Weer agtuur die oggend, maar nou in Eccles Street 7. Ons ontmoet die hoofkarakter, Leopold Bloom, 'n advertensieverkoper met Joodse herkoms. Hy maak ontbyt vir sy vrou Molly, 'n sangeres, koop 'n niertjie by die slagter, en lees 'n brief van sy dogter. Hy weet dat Molly vanmiddag "besoek" gaan kry van die konsertbestuurder Blazes Boylan. – By Homeros: Kalupso, die nimf wat Odusseus op haar eiland vashou.

Mnr. Leopold Bloom het met smaak die binnegoed van diere en voëls geëet. Hy het van dik hoenderafvalsop gehou, neutagtige hoendermaagies, 'n gevulde geroosterde hart, lewerskywe gebraai met korskrummels, gebraaide kabeljoukuit. Bo alles het hy van geroosterde skaapniertjies gehou, wat sy verhemelte 'n fyn bysmaak van flou geurige urine gegee het.

Niertjies was in sy gedagtes terwyl hy saggies in die kombuis rondbeweeg en haar ontbytgoed op die bulterige skinkbord regsit. Ysige lig en lug was in die kombuis maar buite oral sagte somermôre. Het hom effens lus vir iets laat voel.

Die kole het begin gloei.

Nog 'n sny brood en botter: drie, vier: reg. Sy hou nie van 'n vol bord nie. Reg. Hy het van die skinkbord af weggedraai, die ketel van die plaat afgelig en dit skuins op die vuur gesit. Dit het daar gesit, dof en plomp, sy tuit uitgesteek. Koppie tee nou-nou. Goed. Mond droog. Die kat het styf om 'n poot van die tafel geloop met haar stert in die lug.

—Mkgnau!

—O, daar's jy, het mnr. Bloom gesê en van die vuur af omgedraai.

Die kat het in antwoord gemiaau en weer styf om 'n poot van die tafel gestap, miauend. Nes sy oor my skryftafel stap. Prr. Krap my kop. Prr.

Mnr. Bloom het nuuskierig, vriendelik die lenige swart gestalte dopgehou. Skoon om te sien: die glans van haar gladde vel, die wit knopie onder die stomp van haar stert, die groen flitsende oë. Hy het na haar toe afgebuk, sy hande op sy knieë.

—Melk vir die kietsiekat, het hy gesê.

—Mrkgnau! het die kat gehuil.

Hulle sê hulle is dom. Hulle verstaan beter wat ons sê as wat ons hulle verstaan. Sy verstaan alles wat sy wil. Wraaksugtig ook. Wreed. Haar natuur. Snaaks dat muise nooit piep nie. Lyk of hulle daarvan hou. Wonder hoe ek vir haar lyk. Hoog soos 'n toring? Nee, sy kan oor my spring.

—Bang vir die hoenders is sy, het hy spottend gesê. Bang vir die kiepkiepies. Ek het nog nooit so 'n dom kietsiekat soos die kietsiekat gesien nie.

—Mrkrgnau! het die kat hard gesê.

Sy het opgeknipoog uit haar gulsige skaamtesluitende oë, klaaglik en lank gemiaau, en vir hom haar melkwit tande gewys. Hy het gesien hoe die donker oogsplete van gulsigheid vernou totdat haar oë groen klippe was. Toe het hy na die kombuiskas gegaan, die beker geneem wat Hanlon se melkboer pas vir hom volgemaak het, warmborrelende melk in 'n piering gegooi en dit stadig op die vloer neergesit.

—Gurrhr! het sy gehuil en nader gehardloop om te lek.

Hy het gekyk hoe die snorhare draadagtig blink in die swak lig terwyl sy drie keer insteek en liggies lek. Wonder of dit waar is dat hulle nie kan muise vang as jy dit knip nie. Hoekom? Hulle blink in die donker, miskien, die punte. Of 'n soort voelers in die donker, miskien.

Hy het na haar lekkende gelek geluister. Ham en eiers, nee. Nie goeie eiers in hierdie droogte nie. Moet suiwer vars water hê. Donderdag: ook nie 'n goeie dag vir 'n skaapniertjie by Buckley's nie. Gebraai in botter, 'n skud peper. Liewer 'n varknier by Dlugacz s'n. Terwyl die ketel kook. Sy het stadiger gelek, toe die piering skoongelek. Hoekom is hulle tonge so grof? Om beter te lek, net poreuse gaatjies. Niks wat sy kan eet nie? Hy het om hom rondgekyk. Nee.

Op stil krakende stewels het hy die trap na die gang opgegaan en by die slaapkamerdeur stilgestaan. Sy wil dalk iets lekkers hê. Dun brood en botter hou sy van in die oggend. Tog miskien: so nou en dan.

Hy het saggies in die kaal gang gesê:

—Ek gaan gou om die hoek. Is nou-nou terug.

En toe hy sy stem dit hoor sê het, het hy bygevoeg:

—Wil jy niks vir ontbyt hê nie?

'n Slaperige sagte grom het geantwoord:

—Mn.

Nee. Sy wou niks hê nie. Toe het hy 'n warm swaar sug gehoor, sagter, terwyl sy omdraai en die los koperringe van die bedstel rinkel. Moet dit regtig laat regmaak. Jammer. Al die pad van Gibraltar af. Die bietjie Spaans wat sy geken het, vergeet. Wonder wat haar pa daarvoor betaal het. Ouderwets. Ag ja! natuurlik. By die goewerneur se veiling gekoop. Kort hamerslag. Klipbard met 'n winskopie, ou Tweedy. Ja, meneer. By Plevna was dit. Ek het uit die geledere opgestyg, meneer, en ek is trots daarop. Tog het hy genoeg verstand gehad om daardie seëlmark so in te palm. Nou dit was versiende.

Sy hand het sy hoed van die haak gehaal bo sy swaar jas met sy voorletters en sy tweedehandse reënjas van die verlore-voorwerpe-kantoor. Seëls: plakrugprentjies. Seker is baie offisiere ook in die spul. Natuurlik is hulle. Die deurgeswete opskrif in die kroon van sy hoed het hom stilweg vertel: Plasto se hoëgraadse hoe. Hy het vinnig binne-in die leerkopband geloer. Wit strokie papier. Heeltemal veilig.

Op die drumpel het hy in sy heupsak na die deursleutel gevoel. Nie daar nie. In die broek wat ek uitgetrek het. Moet dit kry. Aartappel het ek. Krakende hangkas. Geen sin om haar te steur nie. Sy het slaperig omgedraai daardie keer. Hy het die voordeur baie stilletjies agter hom toegetrek, meer, totdat die voetklap saggies oor die drumpel val, 'n slap ooglid. Lyk toe. Sal in elk geval goed wees tot ek terugkom.

Hy het na die sonkant oorgesteek en die los kelderluik van nommer vyf-en-sewentig vermy. Die son was naby die toringspits van George se kerk. Gaan 'n warm dag wees, dink ek. Veral in hierdie swart klere voel jy dit meer. Swart gelei, weerkaats, (breek is dit?), die hitte. Maar ek kon nie in daardie ligte pak gaan nie. Sou 'n piekniek daarvan maak. Sy ooglede het dikwels stil gesak terwyl hy in gelukkige warmte loop. Boland se broodwa wat met skinkborde ons daaglikse aflewer maar sy verkies gister se brode omslagbroodjies bros krone warm. Laat jou jonk voel. Iewers in die ooste: vroeë oggend: vertrek met dagbreek. Reis voor die son uit rond, steel 'n dag se mars op hom. Hou dit vir ewig vol word tegnies nooit 'n dag ouer nie. Loop langs 'n strand, vreemde land, kom by 'n stadspoort, wag daar, ook 'n ou soldaat uit die geledere, ou Tweedy se groot snorre, wat op 'n lang soort spies leun. Dwaal deur strate met sonskerms. Getulbande gesigte wat verbygaan. Donker grotte van matwinkels, groot man, Turko die verskriklike, kruisbeen gesit, rook 'n opgekrulde pyp. Roepe van smouse in die strate. Drink water gegeur met vinkel, sorbet. Slenter die hele dag rond. Kan dalk 'n rower of twee raakloop. Wel, loop hom raak. Dit word sononder. Die skaduwees van die moskees tussen die pilare: priester met 'n opgerolde boekrol. 'n Siddering van die bome, sein, die aandwind. Ek gaan verby. Verbleikende goue lug. 'n Moeder hou my dop uit haar deur. Sy roep haar kinders huis toe in hulle donker taal. Hoë muur: daaragter tokkel snare. Naglug, maan, violet, kleur van Molly se nuwe kousbande. Snare. Luister. 'n Meisie wat een van daardie instrumente speel hoe noem jy hulle: hakkebords. Ek gaan verby.

Waarskynlik glad nie so nie. Die soort goed wat jy lees: in die spoor van die son. Sonsopkoms op die titelblad. Hy het geglimlag, tevrede met homself. Wat Arthur Griffith gesê het oor die kopprent bo die Freeman se hoofartikel: 'n selfbestuurson wat in die noordweste opkom uit die steeg agter die Bank of Ireland. Hy het sy tevrede glimlag verleng. Slim gevat, dié: selfbestuurson wat in die noordweste opkom.

Hy het Larry O'Rourke s'n genader. Uit die keldertraliewerk het die slap golf van porter opgedryf. Deur die oop deur het die kroeg vlae van gemmer, teestof, beskuitpap uitgespuit. Goeie plek, egter: net die einde van die stadsverkeer. Byvoorbeeld M'Auley s'n daar onder: n.g. as ligging. Natuurlik as hulle 'n tremspoor langs die North Circular van die veemark na die kaaie gelê het, sou die waarde soos 'n koeël opskiet.

Kaalkop bo die blinding. Slim ou kalant. Geen sin om hom vir 'n advertensie te bewerk nie. Tog weet hy sy eie besigheid die beste. Daar is hy, so seker as wat, my dapper Larry, wat in sy hempsmoue teen die suikerbak leun en kyk hoe die voorskoot-kelner met mop en emmer opvee. Simon Dedalus boots hom presies na met sy oë toegeknyp. Weet jy wat ek jou gaan vertel? Wat is dit, mnr. O'Rourke? Weet jy wat? Die Russe, hulle sal net 'n agtuur-ontbyt vir die Japannese wees.

Staan stil en sê 'n woordjie: oor die begrafnis miskien. Hartseer ding van arme Dignam, mnr. O'Rourke.

Terwyl hy Dorset street indraai, het hy opgewek deur die deur gegroet:

—Goeiedag, mnr. O'Rourke.

—Goeiedag vir jou.

—Pragtige weer, meneer.

—Dis allemintig waar.

Waar kry hulle die geld? Kom hier aan as rooikop-kelners van county Leitrim, spoel leë bottels uit en die ou man in die kelder. Dan, kyk en aanskou, blom hulle oop as Adam Findlaters of Dan Tallons. Dink dan aan die mededinging. Algemene dors. Goeie raaisel sou wees om deur Dublin te kom sonder om by 'n kroeg verby te gaan. Spaar kan hulle dit nie. Uit die dronkes miskien. Skryf drie neer en dra vyf oor. Wat is dit, 'n sjieling hier en daar, druppels en drapsies. Op die groothandelbestellings miskien. Dubbelspel met die stadsverkopers. Maak jy dit reg met die baas en ons deel die buit, sien?

Hoeveel sou dit op die porter in die maand uitmaak? Sê tien vate goed. Sê hy kry tien persent af. O meer. Vyftien. Hy het verbygegaan by Saint Joseph's National school. Snuiters se lawaai. Vensters oop. Vars lug help die geheue. Of 'n deuntjie. Aabeesee deeeefgee haaiejotkaa elemenoopee kuuerestee uuveedubbelvee. Seuns is hulle? Ja. Inishturk. Inishark. Inishboffin. By hulle aardrukskunde. Myne. Slieve Bloom.

Hy het voor Dlugacz se venster stilgestaan en na die stringe worse gestaar, polonies, swart en wit. Vyftien vermenigvuldig met. Die syfers het in sy gedagtes verbleik, onopgelos: misnoeg het hy hulle laat vervaag. Die blink skakels, vol gestopte vleis, het sy blik gevoed en hy het rustig die lou asem van gaar gekruide varkbloed ingeasem.

'n Niertjie het bloeddruppels op die wilgerpatroonbord uitgesyfer: die laaste. Hy het langs die buurmeisie by die toonbank gestaan. Sou sy dit ook koop, terwyl sy die items van 'n strokie in haar hand aflees? Gebars: wassoda. En 'n pond en 'n half van Denny se worsies. Sy oë het op haar fris heupe gerus. Woods is sy naam. Wonder wat hy doen. Vrou is oudagtig. Nuwe bloed. Geen kêrels toegelaat nie. Sterk paar arms. Moker 'n mat op die wasgoeddraad. Sy moker dit sowaar, by George. Die manier waarop haar skewe romp met elke hou swaai.

Die frettoog-varkslagter het die worsies wat hy afgeknip het, met vlekkerige vingers toegevou, worspienk. Gesonde vleis daar: soos 'n stalgevoerde vers.

Hy het 'n blad van die stapel gesnyde velle opgeneem: die modelplaas by Kinnereth aan die meeroewer van Tiberias. Kan 'n ideale wintersanatorium word. Moses Montefiore. Ek het gedink hy was. Plaashuis, muur om, vaag beeste wat wei. Hy het die blad van hom af weggehou: interessant: lees dit nader, die titel, die vaag weiende beeste, die blad wat ritsel. 'n Jong wit vers. Daardie oggende in die veemark, die diere wat in hulle hokke bulk, gebrandmerkte skape, plof en val van mis, die telers in spykerstewels wat deur die strooi ploeter, 'n palm op 'n ryp-vlesige agterkwart klap, daar's 'n prima een, ongeskilde latte in hulle hande. Hy het die blad geduldig skuins gehou, sy sintuie en sy wil gebuig, sy sagte onderdanige blik in rus. Die skewe romp wat swaai, hou op hou op hou.

Die varkslagter het twee velle van die stapel afgeruk, haar prima worsies toegedraai en 'n rooi grimas getrek.

—Nou, my juffie, het hy gesê.

Sy het 'n muntstuk aangebied, vrypostig glimlaggend, en haar dik pols uitgehou.

—Dankie, my juffie. En een sjieling drie pennies kleingeld. Vir jou, asseblief?

Mnr. Bloom het vinnig gewys. Om haar in te haal en agter haar te loop as sy stadig loop, agter haar bewegende hamme. Lekker om te sien vroeg in die oggend. Maak gou, vervlaks. Maak hooi terwyl die son skyn. Sy het buite die winkel in die sonlig gestaan en lui na regs geslenter. Hy het deur sy neus gesug: hulle verstaan nooit nie. Sodagebarste hande. Gekorste toonnaels ook. Bruin skapuliere in flenters, wat haar albei kante toe beskerm. Die steek van miskenning het tot swak genot in sy bors gegloei. Vir 'n ander een: 'n konstabel van diens af wat haar in Eccles' Lane knuffel. Hulle hou van hulle groot. Prima wors. O asseblief, meneer Polisieman, ek is verdwaal in die bos.

—Drie pennies, asseblief.

Sy hand het die klam sagte klier aangeneem en dit in 'n sysak laat gly. Toe het dit drie muntstukke uit sy broeksak gehaal en hulle op die rubberstekeltjies neergelê. Hulle het gelê, is vinnig gelees en vinnig, skyf vir skyf, in die kasregister gegly.

—Dankie, meneer. Volgende keer.

'n Spikkel gretige vuur uit jakkalsoë het hom bedank. Hy het sy blik ná 'n oomblik teruggetrek. Nee: liewer nie: volgende keer.

—Goeiemôre, het hy gesê en weggestap.

—Goeiemôre, meneer.

Geen teken. Weg. Wat maak dit saak?

Hy het met Dorset street teruggeloop en ernstig gelees. Agendath Netaim: plantersmaatskappy. Om woeste sanderige stukke grond van die Turkse regering te koop en met bloekombome te beplant. Uitstekend vir skaduwee, brandstof en konstruksie. Lemoenboorde en reusagtige spanspekvelde noord van Jaffa. Jy betaal tagtig mark en hulle plant 'n dunam grond vir jou met olywe, lemoene, amandels of sitrone. Olywe goedkoper: lemoene het kunsmatige besproeiing nodig. Elke jaar kry jy 'n besending van die oes. Jou naam word lewenslank as eienaar in die boek van die unie ingeskryf. Kan tien kontant betaal en die balans in jaarlikse paaiemente. Bleibtreustrasse 34, Berlin, W. 15.

Niks daarvan nie. Tog 'n idee daaragter.

Hy het na die beeste gekyk, vaag in silwer hitte. Silwergepoeierde olyfbome. Stil lang dae: snoei, ryp word. Olywe word in flesse verpak, nè? Ek het nog 'n paar oor van Andrews. Molly wat hulle uitspoeg. Ken nou die smaak daarvan. Lemoene in sneespapier in kratte verpak. Sitrone ook. Wonder of arme Citron nog in Saint Kevin's parade is. En Mastiansky met die ou siter. Lekker aande het ons toe gehad. Molly in Citron se rietstoel. Lekker om vas te hou, koel wasagtige vrugte, hou in die hand, lig dit na die neusgate en ruik die parfuum. So, swaar, soet, wilde parfuum. Altyd dieselfde, jaar na jaar. Hulle het ook hoë pryse gehaal, het Moisel my vertel. Arbutus place: Pleasants street: plesierige ou tye. Moet sonder 'n fout wees, het hy gesê. Kom al daardie pad: Spanje, Gibraltar, Middellandse See, die Levant. Kratte in 'n ry op die kaai by Jaffa, kêrel wat hulle in 'n boek afmerk, dokwerkers wat hulle kaalvoet in vuil oorpakke hanteer. Daar's hoesenaamshy uit van. Hoe gaan dit? Sien nie. Kêrel wat jy net ken om te groet bietjie van 'n vervelige vent. Sy rug is soos daardie Noorse kaptein s'n. Wonder of ek hom vandag sal raakloop. Sproeiwa. Om die reën uit te lok. Op aarde soos in die hemel.

'n Wolk het stadig, heeltemal, voor die son begin skuif. Grys. Ver.

Nee, nie so nie. 'n Onvrugbare land, kaal woesteny. Vulkaniese meer, die dooie see: geen vis, sonder onkruid, diep in die aarde weggesink. Geen wind kon daardie golwe oplig nie, grys metaal, giftige mistige waters. Swawel het hulle dit genoem wat neerreën: die stede van die vlakte: Sodom, Gomorra, Edom. Almal dooie name. 'n Dooie see in 'n dooie land, grys en oud. Oud nou. Dit het die oudste gedra, die eerste ras. 'n Krom ou heks het van Cassidy s'n af oorgesteek, met 'n kwartbottel aan die nek vasgeklem. Die oudste volk. Ver weggedwaal oor die hele aarde, ballingskap na ballingskap, vermeerder, gesterf, oral gebore. Dit het daar gelê nou. Nou kon dit niks meer dra nie. Dood: 'n ou vrou s'n: die grys ingesonke poes van die wêreld.

Verlatenheid.

Grys afgryse het sy vlees geskroei. Terwyl hy die blad in sy sak vou, het hy Eccles street ingedraai en huis toe gehaas. Koue olies het langs sy are gegly en sy bloed verkil: ouderdom wat hom met 'n soutmantel omkors. Wel, ek is nou hier. Ja, ek is nou hier. Oggendmond slegte beelde. Met die verkeerde voet uit die bed geklim. Moet weer met daardie Sandow-oefeninge begin. Op die hande neer. Vlekkerige bruin baksteenhuise. Nommer tagtig nog nie verhuur nie. Hoekom is dit? Waardasie is net agt-en-twintig. Towers, Battersby, North, MacArthur: voorkamervensters vol aanplakbiljette geplak. Pleisters op 'n seer oog. Om die sagte rook van tee te ruik, damp van die pan, sissende botter. Naby haar ruim bedwarm vlees wees. Ja, ja.

Vinnige warm sonlig het van Berkeley road af aangehardloop gekom, rats, in skraal sandale, langs die verhelderende sypaadjie. Hardloop, sy hardloop om my te ontmoet, 'n meisie met goue hare in die wind.

Twee briewe en 'n kaartjie het op die gangvloer gelê. Hy het gebuk en hulle opgetel. Mev. Marion Bloom. Sy versnelde hart het dadelik stadiger geword. Vrypostige handskrif. Mev. Marion.

—Poldy!

Toe hy die slaapkamer binnegaan, het hy sy oë halftoe geknyp en deur warm geel skemer na haar deurmekaar kop toe geloop.

—Vir wie is die briewe?

Hy het daarna gekyk. Mullingar. Milly.

—'n Brief vir my van Milly, het hy versigtig gesê, en 'n kaartjie vir jou. En 'n brief vir jou.

Hy het haar kaartjie en brief op die keperstof-bedsprei naby die kurwe van haar knieë neergelê.

—Wil jy die blinding op hê?

Terwyl hy die blinding met sagte rukkies halfpad optrek, het sy agteroog gesien hoe sy na die brief kyk en dit onder haar kussing indruk.

—Is dit reg so? het hy gevra en omgedraai.

Sy het die kaartjie gelees, op haar elmboog gestut.

—Sy het die goed gekry, het sy gesê.

Hy het gewag totdat sy die kaartjie eenkant neergesit en haar stadig weer met 'n behaaglike sug opgekrul het.

—Maak gou met daai tee, het sy gesê. Ek's uitgedroog.

—Die ketel kook, het hy gesê.

Maar hy het getalm om die stoel skoon te maak: haar gestreepte onderrok, rondgegooide vuil linne: en alles in 'n armvol op die voetenent van die bed gelig.

Terwyl hy die kombuistrap afgaan, het sy geroep:

—Poldy!

—Wat?

—Spoel die teepot met kookwater uit.

Aan die kook sowaar: 'n pluim stoom uit die tuit. Hy het die teepot met kookwater uitgespoel en vier vol lepels tee ingesit, toe die ketel gekantel om die water in te laat loop. Nadat hy dit laat trek het, het hy die ketel afgehaal, die pan plat op die gloeiende kole gedruk en gekyk hoe die klont botter gly en smelt. Terwyl hy die niertjie oopvou, het die kat honger teen hom gemiaau. Gee haar te veel vleis dan muis sy nie. Sê hulle eet nie varkvleis nie. Kosjer. Hier. Hy het die bloedbesmeerde papier na haar laat val en die niertjie in die sissende bottersous laat val. Peper. Hy het dit deur sy vingers in 'n kring uit die gekeepte eierkelkie gestrooi.

Toe het hy sy brief oopgesny, af in die blad en om gekyk. Dankie: nuwe mussie: mnr. Coghlan: piekniek by lough Owel: jong student: Blazes Boylan se strandmeisies.

Die tee het getrek. Hy het sy eie snorkoppie volgemaak, nagemaakte crown Derby, glimlaggend. Simpel Milly se verjaardaggeskenk. Net vyf was sy toe. Nee, wag: vier. Ek het haar die amberoïedhalssnoer gegee wat sy gebreek het. Stukkies gevoude bruinpapier vir haar in die briewebus gesit. Hy het geglimlag terwyl hy skink.

O, Milly Bloom, jy is my liefste.
Jy is my spieël van nag tot vroegste.
Ek hou jou liewer sonder 'n sentjie
As Katey Keogh met haar esel en tuintjie.

Arme ou professor Goodwin. Verskriklike ou geval. Tog was hy 'n hoflike ou kêrel. Ouderwetse manier waarop hy Molly met 'n buiging van die verhoog af gelei het. En die spieëltjie in sy syhoed. Die aand toe Milly dit in die voorkamer ingebring het. O, kyk wat het ek in professor Goodwin se hoed gekry! Ons het almal gelag. Seks wat selfs toe al uitbreek. Parmantige stukkie was sy.

Hy het 'n vurk in die niertjie gesteek en dit omgeklap: toe die teepot op die skinkbord ingepas. Sy bult het gestamp toe hy dit optel. Alles op? Brood en botter, vier, suiker, lepel, haar room. Ja. Hy het dit boontoe gedra, sy duim in die teepot se hingsel gehaak.

Hy het die deur met sy knie oopgestoot, die skinkbord ingedra en dit op die stoel by die koppenent neergesit.

—Wat het jou so lank gevat! het sy gesê.

Sy het die koperwerk laat rinkel toe sy haarself kordaat oplig, 'n elmboog op die kussing. Hy het kalm afgekyk op haar massa en tussen haar groot sagte tieties, wat binne haar nagrok afhang soos 'n bokooi se uier. Die warmte van haar uitgestrekte lyf het in die lug opgestyg, vermeng met die geur van die tee wat sy skink.

'n Strokie geskeurde koevert het onder die gekuilde kussing uitgeloer. Terwyl hy wou gaan, het hy gebly om die bedsprei reg te trek.

—Van wie was die brief? het hy gevra.

Vrypostige handskrif. Marion.

—O, Boylan, het sy gesê. Hy bring die program.

—Wat sing jy?

—Là ci darem met J. C. Doyle, het sy gesê, en Love's Old Sweet Song.

Haar vol lippe het, drinkend, geglimlag. Taamlik muwwe reuk wat daardie wierook die volgende dag laat. Soos vuil blommewater.

—Wil jy hê die venster moet 'n bietjie oop wees?

Sy het 'n sny brood dubbelgevou in haar mond gesteek en gevra:

—Hoe laat is die begrafnis?

—Elfuur, dink ek, het hy geantwoord. Ek het nie die koerant gesien nie.

Hy het die wys van haar vinger gevolg en 'n been van haar vuil onderbroek van die bed af opgetel. Nee? Toe, 'n gedraaide grys kousband om 'n kous gelus: verkreukel, blink sool.

—Nee: daai boek.

Ander kous. Haar onderrok.

—Dit moet afgeval het, het sy gesê.

Hy het hier en daar gevoel. Voglio e non vorrei. Wonder of sy dit reg uitspreek: voglio. Nie in die bed nie. Moet afgegly het. Hy het gebuk en die bedrokkie opgelig. Die boek, afgeval, het uitgestrek teen die bult van die kamerpot met die oranje sleutelpatroon gelê.

—Wys hier, het sy gesê. Ek het 'n merk daarin gesit. Daar's 'n woord wat ek jou wou vra.

Sy het 'n sluk tee gesluk uit haar koppie wat sy aan die nie-hingsel vashou en, nadat sy haar vingerpunte vinnig aan die kombers afgevee het, met die haarnaald in die teks begin soek totdat sy by die woord kom.

—Met hom wat? het hy gevra.

—Hier, het sy gesê. Wat beteken dit?

Hy het afwaarts geleun en naby haar gepoleerde duimnael gelees.

—Metempsigose?

—Ja. Wie's hy as hy by die huis is?

—Metempsigose, het hy gesê en gefrons. Dis Grieks: uit die Grieks. Dit beteken die verhuising van siele.

—O, klippe! het sy gesê. Sê dit vir ons in gewone woorde.

Hy het geglimlag en skuins na haar spottende oë gekyk. Dieselfde jong oë. Die eerste aand ná die charades. Dolphin's Barn. Hy het die gevlekte blaaie omgeblaai. Ruby: die Trots van die Arena. Hallo. Illustrasie. Kwaai Italianer met koetsierssweep. Moet Ruby trots van die op die vloer wees kaal. Laken vriendelik geleen. Die monster Maffei het opgehou en sy slagoffer met 'n vloek van hom weggeslinger. Wreedheid agter dit alles. Gedokterde diere. Sweefstok by Hengler s'n. Moes anderpad kyk. Gepeupel wat gaap. Breek jou nek en ons lag ons krom. Hele families van hulle. Ontbeen hulle jonk sodat hulle metamspigose. Dat ons ná die dood voortleef. Ons siele. Dat 'n man se siel nadat hy sterf. Dignam se siel...

—Het jy dit klaargelees? het hy gevra.

—Ja, het sy gesê. Daar's niks vuils in nie. Is sy die hele tyd verlief op die eerste kêrel?

—Nooit gelees nie. Wil jy 'n ander een hê?

—Ja. Kry nog een van Paul de Kock. Mooi naam het hy.

Sy het nog tee in haar koppie geskink en gekyk hoe dit skuins vloei.

Moet daardie boek van die Capel street-biblioteek laat hernu of hulle skryf aan Kearney, my borg. Reïnkarnasie: dis die woord.

—Party mense glo, het hy gesê, dat ons ná die dood in 'n ander liggaam voortleef, dat ons voorheen geleef het. Hulle noem dit reïnkarnasie. Dat ons almal duisende jare gelede op die aarde of 'n ander planeet geleef het. Hulle sê ons het dit vergeet. Party sê hulle onthou hulle vorige lewens.

Die trae room het in stremmende spirale deur haar tee gekronkel. Beter om haar aan die woord te herinner: metempsigose. 'n Voorbeeld sou beter wees. 'n Voorbeeld?

Die Bad van die Nimf bo die bed. Gratis weggegee met die Paasuitgawe van Photo Bits: Pragtige meesterstuk in kunskleure. Tee voor jy melk ingooi. Nogal soos sy met haar hare los: skraler. Drie sjielings en ses het ek vir die raam betaal. Sy het gesê dit sou mooi lyk bo die bed. Kaal nimfe: Griekeland: en byvoorbeeld al die mense wat toe geleef het.

Hy het die blaaie teruggeblaai.

—Metempsigose, het hy gesê, is wat die ou Grieke dit genoem het. Hulle het geglo jy kon byvoorbeeld in 'n dier of 'n boom verander word. Wat hulle nimfe genoem het, byvoorbeeld.

Haar lepel het opgehou om die suiker te roer. Sy het reguit voor haar uit gestaar en deur haar geboë neusgate ingeasem.

—Daar's 'n brandreuk, het sy gesê. Het jy iets op die vuur gelos?

—Die niertjie! het hy skielik uitgeroep.

Hy het die boek ru in sy binnesak gedruk en, terwyl hy sy tone teen die stukkende laaikassie stamp, na die reuk uitgehaas en haastig die trap afgestap met verbouereerde ooievaarsbene. Skerp rook het in 'n kwaai straal van een kant van die pan af opgeskiet. Deur 'n tand van die vurk onder die niertjie in te steek het hy dit losgemaak en op sy rug omgedop soos 'n skilpad. Net 'n bietjie verbrand. Hy het dit van die pan af op 'n bord gegooi en die skraal bruin sous daaroor laat drup.

Koppie tee nou. Hy het gaan sit, 'n sny van die brood afgesny en gebotter. Hy het die verbrande vleis weggeskeer en vir die kat gegooi. Toe het hy 'n vurk vol in sy mond gesteek en met oordeel die smaaklike buigsame vleis gekou. Net reg gaar. 'n Mondvol tee. Toe het hy blokkies brood afgesny, een in die sous gedoop en in sy mond gesteek. Wat was daai van 'n jong student en 'n piekniek? Hy het die brief langs hom platgestryk en dit stadig gelees terwyl hy kou, nog 'n blokkie brood in die sous gedoop en na sy mond gebring.

Liefste Papli

Baie baie dankie vir die pragtige verjaardaggeskenk. Dit pas my uitstekend. Almal sê ek is die nooi van die dorp in my nuwe mussie. Ek het mamma se pragtige doos roomlekkers gekry en skryf. Hulle is pragtig. Ek vorder nou vlot in die fotobesigheid. Mnr. Coghlan het een van my en mev. geneem. Sal stuur as ontwikkel. Ons het gister groot sake gedoen. Markdag en al die vleis-tot-by-die-hakke was hier. Ons gaan Maandag na lough Owel met 'n paar vriende om 'n saamgooi-piekniek te hou. Sê vir mamma ek is lief vir haar en vir jouself 'n groot soen en dankie. Ek hoor hulle onder by die klavier. Daar gaan Saterdag 'n konsert in die Greville Arms wees. Daar's 'n jong student wat party aande hier kom met die naam Bannon sy neefs of iets is groot meneertjies en hy sing Boylan se (ek wou amper Blazes Boylan se skryf) liedjie oor daai strandmeisies. Sê vir hom simpel Milly stuur my beste groete. Ek moet nou afsluit met innigste liefde

Jou liefhebbende dogter
Milly

N. S. Verskoon slordige skrif is haastig. Baaibaai.

M.

Gister vyftien. Snaaks, ook die vyftiende van die maand. Haar eerste verjaardag weg van die huis af. Skeiding. Onthou die somermôre toe sy gebore is, hardloop om mev. Thornton in Denzille street wakker te klop. Vrolike ou vrou. Klomp babas wat sy seker in die wêreld help bring het. Sy het van die begin af geweet arme klein Rudy sou nie lewe nie. Wel, God is goed, meneer. Sy het dadelik geweet. Hy sou nou elf gewees het as hy gelewe het.

Sy leë gesig het meewarig na die naskrif gestaar. Verskoon slordige skrif. Haastig. Klavier onder. Kom uit haar dop. Rusie met haar in die XL Café oor die armband. Wou nie haar koekies eet of praat of kyk nie. Snipperige ding. Hy het nog blokkies brood in die sous gedoop en stuk vir stuk niertjie geëet. Twaalf sjielings en ses 'n week. Nie veel nie. Tog, sy kon slegter doen. Variététeaterverhoog. Jong student. Hy het 'n sluk koeler tee gedrink om sy maal af te spoel. Toe het hy die brief weer gelees: twee keer.

O, wel: sy weet hoe om na haarself te kyk. Maar as nie? Nee, niks het gebeur nie. Natuurlik kan dit. Wag in elk geval tot dit gebeur. 'n Wilde stuk goed. Haar skraal bene wat die trap ophardloop. Lotsbestemming. Word nou ryp. Ydel: baie.

Hy het met bekommerde toegeneentheid na die kombuisvenster geglimlag. Dag toe ek haar in die straat betrap het waar sy haar wange knyp om hulle rooi te maak. Effens bloedarm. Te lank melk gegee. Op die Erin's King daardie dag om die Kish. Vervloekte ou bak wat rondgeslinger het. Nie 'n bietjie bang nie. Haar ligblou serp los in die wind met haar hare.

Net kuiltjiewange en krulle,
Jou kop dit draai in krolle.

Strandmeisies. Geskeurde koevert. Hande in sy broeksakke gedruk, huurkoetsier met 'n dag af, wat sing. Vriend van die familie. Krolle, sê hy. Pier met lampe, someraand, orkes.

Daai meisies, daai meisies,
Daai lieflike strandmeisies.

Milly ook. Jong soene: die eerste. Ver weg nou verby. Mev. Marion. Lees, nou agteroor lê, die stringe van haar hare tel, glimlag, vleg.

'n Sagte mislikheid, berou, het langs sy ruggraat afgevloei, groeiend. Sal gebeur, ja. Verhoed. Nutteloos: kan nie beweeg nie. Meisie se soet ligte lippe. Sal ook gebeur. Hy het gevoel hoe die vloeiende mislikheid oor hom versprei. Nutteloos om nou te beweeg. Lippe gesoen, soenend, gesoen. Vol gomagtige vrou se lippe.

Beter waar sy daar onder is: weg. Hou haar besig. Wou 'n hond hê om die tyd om te kry. Kan dalk 'n uitstappie soontoe maak. Augustus-bankvakansie, net twee en ses retoer. Ses weke weg egter. Kan dalk 'n perskaart reël. Of deur M'Coy.

Die kat, nadat sy al haar pels skoongemaak het, het na die vleisbevlekte papier teruggekeer, daaraan gesnuffel en na die deur gestap. Sy het na hom omgekyk, miauend. Wil uitgaan. Wag voor 'n deur eendag sal dit oopgaan. Laat haar wag. Het die kriewels. Elektries. Donderweer in die lug. Was ook met haar rug na die vuur aan haar oor besig om te was.

Hy het swaar gevoel, vol: toe 'n sagte losmaak van sy ingewande. Hy het opgestaan en die broekband losgemaak. Die kat het vir hom gemiaau.

—Miaau! het hy in antwoord gesê. Wag tot ek klaar is.

Swaarte: warm dag wat kom. Te veel moeite om die trap op te sukkel na die oorloop.

'n Koerant. Hy het daarvan gehou om op die kleinhuisie te lees. Hoop geen aap kom klop nie net as ek.

In die tafellaai het hy 'n ou nommer van Titbits gekry. Hy het dit onder sy oksel gevou, na die deur gegaan en dit oopgemaak. Die kat het in sagte spronge opgegaan. Ag, wou boontoe gaan, op die bed in 'n bolletjie opkrul.

Luisterend het hy haar stem gehoor:

—Kom, kom, kietsie. Kom.

Hy het deur die agterdeur in die tuin uitgegaan: gestaan om na die volgende tuin toe te luister. Geen geluid. Hang miskien wasgoed uit om droog te word. Die bediende was in die tuin. Mooi môre.

Hy het afgebuk om 'n maer ry kruisement wat teen die muur groei te bekyk. Maak 'n somerhuisie hier. Pronkbone. Wildewingerd. Moet die hele plek oor bemes, skurwe grond. 'n Laag swawellewer. Alle grond is so sonder mis. Huishoudelike vuilwater. Leem, wat is dit wat dit is? Die henne in die volgende tuin: hulle mis is baie goeie bobemesting. Beste van alles is egter die beeste, veral as hulle met daardie oliekoek gevoer word. Deklaag mis. Beste ding om dames se bokvelhandskoene skoon te maak. Vuil maak skoon. As ook. Herwin die hele plek. Kweek ertjies in daardie hoek daar. Blaarslaai. Het dan altyd vars groente. Tog het tuine hulle nadele. Daardie by of brommer hier op Pinkstermaandag.

Hy het verder geloop. Waar is my hoed, terloops? Moet dit terug aan die haak gehang het. Of opgehang op die vloer. Snaaks ek onthou dit nie. Kapstok te vol. Vier sambrele, haar reënmantel. Die briewe opgetel. Drago se winkelklokkie wat lui. Vreemd ek het net daardie oomblik gedink. Bruin gebriljantineerde hare oor sy kraag. Pas gewas en opgeknap. Wonder het ek tyd vir 'n bad vanoggend. Tara street. Kêrel in die kassieshokkie daar het James Stephens laat ontsnap, sê hulle. O'Brien.

Diep stem het daardie Dlugacz. Agendath wat is dit? Nou, my juffie. Entoesias.

Hy het die lendelam deur van die kleinhuisie oopgeskop. Moet liewer oppas om nie hierdie broek vir die begrafnis vuil te maak nie. Hy het ingegaan en sy kop onder die lae latei gebuig. Hy het die deur op 'n skrefie gelaat, en tussen die stank van muwwe witkalk en ou spinnerakke sy kruisbande losgemaak. Voor hy gaan sit het, het hy deur 'n spleet opgeloer na die buurvensters. Die koning was in sy telkamer. Niemand.

Op die skandstoel gehurk het hy sy koerant oopgevou en die blaaie op sy kaal knieë omgeblaai. Iets nuuts en maklik. Geen groot haas nie. Hou dit 'n bietjie. Ons pryswenner-lekkerbekkie: Matcham se Meesterslag. Geskryf deur mnr. Philip Beaufoy, Playgoers' Club, Londen. Betaling teen die tarief van een ghienie per kolom is aan die skrywer gemaak. Drie en 'n half. Drie pond drie. Drie pond, dertien en ses.

Stil het hy, homself bedwingend, die eerste kolom gelees en, toegewend maar teëstribbelend, die tweede begin. Halfpad, toe sy laaste weerstand toegee, het hy sy ingewande toegelaat om hulself stil te verlig terwyl hy lees, steeds geduldig lees dat daardie effense hardlywigheid van gister heeltemal weg is. Hoop dis nie te groot nie bring weer aambeie. Nee, net reg. So. Ag! Hardlywig. Een tablet cascara sagrada. Die lewe kan so wees. Dit het hom nie geroer of aangeraak nie maar dit was iets vinnigs en netjies. Druk nou enigiets. Komkommertyd. Hy het verder gelees, kalm gesete bo sy eie opstygende reuk. Netjies beslis. Matcham dink dikwels aan die meesterslag waarmee hy die laggende heks gewen het wat nou. Begin en eindig sedelik. Hand aan hand. Slim. Hy het teruggekyk deur wat hy gelees het en, terwyl hy sy water stil voel vloei, het hy mnr. Beaufoy vriendelik beny wat dit geskryf het en 'n betaling van drie pond, dertien en ses ontvang het.

Kan dalk 'n sketsie regkry. Deur mnr. en mev. L. M. Bloom. Versin 'n storie vir een of ander spreekwoord. Watter? Tyd toe ek probeer het om op my mansjet neer te krabbel wat sy sê terwyl sy aantrek. Hou nie daarvan om saam aan te trek nie. Myself gesny met skeer. Byt aan haar onderlip, haak die split van haar romp toe. Klok haar tyd. 9.15. Het Roberts jou al betaal? 9.20. Wat het Gretta Conroy aangehad? 9.23. Wat het my besiel om hierdie kam te koop? 9.24. Ek is opgeblaas ná daardie kool. 'n Stofspikkel op die blinkleer van haar stewel.

Vryf vinnig om die beurt elke welsoom teen haar kousbedekte kuit. Oggend ná die basaardans toe May se orkes Ponchielli se dans van die ure gespeel het. Verduidelik dit: oggendure, middag, dan aand wat aankom, dan nagure. Was haar tande. Dit was die eerste aand. Haar kop wat dans. Haar waaierstokkies wat klik. Is daardie Boylan welgesteld? Hy het geld. Hoekom? Ek het opgemerk hy het 'n goeie ryk reuk van sy asem af gehad met die dans. Geen sin om toe te neurie nie. Sinspeel daarop. Vreemde soort musiek daardie gisteraand. Die spieël was in die skaduwee. Sy het haar handspieël vinnig op haar wolhemp gevryf teen haar vol wikkelende tiet. Daarin geloer. Lyne in haar oë. Dit wou nie op een of ander manier uitwerk nie.

Aandure, meisies in grys gaas. Nagure dan: swart met dolke en oogmaskers. Digterlike idee: pienk, dan goud, dan grys, dan swart. Tog ook getrou aan die lewe. Dag: dan die nag.

Hy het die helfte van die pryswenner-storie skerp afgeskeur en homself daarmee afgevee. Toe het hy sy broek opgegord, die kruisbande vasgemaak en homself toegeknoop. Hy het die rukkerige bewerige deur van die kleinhuisie teruggetrek en uit die donkerte in die lug uitgekom.

In die helder lig, verlig en verkoel in sy ledemate, het hy sy swart broek versigtig bekyk: die punte, die knieë, die holtes van die knieë. Hoe laat is die begrafnis? Beter in die koerant uitvind.

'n Gekraak en 'n donker gegons hoog in die lug. Die klokke van George se kerk. Hulle het die uur gelui: hard donker yster.

Heigho! Heigho!
Heigho! Heigho!
Heigho! Heigho!

Kwart voor. Daar weer: die boontoon wat deur die lug volg. 'n Terts.

Arme Dignam!

Kalupso: in die Odyssee hou die nimf Kalupso Odusseus sewe jaar op haar eiland vas; hier word Molly in haar bed (met die nimfprent daarbo) die Kalupso-figuur.

Agendath Netaim: Hebreeus, "plantersmaatskappy" – 'n Sionistiese skema om grond in Palestina met vrugteboorde te beplant.

Là ci darem: "Daar sal ons hande ineenstrengel", 'n duet uit Mozart se Don Giovanni (die verleier en Zerlina). Voglio e non vorrei: "Ek wil en ek sou nie wil nie" – Bloom verdraai Zerlina se "Vorrei e non vorrei" ("Ek sou wil en ek sou nie wil nie").

Metempsigose: die Griekse leer van sielsverhuising. Molly se "Met hom wat?" boots haar misverstand van die vreemde woord na.

Arthur Griffith: stigter van Sinn Féin (1905). Homerule (selfbestuur): die stryd om Ierse binnelandse selfregering onder die Britse kroon.

Plevna: Turkse vesting wat in 1877 deur die Russe beleër is; ou Tweedy (Molly se pa) was 'n soldaat by Gibraltar.

James Stephens: leier van die Fenians (Ierse rebelle-genootskap); hy het in 1865 uit 'n Dublinse tronk ontsnap.

"Beef to the heels" (vleis tot by die hakke): Ierse spotnaam vir die dikbeen-meisies van Mullingar, die markdorp waar Milly werk.