Hoofstukke 6–7

¹ Op die nuwemaan van die derde maand het hy uit die ark uitgegaan en 'n altaar op daardie berg gebou. ² Hy het versoening gedoen vir die aarde. Hy het 'n bokkie geneem en met sy bloed versoening gedoen vir al die skuld van die aarde, want alles wat daarop was, is vernietig, behalwe dié wat saam met Noag in die ark was. ³ Hy het die vet daarvan op die altaar gesit. Hy het 'n os, 'n bok, 'n skaap, bokkies, sout, 'n tortelduif en 'n jong duif geneem en 'n brandoffer op die altaar gebring. Hy het 'n offer met olie gemeng daaroor gegooi, wyn daaroor gesprinkel en wierook oor alles gestrooi, en hy het 'n lieflike geur laat opstyg wat vir die Here aanneemlik was. ⁴ Die Here het die lieflike geur geruik, en Hy het 'n verbond met hom gesluit dat daar nooit weer 'n vloed sal wees om die aarde te verwoes nie; dat saaityd en oestyd nooit sal ophou solank die aarde bestaan nie; en dat koue en hitte, somer en winter, dag en nag hulle orde nie sal verander nie en nooit sal ophou nie.

⁵ "Wat julle betref, wees vrugbaar en vermeerder op die aarde, word baie daarop en wees 'n seën daarop. Ek sal vrees en skrik vir julle laat kom oor alles wat op die aarde en in die see is. ⁶ Kyk, Ek het aan julle al die diere gegee, al die gevleuelde dinge, alles wat op die aarde beweeg, die visse in die waters, en alles as voedsel. Soos die groen plante het Ek alles aan julle gegee om te eet. ⁷ Maar vleis met die lewe daarin, met die bloed, mag julle nie eet nie, want die lewe van alle vlees is in die bloed; anders sal julle bloed, die bloed van julle lewe, van julle geëis word. Uit die hand van elke mens, uit die hand van elke dier, sal Ek die bloed van die mens eis. ⁸ Wie die bloed van 'n mens vergiet, sy bloed sal deur 'n mens vergiet word, want na die beeld van God het Hy die mens gemaak. ⁹ En julle, wees vrugbaar en vermeerder op die aarde."

¹⁰ Noag en sy seuns het gesweer dat hulle geen bloed sal eet wat in enige vlees is nie, en hy het in hierdie maand 'n verbond voor die Here God gesluit, vir ewig, deur al die geslagte van die aarde.

¹¹ Daarom het Hy vir jou gesê dat jy in hierdie maand op die berg met 'n eed 'n verbond met die kinders van Israel moes sluit, en dat jy bloed op hulle moes sprinkel vanweë al die woorde van die verbond wat die Here vir ewig met hulle gesluit het. ¹² Hierdie getuienis is oor julle geskryf, dat julle dit altyd moet onderhou, sodat julle op geen dag enige bloed van diere of voëls of vee eet solank die aarde bestaan nie. Die man wat die bloed van 'n dier of van vee of van voëls eet solank die aarde bestaan, hy en sy nageslag sal uit die land uitgeroei word. ¹³ Gee jy die kinders van Israel bevel om geen bloed te eet nie, sodat hulle name en hulle nageslag altyd voor die Here onse God kan wees. ¹⁴ Vir hierdie wet is daar geen einde van dae nie, want dit is vir ewig. Hulle moet dit deur al hulle geslagte onderhou, sodat hulle aanhou om met bloed voor die altaar vir julle te pleit. Elke dag, in die môre en in die aand, moet hulle gedurig voor die Here vergifnis vir julle soek, sodat hulle dit kan onderhou en nie uitgeroei word nie.

In verse 11–14 praat die engel met Moses oor die verbond wat later by die berg Sinai met Israel gesluit is. In vers 15 keer die verhaal terug na Noag.

¹⁵ Hy het aan Noag en sy seuns 'n teken gegee dat daar nie weer 'n vloed op die aarde sal wees nie. ¹⁶ Hy het sy boog in die wolk gesit as 'n teken van die ewige verbond dat daar nie weer 'n vloed op die aarde sal wees om dit te verwoes nie, solank die aarde bestaan.

¹⁷ Daarom is dit op die hemelse tafels verorden en geskryf dat hulle die Fees van die Weke een keer per jaar in hierdie maand moet vier, om die verbond elke jaar te hernu. ¹⁸ Hierdie hele fees is in die hemel gevier van die dag van die skepping af tot in die dae van Noag: ses-en-twintig jubileë en vyf weke. Noag en sy seuns het dit sewe jubileë en een week lank onderhou, tot op die dag van Noag se dood. Van die dag van Noag se dood af het sy seuns dit afgeskaf, tot in die dae van Abraham, en hulle het bloed geëet. ¹⁹ Maar Abraham het dit onderhou, en Isak en Jakob en sy kinders het dit onderhou tot in jou dae. In jou dae het die kinders van Israel dit vergeet, totdat julle dit op hierdie berg opnuut gevier het. ²⁰ Gee jy die kinders van Israel bevel om hierdie fees in al hulle geslagte te onderhou as 'n gebod vir hulle: een dag in die jaar, in hierdie maand, moet hulle die fees vier. ²¹ Want dit is die Fees van die Weke en die fees van die eerstelinge. Hierdie fees is tweeledig en het 'n dubbele aard. Vier dit soos daaroor geskryf en ingegraveer is. ²² Want ek het in die boek van die eerste wet, in wat ek vir jou geskryf het, geskryf dat jy dit op sy tyd moet vier, een dag in die jaar. Ek het vir jou sy offers verduidelik, sodat die kinders van Israel dit kan onthou en deur al hulle geslagte heen in hierdie maand kan vier, een dag elke jaar.

Die Fees van die Weke is die fees wat later Pinkster genoem is, sewe weke ná die Pasga. Hier word dit verbind met God se verbond met Noag; die "dubbele aard" is waarskynlik dat dit die verbond gedenk en ook 'n oesfees is. "Die boek van die eerste wet" is die vyf boeke van Moses.

²³ Op die nuwemaan van die eerste maand, op die nuwemaan van die vierde maand, op die nuwemaan van die sewende maand en op die nuwemaan van die tiende maand is die gedenkdae en die dae van die seisoene in die vier dele van die jaar. Hulle is geskryf en verorden as 'n getuienis vir ewig. ²⁴ Noag het hulle vir homself verorden as feeste vir die geslagte, vir ewig, sodat hulle daardeur vir hom 'n gedenkteken geword het. ²⁵ Op die nuwemaan van die eerste maand is aan hom gesê om vir hom 'n ark te maak, en op daardie dag het die aarde droog geword, en hy het die ark oopgemaak en die aarde gesien. ²⁶ Op die nuwemaan van die vierde maand is die monde van die dieptes van die afgronde onder toegemaak. Op die nuwemaan van die sewende maand is al die monde van die afgronde van die aarde oopgemaak, en die waters het daarin begin afloop. ²⁷ Op die nuwemaan van die tiende maand is die toppe van die berge gesien, en Noag was bly. ²⁸ Daarom het hy hulle vir homself verorden as feeste tot 'n gedenkteken vir ewig, en so is hulle verorden. ²⁹ Hulle het hulle op die hemelse tafels geplaas. Elkeen het dertien weke gehad; van die een na die ander het hulle gedenkenis gegaan: van die eerste na die tweede, van die tweede na die derde en van die derde na die vierde. ³⁰ Al die dae van die gebod sal twee-en-vyftig weke van dae wees, en dit maak die hele jaar vol. ³¹ So is dit op die hemelse tafels ingegraveer en verorden, en dit mag nie een jaar of van jaar tot jaar nagelaat word nie.

³² Gee jy die kinders van Israel bevel dat hulle die jare volgens hierdie berekening moet hou: driehonderd vier-en-sestig dae, en dit sal 'n volle jaar wees. Hulle sal sy tyd nie van sy dae en van sy feeste versteur nie, want alles sal daarin uitval volgens hulle getuienis, en hulle sal geen dag uitlaat of enige fees versteur nie. ³³ Maar as hulle dit nalaat en dit nie volgens sy gebod onderhou nie, sal hulle al hulle seisoene versteur, en die jare sal uit hierdie orde geskuif word, en hulle sal hulle verordeninge nalaat. ³⁴ Al die kinders van Israel sal vergeet en die pad van die jare nie vind nie. Hulle sal die nuwemane, die seisoene en die sabbatte vergeet, en hulle sal die hele orde van die jare verkeerd hê. ³⁵ Want ek weet, en van nou af sal ek dit aan jou bekend maak, en dit is nie my eie uitvindsel nie; want die boek lê geskryf voor my, en op die hemelse tafels is die indeling van die dae verorden, sodat hulle nie die feeste van die verbond vergeet en volgens die feeste van die nasies leef, agter hulle dwaling en hulle onkunde aan nie. ³⁶ Want daar sal mense wees wat die maan noukeurig sal dophou, maar die maan versteur die seisoene en kom van jaar tot jaar tien dae te vroeg. ³⁷ Daarom sal daar jare oor hulle kom wanneer hulle die orde versteur, en die dag van getuienis 'n gruwelike dag maak en 'n onrein dag 'n feesdag. Hulle sal al die dae deurmekaar maak, die heilige met die onreine en die onrein dag met die heilige; want hulle sal die maande en sabbatte en feeste en jubileë verkeerd hê. ³⁸ Daarom gee ek jou bevel en getuig ek aan jou, sodat jy aan hulle kan getuig; want ná jou dood sal jou kinders dit versteur, sodat hulle die jaar nie net driehonderd vier-en-sestig dae maak nie. Daarom sal hulle die begin van die maande en die seisoene en sabbatte en feeste verkeerd hê, en hulle sal allerhande bloed saam met allerhande vleis eet.

Die skrywer hou vas aan 'n sonjaar van 364 dae, presies 52 weke, sodat die feeste elke jaar op dieselfde dag van die week val. 'n Maanjaar is net sowat 354 dae lank; daarom sê hy dat die maan "tien dae te vroeg" kom.

¹ In die sewende week, in die eerste jaar daarvan, in hierdie jubileum, het Noag wingerdstokke geplant op die berg waarop die ark tot rus gekom het, met die naam Lubar, een van die berge van Ararat. Hulle het in die vierde jaar vrugte gedra, en hy het hulle vrugte opgepas en dit in hierdie jaar in die sewende maand ingesamel. ² Hy het wyn daarvan gemaak en dit in 'n houer gegooi, en hy het dit gehou tot die vyfde jaar, tot die eerste dag, op die nuwemaan van die eerste maand. ³ Hy het die dag van hierdie fees met blydskap gevier en vir die Here 'n brandoffer gebring: een jong bul, een ram, sewe skape van een jaar oud en 'n bokkie, om daarmee vir homself en sy seuns versoening te doen. ⁴ Hy het eers die bokkie voorberei en van sy bloed op die vleis gesit wat op die altaar was wat hy gemaak het. Al die vet het hy op die altaar gelê waar hy die brandoffer gebring het, en ook die bul en die ram en die skape; al hulle vleis het hy op die altaar gelê. ⁵ Hy het al hulle offers, met olie gemeng, daarop gesit, en daarna het hy wyn gesprinkel op die vuur wat hy vooraf op die altaar gemaak het. Hy het wierook op die altaar gesit en 'n lieflike geur laat opstyg wat aanneemlik was voor die Here sy God. ⁶ Hy was bly en het van hierdie wyn gedrink, hy en sy kinders, met blydskap.

⁷ Dit was aand, en hy het in sy tent ingegaan. Omdat hy dronk was, het hy gaan lê en geslaap, en terwyl hy geslaap het, was hy ontbloot in sy tent. ⁸ Gam het sy vader Noag naak gesien en het uitgegaan en dit vir sy twee broers buite vertel. ⁹ Sem het sy kleed geneem en opgestaan, hy en Jafet. Hulle het die kleed op hulle skouers gesit, agteruit geloop en die naaktheid van hulle vader bedek, en hulle gesigte was weggedraai. ¹⁰ Noag het uit sy slaap wakker geword en geweet alles wat sy jongste seun aan hom gedoen het. Hy het sy seun vervloek en gesê: "Vervloek is Kanaän! 'n Dienskneg in slawerny sal hy vir sy broers wees." ¹¹ Hy het Sem geseën en gesê: "Geseënd is die Here, die God van Sem, en Kanaän sal sy dienskneg wees. ¹² God sal Jafet uitbrei, en God sal in die woning van Sem woon, en Kanaän sal sy dienskneg wees."

¹³ Gam het geweet dat sy vader sy jongste seun vervloek het, en hy was ontevrede dat hy sy seun vervloek het. Hy het van sy vader weggetrek, hy en sy seuns saam met hom: Kus, Misraim, Put en Kanaän. ¹⁴ Hy het vir hom 'n stad gebou en dit genoem na die naam van sy vrou, Neelatamauk. ¹⁵ Jafet het dit gesien en jaloers geword op sy broer, en hy het ook vir hom 'n stad gebou en dit genoem na die naam van sy vrou, Adataneses. ¹⁶ Sem het by sy vader Noag gebly, en hy het naby sy vader op die berg 'n stad gebou, en hy het dit ook genoem na die naam van sy vrou, Sedeketelebab. ¹⁷ Kyk, hierdie drie stede is naby die berg Lubar: Sedeketelebab voor die berg aan die oostekant, Neelatamauk aan die suidekant, en Adataneses na die weste toe.

Sedeketelebab beteken in Hebreeus "regverdigheid van die hart".

¹⁸ Dit is die seuns van Sem: Elam, Assur, Arpagsad (hy is twee jaar ná die vloed gebore), Lud en Aram. ¹⁹ Die seuns van Jafet: Gomer, Magog, Madai, Jawan, Tubal, Meseg en Tiras. Dit is die seuns van Noag.

²⁰ In die agt-en-twintigste jubileum het Noag begin om die verordeninge en die gebooie en al die oordele wat hy geken het, aan sy seuns se seuns op te lê. Hy het sy seuns vermaan om geregtigheid te doen, die naaktheid van hulle vlees te bedek, hulle Skepper te seën, vader en moeder te eer, hulle naaste lief te hê, en hulle siele te bewaar teen hoerery, onreinheid en alle ongeregtigheid. ²¹ Want weens hierdie drie dinge het die vloed oor die aarde gekom: weens die hoerery waarin die Wagters, teen die wet van hulle verordeninge, agter die dogters van die mense aan gehoereer het en vir hulle vroue geneem het uit almal wat hulle gekies het; so het hulle die begin van die onreinheid gemaak. ²² Hulle het seuns verwek, die Nafidim, en hulle was almal anders as mekaar, en hulle het mekaar verslind: die reuse het die Nafil doodgemaak, die Nafil het die Eljo doodgemaak, die Eljo die mensdom, en die een mens die ander. ²³ Elkeen het homself verkoop om ongeregtigheid te doen en baie bloed te vergiet, en die aarde was vol ongeregtigheid. ²⁴ Daarna het hulle gesondig teen die diere en die voëls en alles wat op die aarde beweeg en loop. Baie bloed is op die aarde vergiet, en elke gedagte en begeerte van die mense het gedurig net nietigheid en kwaad bedink. ²⁵ Die Here het alles van die aarde af verdelg weens die boosheid van hulle dade, en weens die bloed wat hulle op die aarde vergiet het, het Hy alles verdelg.

Die Nafidim is die Nefilim van Genesis 6, die reuse wat uit die Wagters en die dogters van die mense gebore is. Nafil en Eljo is blykbaar name vir soorte van hierdie reuse; die teks is hier onseker. Van vers 26 af tot aan die einde van die hoofstuk praat Noag self met sy seuns. Geleerdes meen dat hierdie gedeelte uit 'n ouer, verlore Boek van Noag kom.

²⁶ "Ons het oorgebly, ek en julle, my seuns, en alles wat saam met ons in die ark ingegaan het. En kyk, ek sien julle werke voor my, dat julle nie in geregtigheid wandel nie, want julle het begin om op die pad van verderf te loop. Julle skei van mekaar af, julle is jaloers op mekaar, en so kom dit dat julle nie eensgesind is nie, my seuns, elkeen met sy broer. ²⁷ Want ek sien, en kyk, die demone het begin om julle en julle kinders te verlei. Nou is ek bang vir julle, dat julle ná my dood die bloed van mense op die aarde sal vergiet, en dat julle ook van die aarde af verdelg sal word. ²⁸ Want wie die bloed van 'n mens vergiet, en wie die bloed van enige vlees eet, sal almal van die aarde af verdelg word.

²⁹ Daar sal geen mens oorbly wat bloed eet
of wat die bloed van 'n mens op die aarde vergiet nie;
daar sal vir hom ook geen saad of nakomelinge oorbly wat onder die hemel lewe nie,
want hulle sal na die doderyk gaan,
en hulle sal neerdaal na die plek van veroordeling,
en hulle sal almal deur 'n gewelddadige dood weggeruk word na die duisternis van die diepte.

"³⁰ Daar mag geen bloed op julle gesien word nie, van al die bloed wat daar sal wees in al die dae wanneer julle enige wilde diere of vee of wat ook al oor die aarde vlieg, slag. Doen 'n goeie werk vir julle siele deur te bedek wat op die aarde vergiet is. ³¹ Moenie wees soos hy wat met die bloed eet nie, maar pas julle op dat niemand voor julle bloed eet nie. Bedek die bloed, want so is ek beveel om aan julle en julle kinders, saam met alle vlees, te getuig. ³² Moenie toelaat dat die siel saam met die vleis geëet word nie, sodat julle bloed, wat julle lewe is, nie geëis word uit die hand van enige vlees wat dit op die aarde vergiet nie. ³³ Want die aarde sal nie rein word van die bloed wat daarop vergiet is nie; net deur die bloed van hom wat dit vergiet het, sal die aarde gereinig word, deur al sy geslagte.

"³⁴ En nou, my kinders, luister: doen reg en geregtigheid, sodat julle in geregtigheid geplant kan word oor die hele aarde, en julle eer verhef kan word voor my God, wat my uit die waters van die vloed gered het. ³⁵ Kyk, julle sal gaan en vir julle stede bou, en daarin al die plante plant wat op die aarde is, en ook al die vrugtebome. ³⁶ Drie jaar lank sal die vrugte van alles wat geëet word, nie ingesamel word nie, en in die vierde jaar sal die vrugte daarvan as heilig gereken word, en hulle sal die eerstelinge offer, aanneemlik voor God die Allerhoogste, wat die hemel en die aarde en alle dinge geskep het. Laat hulle die eerste van die wyn en die olie in oorvloed as eerstelinge offer op die altaar van die Here, wat dit aanneem; en wat oorbly, laat die dienaars van die huis van die Here dit eet voor die altaar wat dit aanneem. ³⁷ En in die vyfde jaar moet julle die vrylating doen, sodat julle dit in geregtigheid en opregtheid vrylaat; dan sal julle regverdig wees, en alles wat julle plant, sal voorspoedig wees.

Die dienaars van die huis van die Here is die priesters. Volgens die wet van Moses mag die vrugte van nuwe bome drie jaar lank nie geëet word nie; in die vierde jaar is hulle heilig vir die Here, en van die vyfde jaar af mag die eienaar dit eet. Die oorgang na vers 37 is skielik; waarskynlik het 'n stukkie teks hier verlore geraak.

"³⁸ Want so het Henog, die vader van julle vader, sy seun Metusalag beveel, en Metusalag sy seun Lameg; en Lameg het my alles beveel wat sy vaders hom beveel het. ³⁹ Ook ek beveel julle, my seuns, soos Henog sy seun beveel het in die eerste jubileë. Terwyl hy nog gelewe het, hy wat die sewende in sy geslag was, het hy sy seun en sy seuns se seuns beveel en vir hulle getuig tot op die dag van sy dood."