Die woud van dorings. Die Harpies. Die geweldenaars teen hulself: die selfmoordenaars. Pier della Vigna. Lano en Jacopo da Sant' Andrea.

Nessus het nog nie die oorkant bereik nie
toe ons al 'n woud binnegegaan het
waarin daar hoegenaamd geen paadjie was nie.

Geen groen blare nie, maar blare van 'n donker kleur;
geen gladde takke nie, maar knoesterig en verstrengel;
geen appelbome was daar nie, maar dorings vol gif.

Sulke verwarde en digte ruigtes het selfs nie
die woeste wilde diere wat tussen Cecina en Corneto
die bewerkte lande haat nie.

Daar maak die afskuwelike Harpies hul neste,
wat die Trojane van die Strofades verjaag het
met 'n droewige voorspelling van komende onheil.

Hulle het breë vlerke, en die nekke en gesigte van mense,
voete met kloue, en hul groot pense is met vere bedek;
hulle weeklaag in die wonderlike bome.

En die goeie Meester het begin sê: "Voor jy verder ingaan,
moet jy weet dat jy nou in die tweede ring is,
en daar sal bly totdat

jy uitkom by die verskriklike sand;
kyk dus goed rond, en jy sal dinge sien
wat jou my woorde sal laat glo."

Ek het van alle kante weeklae gehoor,
maar niemand gesien wat dit kon uiter nie,
sodat ek heeltemal verbysterd stilgestaan het.

Ek dink hy het gedink dat ek dalk gedink het
dat al daardie stemme tussen die stamme uitkom
van mense wat hulle vir ons wegsteek;

daarom het die Meester gesê: "As jy
'n takkie van een van hierdie bome afbreek,
sal jy sien dat jou gedagtes heeltemal verkeerd is."

Toe steek ek my hand 'n bietjie vorentoe uit
en pluk 'n takkie van 'n groot doringboom af;
en die stam het uitgeroep: "Waarom verskeur jy my?"

Nadat dit bruin van bloed geword het,
het dit weer begin roep: "Waarom skeur jy my?
Het jy dan hoegenaamd geen jammerte in jou nie?

Ons was eens mense, en nou is ons bome;
jou hand behoort waarlik meer genadig te wees,
selfs al was ons die siele van slange."

Soos uit 'n groen stomp wat aan die een kant
brand, terwyl dit aan die ander kant drup
en sis van die lug wat daaruit ontsnap,

so het daar uit daardie splinter tegelyk
woorde en bloed gekom; toe laat ek die punt
val, en staan soos iemand wat bang is.

"As hy vroeër kon glo," het my Wyse
geantwoord, "o gewonde siel,
dit wat hy net in my verse gesien het,

sou hy nie sy hand na jou uitgesteek het nie;
maar die ongelooflike ding het my gedwing
om hom iets te laat doen wat my bedroef.

Maar sê vir hom wie jy was, sodat hy
as vergoeding jou roem kan vernuwe
bo in die wêreld, waarheen hy kan terugkeer."

En die stam het gesê: "Jou soet woorde lok my so
dat ek nie kan stilbly nie; en moenie kwaad wees nie
as ek my 'n bietjie laat verlei om te praat.

Ek is die een wat albei sleutels bewaar het
van Frederik se hart, en hulle so saggies gedraai het
wanneer ek oopgesluit en toegesluit het,

dat ek die meeste mense van sy geheime weggehou het;
so groot was my trou aan die roemryke amp
dat ek daardeur my slaap en my polsslag verloor het.

Die hoer wat nooit haar ontugtige oë
van Caesar se huis afgewend het nie,
die dood van almal en die ondeug van howe,

het al die ander gemoedere teen my aangevuur,
en hulle, aangevuur, het Augustus so aangevuur
dat my blye eerbewyse in droewige rou verander het.

My gees, in sy smalende trots,
het gedink om deur die dood die smaad te ontvlug,
en het my, die regverdige, onregverdig teenoor myself gemaak.

By die vreemde wortels van hierdie woud
sweer ek aan julle dat ek nooit my trou verbreek het nie
teenoor my heer, wat soveel eer verdien het;

en as een van julle na die wêreld terugkeer,
laat hy my nagedagtenis troos, wat nog
neergeslaan lê van die slag wat afguns dit toegedien het."

Die Digter het 'n rukkie gewag, en toe vir my gesê:
"Aangesien hy swyg, moenie die tyd verloor nie,
maar praat en vra hom, as jy nog iets wil weet."

Toe sê ek aan hom: "Vra u hom weer
oor wat u dink my sal bevredig;
want ek kan nie, so groot is die jammerte in my hart."

Daarom het hy weer begin: "So mag hierdie man
gewillig vir jou doen wat jou woorde smeek –
gevange gees, wees tog weer so goed

om ons te vertel hoe die siel vasgebind word
in hierdie knoppe; en sê vir ons, as jy kan,
of enigeen ooit uit sulke ledemate bevry word."

Toe het die stam hard geblaas, en daarna
het die wind in 'n stem verander wat sê:
"Julle sal kortliks antwoord kry.

Wanneer die verbitterde siel die liggaam
verlaat waaruit dit homself losgeskeur het,
stuur Minos dit na die sewende afgrond.

Dit val in die woud, en geen plek
word daarvoor gekies nie; maar waar die Fortuin dit heen slinger,
daar ontkiem dit soos 'n korrel spelt.

Dit groei op as 'n saailing en word 'n woudboom;
die Harpies, wat dan van sy blare vreet,
veroorsaak pyn, en vir die pyn 'n opening.

Soos die ander sal ons ons liggame kom haal;
maar nie sodat iemand hulle weer kan aantrek nie,
want dit is nie reg om te hê wat 'n mens self weggegooi het nie.

Ons sal hulle hierheen sleep, en in die somber
woud sal ons liggame gehang word,
elkeen aan die doringboom van sy gekwelde skim."

Ons het nog aandagtig na die stam geluister,
omdat ons gedink het dat dit ons nog meer wou vertel,
toe 'n rumoer ons oorval het,

net soos iemand wat merk
dat die wildevark en die jag op sy skuilplek afkom,
en wat die gekraak van diere en takke hoor;

en kyk! twee aan ons linkerkant,
naak en gekrap, wat so woes gevlug het
dat hulle elke tak in die woud gebreek het.

Die voorste: "Kom help nou, Dood, help!"
En die ander een, wat blykbaar te stadig was,
het geskree: "Lano, so rats was

jou bene nie by die gevegte by die Toppo nie!"
En toe, miskien omdat sy asem opgeraak het,
het hy hom teen 'n bos ineengekrimp.

Agter hulle was die woud vol swart
tewe, uitgehonger en so vinnig
soos windhonde wat van die ketting losgelaat word.

Hulle het hul tande in die een wat gehurk het gesit,
en hom stuk vir stuk verskeur,
en daarna sy pynlike ledemate weggedra.

Toe het my Gids my aan die hand geneem
en my na die bos gelei, wat tevergeefs
deur sy bloedige wonde geween het.

"O Jacopo da Sant' Andrea," het dit gesê,
"wat het dit jou gehelp om van my 'n skuiling te maak?
Watter skuld dra ek aan jou goddelose lewe?"

Toe die Meester by hom stilgestaan het,
het hy gesê: "Wie was jy, wat deur soveel wonde
jou smartlike woorde saam met bloed uitblaas?"

En hy aan ons: "O siele wat hierheen kom
om die skandelike slagting te aanskou
wat my blare so van my afgeskeur het,

maak hulle bymekaar onder die droewe bos.
Ek was van die stad wat haar eerste beskermheer
vir die Doper verruil het; daarom sal dié

haar vir altyd met sy kuns bedroef maak.
En as daar nie by die brug oor die Arno
nog iets van hom oorgebly het nie,

sou die burgers wat haar later herbou het
op die as wat Attila agtergelaat het,
hul werk tevergeefs gedoen het.

Van my eie huis het ek vir myself 'n galg gemaak."

Pier della Vigna (ongeveer 1190–1249) was die kanselier en vertroueling van keiser Frederik II. Hy is van verraad beskuldig, gevange geneem en blind gemaak, en het daarna selfmoord gepleeg. "Caesar" en "Augustus" verwys hier na Frederik.

Die Harpies is monsters uit die Griekse mitologie, half vrou en half voël. In Vergilius se Aeneïs verjaag hulle die Trojane van die Strofades-eilande en voorspel hulle hongersnood.

Cecina en Corneto: 'n rivier en 'n dorp aan weerskante van die Maremma, 'n ruwe, moerasagtige streek in Toskane vol wilde diere.

Die "hoer" wat nooit van die keiser se hof wegkyk nie, is afguns.

Na die Laaste Oordeel sal alle siele hul liggame terugkry, maar die selfmoordenaars s'n sal aan hul bome hang, omdat hulle dit self weggegooi het.

Lano van Siena en Jacopo da Sant' Andrea van Padua was verkwisters wat hul fortuine moedswillig verspil het; Lano is in 1288 in 'n geveg by Pieve al Toppo dood. Die laaste siel is 'n onbekende Florentyn wat homself in sy huis opgehang het. Florence se eerste beskermheer was die oorlogsgod Mars, wie se beeld volgens oorlewering by die brug oor die Arno gestaan het; later het die stad Johannes die Doper gekies.