Hoofstukke 13–15

¹ Abram het van Haran af weggetrek. Hy het sy vrou Sarai saamgeneem, en Lot, die seun van sy broer Haran, na die land Kanaän. Hy het in Assur gekom en verder getrek na Sigem, en hy het naby 'n hoë eikeboom gaan woon. ² Hy het gekyk, en kyk, die land was baie mooi, van waar 'n mens by Hamat inkom tot by die hoë eikeboom. ³ Die Here het vir hom gesê: "Aan jou en aan jou nageslag sal Ek hierdie land gee." ⁴ Hy het daar 'n altaar gebou en daarop 'n brandoffer gebring aan die Here wat aan hom verskyn het.

"Assur" is hier waarskynlik 'n skryffout in die ou handskrifte; die bedoeling is seker Kanaän.

⁵ Hy het daarvandaan verder getrek na die berg ... met Bet-El aan die westekant en Ai aan die oostekant, en hy het sy tent daar opgeslaan. ⁶ Hy het gekyk, en kyk, die land was baie wyd en goed, en alles het daar gegroei: wingerde en vye en granate, eike en steeneike, terpentynbome en olyfbome, seders en sipresse en dadelpalms, en al die bome van die veld. En daar was water op die berge. ⁷ Hy het die Here geloof wat hom uit Ur van die Chaldeërs uitgelei en hom na hierdie land gebring het.

⁸ In die eerste jaar van die sewende week, op die eerste dag van die eerste maand, het hy 'n altaar op hierdie berg gebou en die Naam van die Here aangeroep: "U, die ewige God, is my God." ⁹ Hy het op die altaar 'n brandoffer aan die Here gebring, sodat Hy by hom sou wees en hom nie sou verlaat al die dae van sy lewe nie.

¹⁰ Hy het daarvandaan verder getrek in die rigting van die suide, en hy het in Hebron gekom. Hebron is in daardie tyd gebou. Hy het twee jaar daar gewoon, en toe het hy na die land van die suide gegaan, na Bealot. Daar was hongersnood in die land. ¹¹ In die derde jaar van die week het Abram na Egipte gegaan, en hy het vyf jaar in Egipte gewoon voordat sy vrou van hom weggeneem is. ¹² Soan in Egipte is in daardie tyd gebou, sewe jaar ná Hebron. ¹³ Toe Farao vir Sarai, die vrou van Abram, gevat het, het die Here vir Farao en sy huis met groot plae getref oor Sarai, die vrou van Abram.

¹⁴ Abram was baie welgesteld, ryk aan kleinvee en beeste en esels en perde en kamele, en aan slawe en slavinne, en aan baie silwer en goud. En Lot, die seun van sy broer, was ook ryk. ¹⁵ Farao het Sarai, die vrou van Abram, teruggegee en hom uit die land Egipte weggestuur. Hy het teruggetrek na die plek waar hy aan die begin sy tent opgeslaan het, na die plek van die altaar, met Ai aan die oostekant en Bet-El aan die westekant. Hy het die Here sy God geloof wat hom in vrede teruggebring het. ¹⁶ In die een-en-veertigste jubileum, in die derde jaar van die eerste week, het hy na hierdie plek teruggekeer. Hy het daarop 'n brandoffer gebring en die Naam van die Here aangeroep en gesê: "U, die allerhoogste God, is my God vir ewig en altyd."

¹⁷ In die vierde jaar van hierdie week het Lot van hom af weggegaan. Lot het in Sodom gaan woon, en die manne van Sodom was groot sondaars. ¹⁸ Dit het Abram in sy hart seergemaak dat die seun van sy broer van hom af weggegaan het, want hy het self geen kinders gehad nie.

¹⁹ In die jaar toe Lot gevange geneem is, het die Here vir Abram gesê, nadat Lot van hom af weggegaan het, in die vierde jaar van hierdie week: "Kyk op van die plek waar jy woon, na die noorde en die suide, na die weste en die ooste. ²⁰ Want al die land wat jy sien, sal Ek vir altyd aan jou en jou nageslag gee. Ek sal jou nageslag maak soos die sand van die see. Al kan 'n mens die stof van die aarde tel, sal jou nageslag nie getel kan word nie. ²¹ Staan op, trek deur die land in sy lengte en sy breedte, en kyk na alles, want aan jou nageslag sal Ek dit gee." Abram het na Hebron gegaan en daar gewoon.

²² In hierdie jaar het Kedorlaomer, die koning van Elam, gekom, saam met Amrafel, die koning van Sinear, en Arjog, die koning van Sellasar, en Tergal, die koning van die nasies. Hulle het die koning van Gomorra doodgemaak, en die koning van Sodom het gevlug. Baie het in die dal Siddim by die Soutsee gewond geval. ²³ Hulle het Sodom en Adma en Seboïm gevange geneem, en ook Lot, die seun van Abram se broer, met al sy besittings, en hulle het tot by Dan getrek. ²⁴ Iemand wat ontvlug het, het gekom en vir Abram vertel dat die seun van sy broer gevange geneem is. Toe het Abram die slawe van sy huis gewapen.

²⁵ ... vir Abram en vir sy nageslag, 'n tiende van die eerstelinge vir die Here. Die Here het dit as 'n ewige voorskrif ingestel dat hulle dit moet gee aan die priesters wat voor Hom diens doen, sodat hulle dit vir altyd kan besit.

Hier het 'n stuk van die teks verlore gegaan. Dit het waarskynlik vertel hoe Abram die konings agtervolg het en hoe hy Melgisedek ontmoet en aan hom 'n tiende gegee het, soos in Genesis.

²⁶ Aan hierdie wet is daar geen einde van dae nie, want Hy het dit vir die geslagte vir altyd ingestel dat hulle aan die Here 'n tiende van alles moet gee: van die saad en van die wyn en van die olie en van die beeste en van die kleinvee. ²⁷ Hy het dit aan sy priesters gegee om met blydskap voor Hom te eet en te drink.

²⁸ Die koning van Sodom het na hom gekom, voor hom gebuig en gesê: "Ons heer Abram, gee vir ons die mense wat jy gered het, maar hou die buit vir jou." ²⁹ Abram het vir hom gesê: "Ek steek my hande op na God die Allerhoogste dat ek niks wat aan jou behoort sal neem nie, nie eers 'n draad of 'n skoenriem nie, sodat jy nie kan sê: 'Ek het Abram ryk gemaak' nie. Net wat die jong manne geëet het, en die deel van die manne wat saam met my gegaan het: Aner, Eskol en Mamre. Hulle sal hulle deel neem."

¹ Ná hierdie dinge, in die vierde jaar van hierdie week, op die eerste dag van die derde maand, het die woord van die Here in 'n droom na Abram gekom: "Moenie bang wees nie, Abram. Ek is jou beskermer, en jou beloning sal baie groot wees." ² Hy het gesê: "Here, Here, wat sal U my gee, terwyl ek kinderloos heengaan? Die seun van Maseq, die seun van my slavin, is Eliëser van Damaskus. Hy sal my erfgenaam wees, want aan my het U geen nageslag gegee nie." ³ Hy het vir hom gesê: "Hierdie man sal nie jou erfgenaam wees nie, maar een wat uit jou eie liggaam sal voortkom. Hy sal jou erfgenaam wees." ⁴ Hy het hom na buite geneem en vir hom gesê: "Kyk op na die hemel en tel die sterre, as jy hulle kan tel." ⁵ Hy het opgekyk na die hemel en die sterre gesien. En Hy het vir hom gesê: "So sal jou nageslag wees." ⁶ Hy het in die Here geglo, en dit is vir hom as geregtigheid gereken.

⁷ Hy het vir hom gesê: "Ek is die Here wat jou uit Ur van die Chaldeërs uitgelei het om jou die land van die Kanaäniete te gee, sodat jy dit vir altyd kan besit. Ek sal vir jou en vir jou nageslag ná jou God wees." ⁸ Hy het gesê: "Here, Here, waaraan sal ek weet dat ek dit sal erf?" ⁹ Hy het vir hom gesê: "Bring vir My 'n vers van drie jaar oud, en 'n bok van drie jaar oud, en 'n skaap van drie jaar oud, en 'n tortelduif en 'n jong duif."

¹⁰ Hy het dit alles in die middel van die maand gevat. Hy het by die eikeboom van Mamre gewoon, wat naby Hebron is. ¹¹ Hy het daar 'n altaar gebou en al hierdie diere geslag. Hy het hulle bloed op die altaar uitgegooi, hulle middeldeur gesny en die stukke teenoor mekaar neergelê, maar die voëls het hy nie middeldeur gesny nie. ¹² Voëls het op die stukke neergedaal, en Abram het hulle weggejaag en die voëls nie toegelaat om dit aan te raak nie.

¹³ Toe die son ondergegaan het, het 'n diep slaap op Abram geval, en kyk, 'n verskrikking van groot duisternis het op hom geval. Daar is vir Abram gesê: "Weet seker dat jou nageslag vreemdelinge sal wees in 'n land wat nie aan hulle behoort nie. Hulle sal tot slawe gemaak word en vierhonderd jaar lank verdruk word. ¹⁴ Maar die nasie wat hulle as slawe sal hou, sal Ek ook oordeel, en daarna sal hulle met baie besittings daarvandaan uittrek. ¹⁵ En jy sal in vrede na jou vaders gaan en op 'n goeie hoë ouderdom begrawe word. ¹⁶ Maar in die vierde geslag sal hulle hierheen terugkom, want die ongeregtigheid van die Amoriete is nog nie vol nie."

¹⁷ Hy het uit sy slaap wakker geword en opgestaan, en die son was onder. Daar was 'n vlam, en kyk, 'n oond het gerook, en 'n vuurvlam het tussen die stukke deurgegaan. ¹⁸ Op daardie dag het die Here 'n verbond met Abram gesluit en gesê: "Aan jou nageslag sal Ek hierdie land gee, van die rivier van Egipte af tot by die groot rivier, die Eufraatrivier: die Keniete, die Kenissiete, die Kadmoniete, die Feresiete en die Refaïete, die Fakoriete en die Hewiete, die Amoriete en die Kanaäniete, die Girgasiete en die Jebusiete."

¹⁹ Die dag het verbygegaan, en Abram het die stukke en die voëls geoffer, met hulle graanoffers en hulle drankoffers, en die vuur het dit verteer. ²⁰ Op daardie dag het ons 'n verbond met Abram gesluit, net soos ons in hierdie maand 'n verbond met Noag gesluit het. En Abram het die fees en die voorskrif vir homself vir altyd hernu.

²¹ Abram was bly, en hy het al hierdie dinge aan sy vrou Sarai vertel. Hy het geglo dat hy 'n nageslag sou hê, maar sy het nie kinders gekry nie. ²² Sarai het haar man Abram raad gegee en vir hom gesê: "Gaan in by Hagar, my Egiptiese slavin. Miskien kan ek deur haar vir jou 'n nageslag opbou." ²³ Abram het na die stem van sy vrou Sarai geluister en vir haar gesê: "Doen so." Sarai het Hagar, haar Egiptiese slavin, gevat en haar aan haar man Abram gegee om sy vrou te wees. ²⁴ Hy het by haar ingegaan, en sy het swanger geword en vir hom 'n seun gebaar. Hy het hom Ismael genoem. Dit was in die vyfde jaar van hierdie week, en dit was die ses-en-tagtigste jaar van Abram se lewe.

¹ In die vyfde jaar van die vierde week van hierdie jubileum, in die derde maand, in die middel van die maand, het Abram die fees van die eerstelinge van die graanoes gevier. ² Hy het nuwe offers op die altaar gebring, die eerstelinge van die oes, aan die Here: 'n vers en 'n bok en 'n skaap op die altaar as 'n brandoffer aan die Here. Hulle graanoffers en hulle drankoffers het hy saam met wierook op die altaar geoffer.

Die fees van die eerstelinge van die graanoes is die Fees van die Weke, wat hierdie boek op die vyftiende dag van die derde maand plaas.

³ Die Here het aan Abram verskyn en vir hom gesê: "Ek is God die Almagtige. Wandel voor My en wees opreg. ⁴ Ek sal my verbond tussen My en jou sluit, en Ek sal jou baie, baie talryk maak." ⁵ Abram het op sy gesig neergeval, en God het met hom gepraat en gesê:

⁶ "Kyk, my voorskrif is met jou,
en jy sal die vader van baie nasies wees.
⁷ Jou naam sal nie meer Abram genoem word nie,
maar van nou af en vir altyd sal jou naam Abraham wees,
want Ek het jou die vader van baie nasies gemaak.
⁸ Ek sal jou baie groot maak,
Ek sal nasies uit jou maak,
en konings sal uit jou voortkom.

⁹ Ek sal my verbond oprig tussen My en jou en jou nageslag ná jou, deur al hulle geslagte, as 'n ewige verbond, sodat Ek vir jou en vir jou nageslag ná jou God sal wees. ¹⁰ En Ek sal aan jou en aan jou nageslag ná jou die land gee waarin jy 'n vreemdeling was, die land Kanaän, sodat jy dit vir altyd kan besit, en Ek sal hulle God wees."

¹¹ Die Here het vir Abraham gesê: "Wat jou betref, jy moet my verbond hou, jy en jou nageslag ná jou. Besny elke manlike persoon onder julle. Besny julle voorhuid, en dit sal 'n teken wees van 'n ewige verbond tussen My en julle. ¹² Die kind moet julle op die agtste dag besny, elke seun deur al julle geslagte: hy wat in die huis gebore is, of dié wat julle met geld van enige vreemdeling gekoop het, wat julle verkry het en wat nie van jou nageslag is nie. ¹³ Hy wat in jou huis gebore is, moet beslis besny word, en dié wat jy met geld gekoop het, moet besny word, en my verbond sal in julle vlees wees as 'n ewige voorskrif. ¹⁴ En die onbesnede man wat nie op die agtste dag in die vlees van sy voorhuid besny is nie, daardie mens moet uit sy volk uitgeroei word, want hy het my verbond verbreek."

¹⁵ God het vir Abraham gesê: "Wat jou vrou Sarai betref, haar naam sal nie meer Sarai wees nie, maar Sara sal haar naam wees. ¹⁶ Ek sal haar seën en jou by haar 'n seun gee. Ek sal hom seën, en hy sal 'n nasie word, en konings van nasies sal uit hom voortkom." ¹⁷ Abraham het op sy gesig neergeval en was bly, en hy het in sy hart gesê: "Sal vir iemand wat honderd jaar oud is, 'n seun gebore word, en sal Sara, wat negentig jaar oud is, 'n kind baar?" ¹⁸ Abraham het vir God gesê: "Ag, mag Ismael tog voor U lewe!"

¹⁹ God het gesê: "Ja, maar Sara sal ook vir jou 'n seun baar, en jy moet hom Isak noem. Ek sal my verbond met hom oprig, 'n ewige verbond, ook vir sy nageslag ná hom. ²⁰ Wat Ismael betref, Ek het jou ook gehoor. Kyk, Ek sal hom seën en groot maak en hom baie, baie talryk maak. Hy sal twaalf vorste verwek, en Ek sal hom 'n groot nasie maak. ²¹ Maar my verbond sal Ek met Isak oprig, wat Sara in hierdie tyd volgende jaar vir jou sal baar." ²² Toe het Hy opgehou om met hom te praat, en God het van Abraham af opgevaar.

²³ Abraham het gedoen soos God vir hom gesê het. Hy het sy seun Ismael gevat, en almal wat in sy huis gebore is, en dié wat hy met sy geld gekoop het, elke manlike persoon in sy huis, en hy het die vlees van hulle voorhuid besny. ²⁴ Op dieselfde dag is Abraham besny, en al die mans van sy huis, ook dié wat in die huis gebore is, en almal wat hy met geld van die vreemdelinge gekoop het, is saam met hom besny.

²⁵ Hierdie wet geld vir al die geslagte vir altyd. Daar is geen besnydenis op die ander dae nie, en geen dag van die agt dae mag oorgeslaan word nie, want dit is 'n ewige voorskrif, ingestel en geskryf op die hemelse tafels. ²⁶ Elkeen wat gebore word en wie se voorhuid nie op die agtste dag besny word nie, behoort nie aan die kinders van die verbond wat die Here met Abraham gesluit het nie, maar aan die kinders van die verderf. Daar is ook geen teken op hom dat hy aan die Here behoort nie, maar hy is bestem om vernietig en van die aarde af doodgemaak te word, en om van die aarde af uitgeroei te word, want hy het die verbond van die Here ons God verbreek. ²⁷ Want al die engele van die aangesig en al die engele van die heiligmaking is so geskape vanaf die dag van hulle skepping, en voor die engele van die aangesig en die engele van die heiligmaking het Hy Israel geheilig, sodat hulle by Hom en by sy heilige engele kan wees.

Die bedoeling is dat hierdie twee hoogste groepe engele besnede geskape is.

²⁸ Gee jy nou bevel aan die kinders van Israel, en laat hulle die teken van hierdie verbond deur hulle geslagte onderhou as 'n ewige voorskrif, en hulle sal nie uit die land uitgeroei word nie. ²⁹ Want die gebod is ingestel as 'n verbond, sodat hulle dit vir altyd onder al die kinders van Israel moet onderhou.

³⁰ Want Ismael en sy seuns en sy broers, en Esau, het die Here nie naby Hom laat kom nie. Hy het hulle nie gekies omdat hulle die kinders van Abraham is nie, want Hy het hulle geken. Maar Hy het Israel gekies om sy volk te wees. ³¹ Hy het hulle geheilig en hulle uit al die mensekinders bymekaargemaak. Want daar is baie nasies en baie volke, en almal behoort aan Hom, en oor almal het Hy geeste aangestel met gesag, wat hulle van Hom af wegverlei. ³² Maar oor Israel het Hy geen engel of gees aangestel nie, want Hy alleen is hulle heerser. Hy sal hulle bewaar en hulle opeis uit die hand van sy engele en sy geeste, en uit die hand van al sy magte, sodat Hy hulle kan bewaar en seën, en sodat hulle syne kan wees en Hy hulle s'n, van nou af tot in ewigheid.

³³ En nou maak ek aan jou bekend dat die kinders van Israel nie getrou sal bly aan hierdie voorskrif nie. Hulle sal hulle seuns nie volgens hierdie hele wet besny nie, want in die vlees van hulle besnydenis sal hulle hierdie besnydenis van hulle seuns weglaat. Almal van hulle, seuns van Belial, sal hulle seuns onbesnede laat soos hulle gebore is. ³⁴ Daar sal groot toorn van die Here wees teen die kinders van Israel, omdat hulle sy verbond verlaat het en van sy woord afgewyk het. Hulle het Hom geterg en gelaster, omdat hulle die voorskrif van hierdie wet nie onderhou nie. Want hulle het hulle liggaamsdele behandel soos die heidene, sodat hulle uit die land weggeneem en uitgeroei sal word. En daar sal vir hulle geen vergewing of kwytskelding meer wees vir al die sonde van hierdie ewige dwaling nie.