hierdie tempo sou daar binne 'n paar duisend jaar letterlik nie staanplek vir sy nageslag wees nie. Linnaeus het uitgereken wat sou gebeur as 'n eenjarige plant net twee sade voortbring – en daar is nie 'n plant wat so min voortbring nie. As hulle saailinge die volgende jaar elk weer twee voortbring, en so aan, sou daar binne twintig jaar 'n miljoen plante wees. Die olifant word gereken as die stadigste teler van alle bekende diere. Ek het moeite gedoen om sy waarskynlike minimum tempo van natuurlike toename te bereken. Dit is 'n lae skatting om aan te neem dat 'n olifant begin teel wanneer hy dertig jaar oud is, en aanhou teel tot hy negentig is, en in daardie tyd drie pare kleintjies kry. As dit so is, sou daar aan die einde van die vyfde eeu vyftien miljoen olifante lewe, almal afstammelinge van die eerste paar.

Maar ons het beter bewyse hiervoor as blote teoretiese berekenings. Daar is baie gevalle opgeteken van verskillende diere in die natuur wat verbasend vinnig vermeerder het wanneer die omstandighede twee of drie seisoene na mekaar gunstig vir hulle was. Nog treffender is die bewyse van baie soorte mak diere wat in verskillende dele van die wêreld wild geword het. Beeste en perde teel stadig. Tog het hulle in Suid-Amerika, en onlangs in Australië, so vinnig vermeerder dat 'n mens dit glad nie sou glo as dit nie goed bewys was nie. Dit is net so met plante. Ek kan gevalle noem van ingevoerde plante wat in minder as tien jaar oor hele eilande algemeen geword het. Party van die plante wat nou die volopste op die wye vlaktes van La Plata is, kom uit Europa. Hulle bedek vierkante ligas grond en verdring byna alle ander plante. Dr. Falconer vertel my ook van plante in Indië wat nou van Kaap Comorin tot by die Himalaja voorkom. Hulle is uit Amerika ingevoer ná die ontdekking daarvan. Ek kan eindelose voorbeelde gee. In sulke gevalle dink niemand dat die vrugbaarheid van hierdie diere of plante skielik en tydelik merkbaar toegeneem het nie. Die voor die hand liggende verklaring is dat die lewensomstandighede baie gunstig was. Daarom is minder oues en jonges vernietig, en kon byna al die jonges self teel. In sulke gevalle verklaar die meetkundige tempo van toename eenvoudig hoe hierdie ingevoerde plante en diere so buitengewoon vinnig vermeerder en so wyd versprei het in hulle nuwe tuistes. Die uitkoms van so 'n meetkundige toename is altyd verrassend.

In die natuur bring byna elke plant saad voort, en onder diere is daar baie min wat nie elke jaar paar nie. Daarom kan ons met vertroue sê dat alle plante en diere geneig is om meetkundig te vermeerder. Almal sou baie vinnig elke plek vul waar hulle op enige manier kan lewe. En hierdie meetkundige neiging tot toename moet op 'n stadium van die lewe deur vernietiging teengewerk word. Ek dink ons is so gewoond aan die groter mak diere dat dit ons mislei. Ons sien nie dat groot vernietiging hulle tref nie. Ons vergeet dat duisende elke jaar vir kos geslag word, en dat 'n ewe groot getal in die natuur op een of ander manier sou moes verdwyn.

Daar is net een verskil tussen organismes wat elke jaar eiers of sade by die duisende voortbring, en dié wat baie min voortbring. Dié wat stadig teel, sal net 'n paar jaar langer nodig hê om onder gunstige omstandighede 'n hele streek te bevolk, hoe groot dit ook al is. Die kondor lê twee eiers en die volstruis so twintig, en tog kan die kondor in dieselfde land die talrykste van die twee wees. Die fulmar-stormvoël lê net een eier, maar daar word geglo dat dit die talrykste voël in die wêreld is. Een vlieg lê honderde eiers, en 'n ander, soos die hippobosca, net een. Maar hierdie verskil bepaal nie hoeveel individue van die twee spesies in 'n streek kan lewe nie. 'n Groot getal eiers is wel van belang vir spesies wat afhang van 'n hoeveelheid kos wat vinnig op en af gaan. Dit laat hulle toe om vinnig in getal toe te neem. Maar die eintlike belang van baie eiers of sade is om te vergoed vir baie vernietiging op 'n sekere stadium van die lewe. En in die oorgrote meerderheid gevalle is dit 'n vroeë stadium. As 'n dier sy eie eiers of kleintjies op een of ander manier kan beskerm, kan hy min voortbring en tog sal die gemiddelde getal ten volle behou word. Maar as baie eiers of kleintjies vernietig word, moet baie voortgebring word, anders sal die spesie uitsterf. Neem 'n boom wat gemiddeld duisend jaar lewe. Om sy getal ten volle te behou, sou dit genoeg wees as hy net een keer in duisend jaar een saad voortbring. Dan moet daardie saad wel nooit vernietig word nie, en seker op 'n geskikte plek ontkiem. Die gemiddelde getal van enige dier of plant hang dus in alle gevalle net indirek af van die getal eiers of sade.

Wanneer ons na die natuur kyk, is dit uiters nodig om bostaande oorwegings altyd te onthou. Ons moet nooit vergeet nie dat elke enkele lewende wese om ons, kan ons sê, met alle mag probeer om in getal toe te neem. Elkeen lewe deur 'n stryd op 'n stadium van sy lewe. Swaar vernietiging tref onvermydelik die jonges of die oues, in elke geslag of van tyd tot tyd. Verlig enige rem, verminder die vernietiging hoe min ook al, en die getal van die spesie sal byna onmiddellik onbeperk toeneem. 'n Mens kan die gesig van die natuur vergelyk met 'n oppervlak wat meegee. Daarin sit tienduisend skerp wiggies dig teen mekaar gepak, en hulle word met onophoudelike houe ingedryf. Soms word een wig geslaan, en dan 'n ander met nog groter krag.

Wat die natuurlike neiging van elke spesie om te vermeerder teëhou, is baie duister. Kyk na die sterkste spesie: hoe meer dit in getal wemel, hoe sterker word sy neiging om nog verder te vermeerder. Ons weet nie eens in 'n enkele geval presies wat die remme is nie. Dit sal niemand verbaas nie wat besef hoe onkundig ons hieroor is, selfs wat die mens self betref. En die mens ken ons tog onvergelyklik beter as enige ander dier. Verskeie skrywers het hierdie onderwerp goed behandel. In my latere werk sal ek sommige van die remme baie breedvoerig bespreek, veral by die verwilderde diere van Suid-Amerika. Hier maak ek net 'n paar opmerkings om die leser aan 'n paar hoofpunte te herinner. Dit lyk of eiers of baie jong diere gewoonlik die meeste ly, maar dit is nie altyd so nie. By plante word geweldig baie sade vernietig. Maar uit 'n paar waarnemings wat ek gemaak het, glo ek dat dit die saailinge is wat die meeste ly, omdat hulle ontkiem in grond wat al dig met ander plante begroei is. Saailinge word ook in groot getalle deur allerlei vyande vernietig. Ek het byvoorbeeld 'n stukkie grond van drie voet lank en twee voet breed omgespit en skoongemaak, sodat ander plante nie die saailinge kon verstik nie. Daarop het ek al die saailinge van ons inheemse onkruid gemerk soos hulle opkom. Van die 357 is nie minder nie as 295 vernietig, hoofsaaklik deur slakke en insekte. Neem 'n grasperk wat lank gereeld gesny is, en laat dit vrylik groei. (Dit sal dieselfde wees met gras wat viervoetige diere kort afgewei het.) Dan maak die sterker plante geleidelik die swakker plante dood, al is dié volgroeid. Op 'n klein stukkie grasperk (drie voet by vier) het twintig spesies gegroei. Toe die ander spesies vrylik kon opgroei, het nege van daardie spesies doodgegaan.

Die hoeveelheid kos vir elke spesie bepaal natuurlik die uiterste grens waartoe elkeen kan vermeerder. Maar baie dikwels is dit nie die kry van kos nie, maar die feit dat 'n spesie prooi vir ander diere is, wat sy gemiddelde getal bepaal. So lyk dit byna seker dat die getal patryse, korhoenders en hase op enige groot landgoed hoofsaaklik afhang van hoeveel ongedierte uitgeroei word. Gestel daar word die volgende twintig jaar in Engeland nie 'n enkele stuk wild geskiet nie, en terselfdertyd word geen ongedierte uitgeroei nie. Dan sou daar na alle waarskynlikheid minder wild wees as nou, al word honderdduisende stuks wild nou elke jaar doodgemaak. Aan die ander kant word party diere, soos die olifant en die renoster, glad nie deur roofdiere vernietig nie. Selfs die tier in Indië waag dit uiters selde om 'n jong olifant aan te val wat deur sy ma beskerm word.

Die klimaat speel 'n belangrike rol om die gemiddelde getal van 'n spesie te bepaal. Ek glo dat tydperke van uiterste koue of droogte wat telkens terugkeer, die doeltreffendste van alle remme is. Ek het geskat dat die winter van 1854–55 vier vyfdes van die voëls op my eie grond doodgemaak het. Dit is 'n geweldige vernietiging as ons onthou dat tien persent by mense as 'n buitengewoon hoë sterftesyfer van epidemies gereken word. Op die oog af lyk dit of die werking van die klimaat heeltemal los staan van die stryd om bestaan. Maar vir sover die klimaat hoofsaaklik die kos verminder, bring dit die felste stryd mee tussen individue wat van dieselfde soort kos lewe – hetsy van dieselfde of van verskillende spesies. Selfs wanneer die klimaat direk werk, byvoorbeeld deur uiterste koue, sal die swakstes die meeste ly, of dié wat die minste kos gekry het terwyl die winter aangaan. As ons van suid na noord reis, of van 'n vogtige streek na 'n droë, sien ons altyd dat party spesies geleidelik skaarser en skaarser word en uiteindelik verdwyn. Omdat die klimaatsverandering so opvallend is, is ons geneig om die hele uitwerking aan die direkte werking daarvan toe te skryf. Maar dit is 'n baie verkeerde siening. Ons vergeet dat elke spesie, selfs waar dit die volopste is, voortdurend op 'n stadium van sy lewe geweldige vernietiging ly. Dit kom van vyande, of van mededingers vir dieselfde plek en kos. As hierdie vyande of mededingers selfs in die geringste mate deur 'n klein klimaatsverandering bevoordeel word, sal hulle in getal toeneem. En omdat elke gebied reeds vol bewoners is, sal die ander spesies dan afneem. As ons suidwaarts reis en sien hoe 'n spesie afneem, kan ons seker wees dat die oorsaak net soveel daarin lê dat ander spesies bevoordeel word as dat hierdie een skade ly. Dit is ook so as ons noordwaarts reis, maar in 'n effens mindere mate. Want die getal spesies van alle soorte, en dus ook van mededingers, neem na die noorde toe af. Daarom kom ons, as ons noordwaarts gaan of teen 'n berg uitklim, baie meer dikwels verpotte vorme teë as wanneer ons suidwaarts gaan of teen 'n berg afklim. Hierdie verpotte vorme kom van die direk skadelike werking van die klimaat. Wanneer ons die Arktiese streke bereik, of besneeude bergtoppe, of volslae woestyne, is die stryd om bestaan byna net met die elemente.

Dat die klimaat hoofsaaklik indirek werk, deur ander spesies te bevoordeel, sien ons duidelik aan die enorme getal plante in ons tuine. Hulle kan ons klimaat heel goed verdra, maar hulle word nooit in die natuur gevestig nie. Want hulle kan nie met ons inheemse plante meeding nie, en hulle kan hulle nie verweer teen vernietiging deur ons inheemse diere nie.

Wanneer 'n spesie as gevolg van baie gunstige omstandighede buitensporig in getal toeneem op 'n klein stuk grond, volg epidemies dikwels. Dit lyk ten minste of dit gewoonlik by ons wild gebeur. Hier het ons 'n rem wat los staan van die stryd om bestaan. Maar selfs party van hierdie sogenaamde epidemies blyk die gevolg te wees van parasitiese wurms. Om een of ander rede is hulle buite verhouding bevoordeel – moontlik deels omdat hulle so maklik tussen die opeengepakte diere kon versprei. En hier kom daar 'n soort stryd tussen die parasiet en sy prooi in.

Aan die ander kant is 'n groot getal individue van dieselfde spesie, in verhouding tot die getal van sy vyande, in baie gevalle absoluut nodig vir sy voortbestaan. So kan ons maklik baie koring en raapsaad en dies meer op ons lande kweek. Die sade is daar in groot oormaat in vergelyking met die getal voëls wat daarvan lewe. Die voëls het in hierdie een seisoen wel 'n oorvloed kos, maar hulle kan nie in verhouding tot die saad vermeerder nie, want hulle getalle word in die winter beperk. Maar enigeen wat dit al probeer het, weet hoe moeilik dit is om saad te kry van 'n paar koringplante of ander sulke plante in 'n tuin. Ek het in so 'n geval elke enkele saad verloor. Ek glo dat hierdie siening – dat 'n groot getal van dieselfde spesie nodig is vir sy voortbestaan – 'n paar eienaardige feite in die natuur verklaar. Baie skaars plante is byvoorbeeld soms uiters volop op die paar plekke waar hulle wel voorkom. En party sosiale plante bly sosiaal – dit wil sê, hulle groei in groot getalle – selfs aan die uiterste grense van hulle gebied. Ons kan glo dat 'n plant in sulke gevalle net kan bestaan waar die omstandighede so gunstig is dat baie saam kan lewe en mekaar so van algehele vernietiging red. Ek moet byvoeg dat die goeie uitwerking van gereelde kruising, en die slegte uitwerking van inteling, waarskynlik in party van hierdie gevalle 'n rol speel. Maar oor hierdie ingewikkelde onderwerp sal ek nie hier uitwei nie.

Baie gevalle is opgeteken wat wys hoe ingewikkeld en onverwags die remme en verbande is tussen lewende wesens wat in dieselfde land met mekaar moet stry. Ek sal net een voorbeeld gee. Dit is 'n eenvoudige een, maar dit het my geïnteresseer. In Staffordshire, op die landgoed van 'n familielid waar ek alle geleentheid gehad het om dinge te ondersoek, was daar 'n groot en uiters onvrugbare heideveld. Die mens het dit nog nooit aangeraak nie. Maar 'n paar honderd akker van presies dieselfde soort grond is vyf-en-twintig jaar vroeër omhein en met Skotse den beplant. Die inheemse plantegroei op die beplante deel van die heide het baie merkwaardig verander. Dit was 'n groter verandering as wat 'n mens gewoonlik sien wanneer jy van een heel ander soort grond na 'n ander gaan. Nie net het die verhoudings tussen die getalle van die heideplante heeltemal verander nie. Daar het ook twaalf spesies plante in die plantasies gegroei wat nie op die heide te vinde was nie (sonder om grasse en biesies te tel). Die uitwerking op die insekte moes nog groter gewees het. Want ses insekvretende voëls was baie algemeen in die plantasies, wat glad nie op die heide te sien was nie. En op die heide het twee of drie ander insekvretende voëls voorgekom. Hier sien ons hoe kragtig die uitwerking was van een enkele boom wat ingebring is. Niks anders is gedoen nie, behalwe dat die grond omhein is sodat beeste nie kon inkom nie.

Hoe belangrik die omheining is, het ek egter duidelik naby Farnham in Surrey gesien. Daar is uitgestrekte heidevelde, met 'n paar bosse ou Skotse dennebome op die verre heuweltoppe. In die afgelope tien jaar is groot stukke omhein, en nou skiet selfgesaaide dennebome in menigtes op. Hulle staan so dig teen mekaar dat hulle nie almal kan lewe nie. Toe ek vasstel dat hierdie jong bome nie gesaai of geplant is nie, was ek so verbaas oor hulle getal dat ek na verskeie uitkykpunte gegaan het. Van daar kon ek honderde akker van die oop, onomheinde heide bekyk. En ek kon letterlik nie 'n enkele Skotse den sien nie, behalwe die ou geplante bosse. Maar toe ek fyn tussen die stingels van die heide kyk, het ek 'n menigte saailinge en klein boompies gevind. Die beeste het hulle altyd weer kort afgevreet. Op een vierkante jaart, so 'n paar honderd jaart van een van die ou bosse af, het ek twee-en-dertig boompies getel. Te oordeel aan die groeiringe het een van hulle ses-en-twintig jaar lank probeer om sy kop bo die stingels van die heide uit te steek – en dit het misluk. Geen wonder dat die grond, sodra dit omhein is, dig met kragtig groeiende jong dennebome bedek geraak het nie. Tog was die heide so uiters onvrugbaar en so uitgestrek dat niemand ooit sou gedink het dat beeste dit so fyn en so deeglik vir kos deursoek het nie.

Hier sien ons dat beeste heeltemal bepaal of die Skotse den bestaan. Maar in verskeie dele van die wêreld bepaal insekte of beeste bestaan. Paraguay bied miskien die eienaardigste voorbeeld hiervan. Daar het nog nooit beeste, perde of honde wild geword nie, al wemel dit van verwilderde diere suid en noord daarvan. Azara en Rengger het gewys dat dit kom omdat daar in Paraguay meer is van 'n sekere vlieg. Hierdie vlieg lê sy eiers in die naeltjies van dié diere sodra hulle gebore word. Hoe talryk hierdie vlieë ook al is, hulle toename moet gewoonlik op een of ander manier gerem word – waarskynlik deur voëls. As sekere insekvretende voëls in Paraguay sou toeneem (en hulle getal word waarskynlik deur valke of roofdiere beheer), sou die vlieë afneem. Dan sou beeste en perde wild word. Dit sou beslis die plantegroei baie verander, soos ek trouens in dele van Suid-Amerika self gesien het. Dit sou weer 'n groot uitwerking op die insekte hê. En dit sou, soos ons pas in Staffordshire gesien het, die insekvretende voëls raak – en so verder, in kringe wat al hoe ingewikkelder word. Ons het hierdie reeks met insekvretende voëls begin, en ons het daarmee geëindig. Nie dat die verbande in die natuur ooit so eenvoudig kan wees nie. Daar moet altyd weer stryd binne stryd wees, met wisselende sukses. Tog is die kragte op die lange duur so fyn gebalanseer dat die gesig van die natuur lank dieselfde bly. En dit terwyl die kleinste nietigheid dikwels beslis aan een lewende wese die oorwinning oor 'n ander sou gee. Maar ons onkunde is so diep, en ons verwaandheid so groot, dat ons verbaas is as ons hoor dat 'n lewende wese uitgesterf het. En omdat ons die oorsaak nie sien nie, roep ons rampe in wat die wêreld verwoes het, of ons versin wette oor hoe lank lewensvorme bestaan!

Ek is in die versoeking om nog een voorbeeld te gee. Dit wys hoe plante en diere wat baie ver van mekaar op die leer van die natuur staan, deur 'n web van ingewikkelde verbande aan mekaar gebind is. Later sal ek die geleentheid hê om te wys dat die uitheemse Lobelia fulgens in hierdie deel van Engeland nooit deur insekte besoek word nie. Weens sy eienaardige bou kan dit dus nooit saad maak nie. Baie van ons orgideë het beslis motte nodig wat hulle besoek om hulle stuifmeelklompies te verwyder en hulle so te bevrug. Ek het ook rede om te glo dat hommels onmisbaar is vir die bevrugting van die gesiggie (Viola tricolor), want ander bye besoek hierdie blom nie. Uit proewe wat ek gedoen het, het ek gevind dat die besoeke van bye baie nuttig is vir die bevrugting van ons klawers, al is dit miskien nie onmisbaar nie. Maar net hommels besoek die gewone rooiklawer (Trifolium pratense), want ander bye kan nie by die nektar uitkom nie. Daarom twyfel ek baie min daaraan dat as die hele genus van hommels in Engeland sou uitsterf of baie skaars word, die gesiggie en die rooiklawer baie skaars sou word of heeltemal sou verdwyn. Die getal hommels in 'n streek hang grootliks af van die getal veldmuise, wat hulle heuningkoeke en neste vernietig. Mnr. H. Newman het lank die gewoontes van hommels dopgehou. Hy glo dat "meer as twee derdes van hulle oor die hele Engeland so vernietig word". Nou hang die getal muise, soos almal weet, grootliks af van die getal katte. En mnr. Newman sê: "Naby dorpies en klein dorpe het ek die neste van hommels volopper gevind as elders. Ek skryf dit toe aan die getal katte wat die muise vernietig." Dit is dus heeltemal geloofwaardig: baie katte in 'n streek kan bepaal hoe algemeen sekere blomme daar is – eers deur die muise en dan deur die bye!

By elke spesie speel daar waarskynlik baie verskillende remme 'n rol. Hulle werk op verskillende stadiums van die lewe, en in verskillende seisoene of jare. Een rem of 'n paar is gewoonlik die sterkste, maar almal werk saam om die gemiddelde getal van die spesie te bepaal, of selfs of dit bestaan. In party gevalle kan ons wys dat heel verskillende remme in verskillende streke op dieselfde spesie inwerk. As ons kyk na die plante en bossies wat 'n deurmekaar begroeide wal bedek, is ons geneig om die getalle en soorte wat daar groei aan sogenaamde toeval toe te skryf. Maar hoe verkeerd is dié siening! Almal het al gehoor dat wanneer 'n Amerikaanse woud afgekap word, 'n heel ander plantegroei opkom. Maar mense het opgemerk dat die bome wat nou op die ou Indiaanse grafheuwels in die suide van die Verenigde State groei, dieselfde pragtige verskeidenheid en verhouding van soorte toon as die ongerepte woude rondom. Watter stryd moes hier gedurende lang eeue tussen die verskillende soorte bome gewoed het! Elkeen het elke jaar sy sade by die duisende uitgestrooi. Watter oorlog moes daar gewees het tussen insek en insek – tussen insekte, slakke en ander diere aan die een kant en roofvoëls en roofdiere aan die ander kant! Almal het probeer om te vermeerder. Almal het van mekaar gelewe, of van die bome, of van hulle sade en saailinge, of van die ander plante wat eerste die grond bedek en so die groei van die bome teruggehou het. Gooi 'n handvol vere in die lug, en almal moet volgens vaste wette op die grond val. Maar hoe eenvoudig is dié probleem in vergelyking met die werking en teenwerking van die ontelbare plante en diere! Hulle het in die loop van eeue bepaal watter soorte bome, en hoeveel van elkeen, nou op die ou Indiaanse ruïnes groei.

Die afhanklikheid van een lewende wese van 'n ander, soos dié van 'n parasiet van sy prooi, kom gewoonlik voor tussen wesens wat ver van mekaar op die leer van die natuur staan. Dit is dikwels ook die geval met wesens waarvan ons streng gesproke kan sê dat hulle met mekaar om bestaan stry, soos sprinkane en viervoetige diere wat gras eet. Maar die stryd sal byna altyd die felste wees tussen individue van dieselfde spesie. Want hulle kom in dieselfde streke voor, het dieselfde kos nodig en staan bloot aan dieselfde gevare. By variëteite van dieselfde spesie sal die stryd gewoonlik byna ewe fel wees, en soms sien ons dat die stryd gou beslis word. Gestel ons saai byvoorbeeld 'n paar variëteite koring saam, en ons saai die gemengde saad weer. Dan sal party variëteite wat die beste by die grond of klimaat pas, of van nature die vrugbaarste is, die ander klop. Hulle sal meer saad lewer, en binne 'n paar jaar sal hulle die ander variëteite heeltemal verdring. Neem selfs uiters na verwante variëteite, soos die pronkertjies in hulle verskillende kleure. As ons 'n gemengde voorraad daarvan wil hou, moet elkeen elke jaar apart geoes word, en dan moet die saad in die regte verhouding gemeng word. Anders sal die swakker soorte geleidelik in getal afneem en verdwyn. Dit is weer so met die variëteite van skape. Daar is beweer dat sekere bergvariëteite ander bergvariëteite sal uithonger, sodat 'n mens hulle nie saam kan hou nie. Dieselfde het gebeur toe verskillende variëteite van die medisinale bloedsuier saam gehou is. Dit is selfs nie seker of die variëteite van enige van ons gekweekte plante of mak diere presies ewe sterk is, en presies dieselfde gewoontes en gestel het nie. Anders sou die oorspronklike verhoudings van 'n gemengde voorraad nie vir 'n halfdosyn geslagte behou kan word nie. Ek bedoel: as hulle toegelaat word om met mekaar te stry soos wesens in die natuur, en as die saad of die kleintjies nie elke jaar uitgesorteer word nie.

Spesies van dieselfde genus is gewoonlik – maar glad nie altyd nie – ietwat eenders in hulle gewoontes en gestel, en altyd in hulle bou. Daarom sal die stryd tussen spesies van dieselfde genus gewoonlik feller wees wanneer hulle met mekaar meeding as tussen spesies van verskillende genera. Ons sien dit by een spesie swael wat onlangs oor dele van die Verenigde State versprei het en so 'n ander spesie laat afneem het. Die onlangse toename van die mistellyster in dele van Skotland het die sanglyster laat afneem. Hoe dikwels hoor ons nie dat een spesie rot die plek van 'n ander inneem, onder die mees verskillende klimate nie! In Rusland het die klein Asiatiese kakkerlak oral sy groot familielid van dieselfde genus voor hom uit verdryf. Een spesie wilde mosterd sal 'n ander verdring, en so ook in ander gevalle. Ons kan vaagweg sien waarom die mededinging die felste moet wees tussen verwante vorme, wat byna dieselfde plek in die huishouding van die natuur vul. Maar waarskynlik kan ons in geen enkele geval presies sê waarom een spesie in die groot stryd van die lewe oor 'n ander geseëvier het nie.

Uit bostaande opmerkings kan ons 'n gevolgtrekking van die grootste belang aflei. Dit is dat die bou van elke lewende wese op die wesenlikste, maar dikwels verborge, manier verband hou met dié van alle ander lewende wesens. Dit is die wesens waarmee dit meeding om kos of woonplek, of waarvan dit moet ontsnap, of waarop dit jag. Dit is duidelik by die bou van die tier se tande en kloue. Dit is ook duidelik by die bene en kloutjies van die parasiet wat aan die hare op die tier se lyf klou. Maar by die pragtig gepluimde saad van die perdeblom, en by die plat bene met hulle haarfraiings van die waterkewer, lyk dit eers of die verband net met die elemente lug en water is. Tog hou die voordeel van gepluimde sade ongetwyfeld baie nou verband daarmee dat die grond reeds dig deur ander plante bedek is. So kan die sade wyd versprei word en op onbesette grond val. By die waterkewer is die bene so goed vir duik aangepas. Dit laat hom toe om met ander waterinsekte mee te ding en sy eie prooi te jag. Dit help hom ook om te ontsnap, sodat hy nie self prooi vir ander diere word nie.

Die voorraad voedsel wat in die sade van baie plante opgegaar is, lyk op die oog af of dit glad niks met ander plante te doen het nie. Maar jong plante uit sulke sade (soos ertjies en boontjies) groei baie sterk wanneer hulle tussen lang gras gesaai word. Daarom vermoed ek dat die vernaamste nut van die voedsel in die saad is om die jong saailing te help groei terwyl dit stry met ander plante wat kragtig rondom hom groei.

Kyk na 'n plant in die middel van sy gebied. Waarom verdubbel of verviervoudig dit nie sy getal nie? Ons weet dat dit heel goed 'n bietjie meer hitte of koue, vog of droogte kan verdra. Want elders kom dit voor in streke wat effens warmer of kouer, vogtiger of droër is. Gestel ons wou die plant in ons verbeelding die vermoë gee om in getal toe te neem. Dan sien ons duidelik dat ons dit 'n voordeel sou moes gee bo sy mededingers, of bo die diere wat dit opvreet. Aan die grense van sy geografiese gebied sou 'n verandering in sy gestel, wat die klimaat betref, beslis vir ons plant 'n voordeel wees. Maar ons het rede om te glo dat net 'n paar plante of diere so ver voorkom dat hulle deur die strengheid van die klimaat alleen vernietig word. Eers wanneer ons die uiterste grense van die lewe bereik, in die Arktiese streke of aan die rand van 'n volslae woestyn, sal die mededinging ophou. Die land mag uiters koud of droog wees, maar tog sal daar mededinging wees tussen 'n paar spesies, of tussen individue van dieselfde spesie, om die warmste of vogtigste plekkies.

Hieruit kan ons ook sien wat gebeur wanneer 'n plant of dier in 'n nuwe land tussen nuwe mededingers geplaas word. Al is die klimaat presies dieselfde as in sy vorige tuiste, sal sy lewensomstandighede gewoonlik tog wesenlik verander. As ons sy gemiddelde getal in sy nuwe tuiste wou laat toeneem, sou ons dit op 'n ander manier moes verander as in sy eie land. Want ons sou dit 'n voordeel moes gee bo 'n ander stel mededingers of vyande.

Dit is goed om so in ons verbeelding te probeer om enige vorm 'n voordeel bo 'n ander te gee. Waarskynlik sou ons in geen enkele geval weet wat om te doen om te slaag nie. Dit sal ons oortuig van ons onkunde oor die onderlinge verhoudings van alle lewende wesens. So 'n oortuiging is net so nodig as wat dit moeilik is om te kry. Al wat ons kan doen, is om altyd in gedagte te hou dat elke lewende wese probeer om meetkundig te vermeerder. Elkeen moet op 'n stadium van sy lewe, in 'n sekere seisoen van die jaar, in elke geslag of met tussenposes, om sy lewe stry en groot vernietiging ly. Wanneer ons oor hierdie stryd nadink, kan ons ons troos met die vaste oortuiging dat die oorlog van die natuur nie onophoudelik is nie. Daar word geen vrees gevoel nie, die dood kom gewoonlik vinnig, en die sterkes, die gesondes en die gelukkiges oorleef en vermeerder.

Malthus was 'n Engelse denker (1766–1834) wat geskryf het dat die mens se getalle vinniger groei as die kos wat beskikbaar is, sodat armoede en hongersnood die bevolking beperk.

Azara en Rengger was natuurkenners wat aan die einde van die 1700's en die begin van die 1800's in Paraguay gereis en die diere daar beskryf het.