Yama, die begrafnislied en die laaste lied

¹ Eer met jou offergawes die koning, Yama, die seun van Vivasvan,
wat die mense bymekaarmaak,
wat na die hoë hoogtes bo ons gereis het,
wat die pad vir baie uitsoek en wys.

² Yama het eerste vir ons 'n plek gevind om te woon:
hierdie weiveld kan nooit van ons weggeneem word nie.
Mense wat op aarde gebore is, loop hulle eie paaie
wat hulle lei waarheen ons ou Vaders gegaan het.

³ Matali gedy daar met die Kavyas, Yama met die seuns van Angiras,
Brihaspati met die Rikvans.
Hulle wat die gode verhef en deur die gode verhef word —
sommige vind vreugde in lof en ander in ons offergawe.

⁴ Kom, sit op hierdie offergras, o Yama,
saam met die Angirase en die Vaders.
Laat die verse wat die wyses opsê, U hierheen bring, o Koning;
laat hierdie offergawe U verbly.

⁵ Kom, Yama, met die heilige Angirase,
verbly U hier saam met die kinders van Virupa.
Om op die offergras by hierdie aanbidding van ons te sit,
roep ek ook Vivasvan, U Vader, hierheen.

⁶ Ons Vaders is Angirase, Navagvas,
Atharvans, Bhrigus wat die Soma verdien.
Mag hierdie heiliges met guns na ons kyk;
mag ons hulle genadige liefde geniet.

⁷ Gaan voort, gaan voort op die ou paaie
waarop ons vaders van ouds voor ons gegaan het.
Daar sal jy albei die konings sien
wat hulle heilige spys geniet: die god Varuna en Yama.

⁸ Ontmoet Yama, ontmoet die Vaders,
ontmoet die verdienste van jou vrywillige en voorgeskrewe dade in die hoogste hemel.
Laat sonde en kwaad agter, soek weer jou tuiste,
en trek, stralend van glorie, 'n ander liggaam aan.

⁹ Gaan weg hiervandaan, vertrek, vlug in alle rigtings:
die Vaders het hierdie plek vir hom voorberei.
Yama gee hom 'n rusplek,
versier met dae, met ligstrale en met waters.

¹⁰ Hardloop verby die twee honde, die kroos van Sarama,
gestreep en met vier oë, op jou gelukkige pad.
Gaan dan nader na die genadige Vaders
waar hulle hulle saam met Yama verbly.

¹¹ En daardie twee honde van U, Yama, die wagters,
met vier oë, wat na die mense kyk en die pad bewaak —
vertrou hierdie man, o Koning, aan hulle sorg toe,
en skenk hom voorspoed en gesondheid.

¹² Donker van kleur, onversadigbaar, met wye neusgate,
swerf Yama se twee boodskappers onder die mense rond.
Mag hulle ons hier en vandag weer 'n goeie lewe gee,
sodat ons die sonlig mag sien.

¹³ Skink die Soma vir Yama,
bring aan Yama gewyde gawes:
na Yama gaan die offer,
voorberei en aangekondig deur Agni.

¹⁴ Bring aan Yama heilige gawes,
ryk aan botter, en kom nader:
mag hy ons so begenadig dat ons lank
onder die gode mag lewe.

¹⁵ Bring aan Yama, die koning,
'n offergawe ryk aan mede.
Buig neer voor die Rishi's van die ou tye,
wat in die dae van ouds hierdie pad gemaak het.

¹⁶ Na die ses wye ruimtes vlieg die Grote
in die Trikadrukas.
Die Gayatri, die Trishtup, al die versmate
is in Yama vervat.

Yama is volgens die Rigveda die eerste mens wat gesterf het; hy het die pad na die ryk van die dooies gevind en is daar koning oor die Vaders. Vanaf vers 7 word die oorledene self aangespreek en op sy pad gestuur, verby die twee honde met vier oë wat die pad bewaak. Die lied is deel van die ou begrafnisrituele.

¹ Gaan weg, o Dood, volg jou eie pad,
apart van die pad wat die gode gewoonlik loop.
Aan jou wat oë het en hoor, sê ek dit:
moenie aan ons kinders raak nie, moenie ons helde skade doen nie.

² Aangesien julle gekom het en die Dood se voetspoor uitgewis het,
en julle lewe verleng tot verdere tye,
mag julle ryk wees aan kinders en besittings,
gereinig, gesuiwer en waardig om te offer.

³ Hierdie lewendes is van die dooies geskei:
mag ons aanroep van die gode vandag slaag.
Ons het uitgegaan om te dans en te lag,
en verleng ons lewe tot verdere tye.

⁴ Hier rig ek hierdie wal op vir die lewendes;
laat nie een van hulle, of iemand anders, hierdie grens bereik nie.
Mag hulle honderd lang herfste oorleef,
en mag hulle die Dood onder hierdie berg begrawe.

⁵ Soos die dae mekaar kort op die hakke volg,
soos die seisoene ordelik op die seisoene volg,
soos geen opvolger sy voorganger in die steek laat nie,
vorm so die lewe van hierdie mense, o groot Beskikker.

⁶ Leef julle volle lewe en vind die ouderdom heerlik,
almal van julle, strewend die een agter die ander.
Mag Tvashtar, die maker van mooi dinge, genadig wees
en die dae van julle lewe verleng.

⁷ Laat hierdie vroue wat geen weduwees is nie, wie se mans edel is,
hulle versier met geurige balsem en salf.
Getooi met mooi juwele, sonder trane, vry van smart,
laat die vroue eerste opgaan na waar hy lê.

⁸ Staan op, o vrou, kom na die wêreld van die lewe:
kom, hy langs wie jy lê, is leweloos.
Dit was jou deel om die vrou van hierdie man te wees,
hy wat jou hand geneem en jou as minnaar die hof gemaak het.

⁹ Uit sy dooie hand neem ek die boog wat hy gedra het,
sodat dit ons krag en mag en glorie kan wees.
Daar is jy, daar; en hier, met edel helde,
mag ons al die skares oorwin wat teen ons veg.

¹⁰ Gaan na die skoot van die Aarde, die Moeder,
die Aarde wat wyd uitgestrek is, baie goed en genadig.
Mag sy, 'n jong vrou, wolsag vir hom wat gawes gegee het,
jou bewaar teen die boesem van die Verderf.

¹¹ Lig U op, Aarde, moenie swaar op hom neerdruk nie;
gee hom maklik toegang, versorg hom saggies.
Bedek hom, o Aarde,
soos 'n moeder haar kind in haar rok toedraai.

¹² Laat die aarde wat oplig, nou stil lê;
ja, laat duisend kluite bo-op hom bly.
Mag hulle vir hom 'n huis wees wat drup van oorvloed;
laat hulle hier altyd sy toevlug wees.

¹³ Ek hou die aarde van jou af weg
terwyl ek hierdie stuk grond oor jou lê.
Mag ek ongedeerd bly.
Laat die Vaders hierdie pilaar hier vir jou vashou,
en laat Yama daar vir jou 'n blywende plek maak.

¹⁴ Soos die vere van 'n pyl
het hulle my op 'n gepaste dag geplaas.
Die regte woord het ek gevang en vasgehou
soos 'n perd met die teuel.

'n Lied wat by 'n begrafnis gesing is: die Dood word weggestuur, die lewendes word van die dooie geskei, en die Aarde word gevra om die oorledene sag soos 'n moeder te ontvang. Verse 7 en 8 word dikwels aangehaal, want die weduwee word daarin teruggeroep na die wêreld van die lewe.

¹ U, magtige Agni, maak alles wat kosbaar is,
vir U vriend bymekaar.
Bring vir ons alle skatte
wanneer U by die plek van die offer aangesteek word.

² Kom bymekaar, praat saam:
laat julle gemoedere almal eensgesind wees,
soos die gode van ouds eensgesind
gaan sit by die deel wat aan hulle toegeken is.

³ Gemeenskaplik is die plek, gemeenskaplik die vergadering,
gemeenskaplik die gemoed; so laat hulle gedagtes verenig wees.
'n Gemeenskaplike doel lê ek voor julle,
en ek aanbid met julle gesamentlike offergawe.

⁴ Laat julle voorneme een en dieselfde wees,
en laat julle gemoedere eensgesind wees.
Laat die gedagtes van almal verenig wees,
sodat almal gelukkig kan saamstem.

Dit is die laaste lied van die Rigveda. Ná 'n bede aan Agni roep dit die mense op om saam te kom, saam te praat en een van gemoed te wees, soos die gode by die offer. Die lied word vandag nog dikwels as gebed vir eenheid opgesê.