Ons moet nie net in gedagte hou dat ons lewe elke dag wegkwyn en dat 'n al kleiner deel daarvan oorbly nie, maar ook iets anders: as 'n mens langer sou leef, is dit glad nie seker dat sy verstand nog goed genoeg sal bly om dinge te begryp nie, of die vermoë sal behou om na te dink en kennis van die goddelike en die menslike na te streef. Want as hy begin seniel word, sal hy nog steeds sweet, eet, hom dinge verbeel en begeertes hê, en wat ook al verder van die soort is; maar die vermoë om homself reg te gebruik, sy plig ten volle na te kom, indrukke helder van mekaar te onderskei, te oorweeg of hy nou uit die lewe moet vertrek, en alles anders wat 'n geoefende rede vereis, is dan reeds uitgedoof. Ons moet ons dus haas, nie net omdat ons elke dag nader aan die dood kom nie, maar ook omdat ons begrip en insig in dinge eerste ophou.

Ons moet ook raaksien dat selfs die dinge wat as bykomstighede ontstaan by die dinge wat die natuur maak, iets aangenaams en aantrekliks het. Byvoorbeeld, wanneer brood gebak word, bars sommige dele aan die oppervlak oop; en hierdie dele wat so oopgaan en 'n vorm kry wat die bakker nie bedoel het nie, is tog op 'n manier mooi, en maak 'n mens op 'n eienaardige manier lus om te eet. En weer: vye bars oop wanneer hulle heeltemal ryp is; en by ryp olywe gee juis die feit dat hulle naby aan verrotting is, 'n besondere skoonheid aan die vrug. En die koringare wat afbuig, en die leeu se wenkbroue, en die skuim wat uit die bek van wildevarke loop, en baie ander dinge: al is hulle glad nie mooi as 'n mens hulle afsonderlik bekyk nie, help hulle tog om die dinge wat die natuur vorm te versier, en hulle behaag die gemoed, omdat hulle uit daardie dinge voortvloei. Iemand wat dus 'n gevoel en dieper insig het in die dinge wat in die heelal ontstaan, sal skaars een van hierdie bykomstighede vind wat nie op een of ander manier vir hom aangenaam lyk nie. So sal hy selfs die werklike oop kake van wilde diere met nie minder plesier bekyk as dié wat skilders en beeldhouers namaak nie; in 'n ou vrou en 'n ou man sal hy 'n sekere rypheid en bekoorlikheid kan sien; en na die aantreklike lieflikheid van jong mense sal hy met kuise oë kan kyk. En baie sulke dinge sal hy raaksien, nie aangenaam vir elke mens nie, maar net vir iemand wat werklik vertroud geraak het met die natuur en haar werke.

Hippokrates het baie siektes genees, en toe self siek geword en gesterf. Die Chaldeërs het die dood van baie mense voorspel, en toe het die noodlot hulle ook gevang. Alexander, Pompeius en Gaius Caesar het so dikwels hele stede heeltemal verwoes en in die geveg tienduisende ruiters en voetsoldate stukkend gekap, en uiteindelik het hulle self ook uit die lewe vertrek. Heraklitus het soveel bespiegel oor die vuur wat die heelal eendag sou verteer, en toe het hy self vol water geword en gesterf, oral met modder besmeer. Luise het Demokritus vernietig, en 'n ander soort luise het Sokrates doodgemaak. Wat beteken dit alles? Jy het aan boord gegaan, jy het die seereis gemaak, jy het die kus bereik: klim uit. As dit na 'n ander lewe is, is daar ook daar geen gebrek aan gode nie. Maar as dit na 'n toestand sonder gevoel is, sal jy ophou om deur pyn en genot vasgehou te word, en ophou om 'n slaaf te wees van die houer, die liggaam, wat soveel minderwaardiger is as dit wat dit dien: want die een is verstand en die goddelike, die ander is aarde en verrotting.

Heraklitus het volgens oorlewering aan watersug gesterf nadat hy homself met mis bedek het om te genees; die "ander soort luise" wat Sokrates doodgemaak het, is sy aanklaers.

Moenie die res van jou lewe mors met gedagtes oor ander mense nie, behalwe as jy daarmee iets in die gemeenskaplike belang beoog. Want jy verloor die geleentheid om iets anders te doen wanneer jy met sulke gedagtes besig is: Wat doen daardie persoon, en hoekom, en wat sê hy, en waaraan dink hy, en wat beplan hy, en wat ook al verder ons laat wegdwaal van die aandag aan ons eie innerlike leier. Ons moet dus in die stroom van ons gedagtes alles keer wat doelloos en nutteloos is, maar veral die oornuuskierige en die kwaadwillige. 'n Mens moet jouself gewoond maak om net te dink aan dinge waaroor jy, as iemand jou skielik sou vra: "Waaraan dink jy nou?", met volkome openheid dadelik kan antwoord: "Aan dit of dat." Dan sal dit uit jou woorde duidelik wees dat alles in jou eenvoudig en welwillend is, soos dit 'n wese betaam wat vir die gemeenskap gemaak is; iemand wat glad nie omgee vir gedagtes oor genot of sinlike genietinge nie, en wat geen wedywer, afguns of agterdog het nie, of enigiets anders waaroor jy sou bloos as jy moes erken dat jy dit in jou gedagtes het. Want die mens wat so is en nie langer uitstel om onder die beste te tel nie, is soos 'n priester en dienaar van die gode. Hy gebruik die gees wat in hom geplant is, wat hom onbesmet hou deur genot, ongedeerd deur enige pyn, onaangeraak deur enige belediging, sonder dat hy enige onreg voel; 'n vegter in die edelste stryd, iemand wat deur geen hartstog oorweldig kan word nie, diep deurdrenk van regverdigheid, wat met sy hele siel alles aanvaar wat gebeur en aan hom as sy deel toegeken word. Hy verbeel hom nie dikwels, en nooit sonder groot noodsaak en vir die algemene belang nie, wat 'n ander sê, doen of dink nie. Want net dit wat aan homself behoort, maak hy die terrein van sy werk; en hy dink voortdurend aan wat uit die geheel van alle dinge aan hom toegedeel is; hy maak sy eie dade mooi, en hy is oortuig dat sy eie deel goed is. Want die lot wat aan elke mens toegeken is, word deur hom saamgedra en dra hom saam. Hy onthou ook dat elke redelike wese aan hom verwant is, en dat dit in die mens se natuur is om vir alle mense om te gee; maar 'n mens moet nie aan die mening van almal vashou nie, net aan dié van mense wat duidelik volgens die natuur leef. Wat diegene betref wat nie so leef nie, onthou hy altyd watter soort mense hulle is, by die huis en weg van die huis, in die nag en in die dag, en wat hulle is, en met watter mense hulle 'n onrein lewe lei. Daarom heg hy glad geen waarde aan die lof van sulke mense nie, want hulle is nie eers met hulleself tevrede nie.

Werk nie teësinnig nie, nie sonder om aan die gemeenskaplike belang te dink nie, nie sonder behoorlike oorweging nie, en nie verstrooid nie; moenie jou gedagtes met gekunstelde versierings opsmuk nie, en moenie 'n man van baie woorde wees of met te veel dinge besig wees nie. En verder: laat die gees in jou die beskermer wees van 'n lewende wese wat manlik en volwasse is, betrokke by die openbare lewe, 'n Romein en 'n heerser, wat sy pos ingeneem het soos iemand wat wag vir die sein wat hom uit die lewe roep, gereed om te gaan, sonder dat hy 'n eed of iemand se getuienis nodig het. Wees ook opgewek, en moenie hulp van buite soek, of die gemoedsrus wat ander gee nie. 'n Mens moet dus regop staan, nie deur ander regop gehou word nie.

As jy in die menslike lewe iets vind wat beter is as regverdigheid, waarheid, selfbeheersing en moed, kortom, iets beter as jou eie gemoed se tevredenheid met die dinge wat dit jou in staat stel om volgens die regte rede te doen, en met die toestand wat sonder jou eie keuse aan jou toegeken is; as jy, sê ek, iets beter as dit sien, draai jou met jou hele siel daarna toe en geniet dit wat jy as die beste gevind het. Maar as niks beter blyk te wees as die gees wat in jou geplant is nie, wat al jou begeertes aan homself onderwerp het, al jou indrukke noukeurig ondersoek, homself, soos Sokrates gesê het, losgemaak het van die verleiding van die sintuie, homself aan die gode onderwerp het, en vir die mensdom omgee; as jy alles anders kleiner en minder werd vind as dit, moet jy vir niks anders plek maak nie. Want as jy eenmaal afwyk en na iets anders oorhel, sal jy nie meer sonder verdeeldheid voorkeur kan gee aan daardie goeie ding wat werklik jou eie besit is nie. Dit is nie reg dat iets van 'n ander soort, soos lof van die massa, of mag, of die genieting van plesier, meeding met dit wat redelik en vir die gemeenskap of in die praktyk goed is nie. Al hierdie dinge mag lyk asof hulle in 'n klein mate by die beter dinge inpas, maar skielik kry hulle die oorhand en sleep ons mee. Maar jy, sê ek, kies eenvoudig en vrylik die beter, en hou daaraan vas. "Maar wat nuttig is, is die beter." Wel, as dit vir jou as redelike wese nuttig is, hou daaraan vas; maar as dit net vir jou as dier nuttig is, sê so, en hou vas aan jou oordeel sonder arrogansie; sorg net dat jy die saak op 'n betroubare manier ondersoek.

Moet nooit iets as voordelig vir jouself ag as dit jou sal dwing om jou belofte te breek, jou selfrespek te verloor, iemand te haat, agterdogtig te wees, te vloek, skynheilig op te tree, of iets te begeer wat mure en gordyne nodig het om weg te steek nie. Want wie bo alles sy verstand, die gees in hom en die verering van sy voortreflikheid verkies, speel geen tragiese rol nie, kreun nie, en het nie eensaamheid of baie geselskap nodig nie; en wat die belangrikste is: hy sal leef sonder om die dood na te jaag of daarvoor te vlug. Of sy siel nou vir 'n langer of korter tyd in die liggaam ingesluit sal wees, gee hy glad nie om nie: want selfs al moet hy dadelik vertrek, sal hy net so gewillig gaan asof hy enigiets anders gaan doen wat ordentlik en ordelik gedoen kan word. Hy sorg net vir een ding, sy hele lewe lank: dat sy gedagtes nie wegdraai van enigiets wat by 'n verstandige wese en 'n lid van 'n burgerlike gemeenskap hoort nie.

In die gemoed van iemand wat getugtig en gereinig is, sal jy geen verrotte stof, geen onreinheid en geen sweer wat net toegegroei het, vind nie. Sy lewe is ook nie onvoltooid wanneer die noodlot hom inhaal nie, soos 'n mens kan sê van 'n akteur wat die verhoog verlaat voordat die toneelstuk klaar is. Verder is daar niks slaafs in hom nie, niks aangeplak nie, niks wat te styf aan ander dinge vasgebind is nie, maar ook niks wat van ander dinge afgesny is nie; niks wat blaam verdien nie, niks wat 'n wegkruipplek soek nie.

Eerbiedig die vermoë wat menings vorm. Van hierdie vermoë hang dit heeltemal af of daar in jou leidende deel enige mening sal wees wat nie strook met die natuur en die aard van 'n redelike wese nie. En hierdie vermoë belowe vryheid van haastige oordeel, vriendskap met mense, en gehoorsaamheid aan die gode.

Gooi dan alles weg, en hou net vas aan hierdie paar dinge; en onthou ook dat elke mens net hierdie huidige tyd leef, wat 'n ondeelbare punt is, en dat al die res van sy lewe óf verby is óf onseker. Kort is dus die tyd wat elke mens leef, en klein die hoekie van die aarde waar hy leef; en kort ook die langste roem ná die dood, en selfs dié word net voortgedra deur die een na die ander arme mensie wat baie gou sal sterf, en wat nie eers homself ken nie, wat nog te sê van iemand wat lank gelede gesterf het.

By die hulpmiddels wat reeds genoem is, moet nog hierdie een gevoeg word: Maak vir jouself 'n definisie of beskrywing van die ding wat jou voorgehou word, sodat jy duidelik kan sien watter soort ding dit in wese is, kaal en in sy geheel; en sê vir jouself wat sy regte naam is, en die name van die dinge waaruit dit saamgestel is en waarin dit weer sal ontbind. Want niks verhef die gemoed so veel as om elke ding wat jou in die lewe teëkom stelselmatig en eerlik te kan ondersoek, en altyd so na dinge te kyk dat jy terselfdertyd sien watter soort heelal dit is, watter nut elke ding daarin het, en watter waarde elke ding het vir die geheel, en watter vir die mens, wat 'n burger is van die hoogste stad, waarvan al die ander stede soos huisgesinne is; wat elke ding is, waaruit dit bestaan, en hoe lank hierdie ding wat nou 'n indruk op my maak van nature kan bestaan; en watter deug ek daarteenoor nodig het, soos sagmoedigheid, moed, waarheid, trou, eenvoud, tevredenheid, en die res. Daarom moet 'n mens by elke geleentheid sê: Dit kom van God. En dit kom volgens die toedeling en die spin van die draad van die noodlot, en sulke samelope en toeval. En dit kom van iemand van dieselfde stam, 'n verwant en vennoot, wat egter nie weet wat volgens sy natuur is nie. Maar ek weet dit; daarom behandel ek hom volgens die natuurlike wet van gemeenskap, met welwillendheid en regverdigheid. Terselfdertyd probeer ek egter by die onverskillige dinge vasstel wat elkeen werd is.

As jy werk aan wat voor jou is, en die regte rede volg, ernstig, kragtig en kalm, sonder om jou deur enigiets anders te laat aflei, maar die gees in jou rein hou, asof jy dit dadelik sou moes teruggee; as jy hieraan vashou, niks verwag nie, niks vrees nie, maar tevrede is met jou huidige werk volgens die natuur, en met heldhaftige eerlikheid in elke woord en klank wat jy uiter, sal jy gelukkig leef. En daar is niemand wat dit kan verhinder nie.

Soos dokters altyd hul instrumente en messe gereed het vir gevalle wat skielik hul vaardigheid vereis, so moet jy beginsels gereed hê om goddelike en menslike dinge te verstaan, en om alles, selfs die kleinste ding, te doen met die besef van die band wat die goddelike en die menslike aan mekaar verbind. Want jy sal niks wat die mens aangaan goed doen sonder om terselfdertyd aan die goddelike te dink nie; en ook nie andersom nie.

Moenie langer doelloos rondswerf nie; want jy sal nie jou eie aantekeninge lees nie, ook nie die dade van die ou Romeine en Grieke nie, en ook nie die uittreksels uit boeke wat jy vir jou oudag gebêre het nie. Haas jou dan na die einde wat voor jou lê, gooi ydele hoop weg, en kom jouself te hulp, as jy enigsins vir jouself omgee, solank dit nog in jou mag is.

Hulle weet nie hoeveel dinge die woorde steel, saai, koop, stilbly en sien wat gedoen moet word, beteken nie; want dit word nie met die oë gesien nie, maar met 'n ander soort sig.

Liggaam, siel, verstand: aan die liggaam behoort die sintuie, aan die siel die begeertes, aan die verstand die beginsels. Om indrukke van vorme deur die sintuie te ontvang, kan selfs diere; om aan die toutjies van begeerte getrek te word, gebeur met wilde diere sowel as met mans wat hulself verwyf gemaak het, en met mense soos Phalaris en Nero; en die verstand wat jou lei na die dinge wat gepas lyk, het ook mense wat nie in die gode glo nie, wat hul land verraai, en wat hul onrein dade doen sodra hulle die deure toegemaak het. As al hierdie dinge dan gemeen is aan almal wat ek genoem het, bly daar oor wat eie is aan die goeie mens: om tevrede te wees met wat gebeur en met die draad wat vir hom gespin word; om nie die gees wat in sy bors geplant is te besoedel of met 'n menigte beelde te versteur nie, maar om dit kalm te hou, en dit gehoorsaam te volg soos 'n god, sonder om iets te sê wat teen die waarheid is, of iets te doen wat teen regverdigheid is. En al weier alle mense om te glo dat hy 'n eenvoudige, beskeie en tevrede lewe lei, is hy vir niemand kwaad nie, en hy wyk ook nie af van die pad wat lei na die einde van die lewe nie, waar 'n mens moet aankom rein, kalm, gereed om te vertrek, en sonder enige dwang heeltemal versoen met jou lot.

Phalaris was 'n berugte wrede tiran op Sicilië, en Nero 'n Romeinse keiser wat bekend was vir sy wreedheid.