Sluit aan by die gesprek! Teken in om boodskappe te plaas en deel te neem.
Teken In & Begin Post
Ek hoor die wêreld brand al weer
Ek sien die aarde disintegreer
Die Noorde het die reën gesteel
Hul dade het hierdie land verniel
Ek stap met my masjiengeweer
Om te oordeel wat jy vra
Ek treur oor my Amerika
Die son sak neer oor haar
My asem word met sand gesif
My longe nat en swaar
Die gif het al my bloed bereik
Ek tel my laaste dae
Vir vrede
Vir almal
uit: My Amerika
album: Aan’t sterre tel
“We are one vote away from the solution that would bring peace to the Middle East.
That one vote is the United States’ veto […]on behalf of Israel”
Ek het die voorreg gehad om Amerika ‘n paar maal in my lewe te besoek en ek was dadelik verlief op die land. Dit was soos ‘n vreemde droom wat waar geword het toe ek in Los Angeles aanland. Ek het soveel plekke en landmerke herken wat ek voorheen slegs in films en TV gesien het. Wat ‘n wonderlike ervaring was dit om die droomland in lewende lywe te betree!
Amerika is ‘n merkwaardige land. Dit wat Amerikaners bereik is asemrowend, letterlik en figuurlik. Van al die dinge wat Amerika so ongelooflik voortreflik mee is, dink ek haar beste uitvoerproduk, is haar gepoetste beeld. Bloot net die feit dat wanneer ek van “Amerika” praat en almal weet ek praat uitsluitlik van die Verenigde State en geensins van albei die kontinente nie, spreek alreeds boekdele oor hoe suksesvol die VSA se beeld wêreldwyd bemark is.
Met my reis het ek ander dimensies Amerika begin raaksien. Ek het besef dat die land heelwat meer kompleks as my reeds gevormde beeld van haar is. Skokkend vir my was die hoeveelheid haweloses wat in kartondose op sypaadjies slaap. Vuisvose oorlogsveterane wat hardop met hulself gesprekke voer soos hul in die strate afloop. Grumpy old men om elke hoek en diner, wat gal te braak het oor hoe alles aan die verval is sedert só en só aan bewind is. Ek kon helaas sien dat die krake heelwat ouer as die vorige verkiesing is.
Ek het in ‘n ou derdehandse VW golfie geklim en die pad gevat op soek na mooi goed. Wat ek gevind het, het my met ‘n dieper onverwoordbare liefde vir Amerika gelaat. Ek het op die interessantste plekke barmhartigheid en warmte ervaar en op ander plekke die treurige afwesigheid daarvan. Die liefde het altyd gekom van individue terwyl die liefdeloosheid gewoonlik die hand van korporatiewe mag verklap.
Ek het ‘n heel interessante nag in ‘n backpackers in Johannesburg Kalifornië (populasie 114) deurgebring. Die backpackers het gewerk op ‘n “honor system” waar jy bly solank soos jy wil, vat van die blikkieskos en droë rantsoene soveel soos jy wil en los die geld in ‘n blikkie in die kombuis.
Daar het ek en ‘n Vietnamoorlogveteraan, Jim of Mike or iets so bekends Amerikaans was sy naam dat ek dit heeltemal vergeet het, alleen in die konstant krakende spookagtige huis gebly. Ek sê “alleen”, maar hy het wel so bietjie van ‘n arsenaal saam met hom gehad, onder andere een groot masjiengeweer wat hy sê hy van die weermag gekry het toe hy ontslaan is.
Die volgende dag het ek hom vergesel in sy soektog na ou stukke metaal en myn toerusting in ‘n paar van die verlate mynskagte op Bureau of Land Management (BLM) https://www.blm.gov/ grond. Hy versamel ou gereedskap wat hy dan in kunswerke omskep. So donner die drie van ons: ek, Jim en sy masjiengeweer (met ‘n flits vooraan vasgeductape,) daar af in ‘n skag wat deur die jare meer as een ineenstorting meegemaak het.
Ek vra: “Why the gun?” Hy antwoord (ek rekonstrueer ‘n parafrase uit die klanke wat ek kan onthou):” Ya never know what ya are gonna find down there. Sometimes snakes, but mostly never-die miners still holding out for gold.”
Op ‘n stadium raak die klim in die mynskag af so rof dat jy altwee jou hande moet inspan in die klim. Hy vra my om sy geweer vas te hou om vir hom ‘n lig te gooi. Daar staan ek toe met ‘n M16 in my hande, gerig op ‘n oud-Amerikaanse soldaat in ‘n stralekrans, sodat die man sy weg in die donker kan vind. ‘n Gebeurtenis so buitensporig onverwags dat ek die beeld vandag nog helder in my kop ervaar.
As kind en naïewe oningeligde jong mens, het ek telke male geval vir die films en fiksie waarin Amerika die vrede vir die hele wêreld bewaar deur die Nazis/Kommuniste/Terroriste uit die Ooste/Aliens/selfs moordadige asteroïedes wat net te graag alle lewe op aarde wil uitwis, te oorwin. Die narratief waarmee elkeen van ons al tot in ‘n ideologiese beswyming in gebombaardeer is, is dat Amerika hier is om ons almal te red en vrede op aarde te bewaar. Amerika is die “good guys”.
Daardie illusie het egter soos kapok voor die son verdwyn namate mens met naakte geskiedenis gekonfronteer word. Soos wanneer mens uitvind dat miljoene inheems Amerikaners eers vermoor moes word voordat die Europeers die “onbewoonde” land wat hulle “ontdek” het kon inpalm. Ondersoek gerus die “trail of tears” en mens word gou bewus van die Amerikaanse modus operandi van die tyd: die “ethnic cleansing” of te wel die verwydering van “ongewensde” mense van ‘n land wat jy vir jouself wil hê en dan ontwikkel met die hulp van slawe-arbeid. Dus, die volksmoord en bloedbad met die intrapslag. Dan, die groteske slawerny wat Amerika welvarend gemaak. Ongekende pyn en lyding vir miljoene en miljoene kinders, vroue en mans. Slawejag en dan onmenslik gemartel en vasgeketting in die bote op pad na “the land of the free”. Familiebande tussen swart mense tot in ewigheid uitgewis met kinders en ouers wat die besittings van eienaars van heinde en verre onder dwang geword het.
Nou kan mens argumenteer dat almal weet dat die VSA ‘n duistere geboorte gehad het, maar dat hulle daardie volksmoord, slawerny en minagting van “andere volke” lankal al ontgroei het. Die geskiedenis is geskiedenis. Vandag is die American Dream: “Anyone can make it.” Rassisme is verby, hulle het selfs al ‘n swart president gehad. Wel, “American dream on”: ten spyte die gefaalde Republikeinse kandidaat vir die presidentskap, Nikki Haley se sotlike stelling, “ we’ve never been a racist country,” en andere wat net soos sy dink, is rassisme in Amerika is net soveel iets van die verlede as wat dit in Suid-Afrika is.
Amerika het wel gehelp om die Nazis te oorwin, NAVO gehelp stig om sekuriteit in die Noorde te bewerkstellig, asook ‘n yslike rol gespeel om die VN te help maak wat dit vandag is. Three strikes, America is great!
Amerika is die fakkeldraer van twee belangrike universele waardes, naamlik: Vryheid en selfbeskikking. Of ten minste, so sê die pro-Amerika PR.
Kom ons loer na so paar voorbeelde waar hul aksies hul woorde weerspreek.
1899-1902: Filipynse-Amerikaanse oorlog: Amerika veg teen Fillipynse onafhanklikheid. Buiten die 20 duisend soldate in die skermutseling is minstens 200 duisend burgerlikes wreed om die lewe gebring. (Sommige beweer die getal nader is aan ‘n miljoen.) In hierdie oorlog pas die Amerikaners ‘n verskroeide aarde beleid toe op die gebied. Mense word in konsentrasiekampe gegooi, waar duisende in haglike omstandighede sterf. Stel jouself voor jy is aan die ontvangkant van daardie tipe behandeling. O wag so ‘n bietjie….
Vandag nog is Amerika die enigste land wat atoombomme op burgerlikes laat ontplof het. In Hiroshima en Nagasaki was burgerlikes willens en wetens geteiken, níé militêre basisse nie.
Die hoeveelheid ontwrigting en staatsgrepe wat die Amerika d.m.v. die CIA uitgevoer het in Sentraal- en Suid-Amerika is verbysterend. In Gautemala het die Amerikaanse United Fruit Company die bevolking so te sê as slawe ingespan om die piesangprys in Amerika laag te hou. In 1954 het Amerikaanse bomwerpers daar verwoesting gesaai. In Nicaragua, Chile, Brasilië, Honduras, Haïti, Hawaii, Uruguay, Panama, Argentinië en El Salvador, het Amerika ‘n rol gespeel wat regerings laat kantel het. Nóg bloedvergieting. Elkeen ‘n voorbeeld waar die idee van “selfbeskikking en vryheid” vir ander, deur Amerika verontagsaam word.
In liberale Iran was dit Amerika en Brittanje wat van die demokraties verkose Mohammad Mosaddegh ontslae geraak het om met diktator shah Mohammad Reza Pahlavi te vervang. Laasgenoemde se vergrype, selfverryking en korrupsie terwyl burgers van Iran uitgehonger en arm was, was so skreiend, dat die Iranese opgeruk het met massiewe optogte en betoë. Die uiteinde was bestyging van die “troon” deur die Ayatollah Khomeini. Vandag weet ons almal van die gevolge van die onderdrukkende effekte van die sharia wetgewing wat Khomeini in Iran tot stand gebring het. Hoeveel meer selfbeskikking en vryheid sou Iranese vandag gehad het as dit nie was vir die Amerikaanse befoetering daarvan nie?
So ook is Isis, die Taliban, aaklige terroristiese groepe wat hul totstandkoming grootliks aan onnodige en ongevraagde Amerikaanse inmenging te danke het. Die Taliban was oorspronklik deur Amerika befonds om teen die Russe in Afghanistan te veg. Isis het ontstaan uit die magsvakuum wat gevorm het danksy die ongeregverdigde oorlog wat Amerika met Irak gevoer het. Daar was kwansuis “weapons of mass destruction WMD”. Vandag weet ons dit was ‘n leuen. Wie het tans te veel WMDs? Amerika, in my opinie.
Ek kan ad infinitum oor internasionale kwaadstokery deur Amerika redeneer. Daar is Kongo, Vietnam, Kambodja, Chad. Korea, waar kommunistiese denkwyses so gevaarlik is, dat dit moord en doodslag regverdig. Maar ek moet ophou want ek wil by ander punte uitkom.
En die punt is, as dit gaan oor internasionale vrede vir almal, is Amerika nie die “good guys” nie. Alle Amerikaanse strategiese internasionale beweging word uitgevoer om Amerikaanse belange te bevorder. Die vrede wat hulle wel bewerkstellig, is “doodtoevallig” omdat dit in hul volgehoue besigheidsbelange is om vrede daar te handhaaf. Mag jy so gelukkig wees om in so ‘n land te leef. Amerika het keer op keer bewys dat sy bomme op jou en jou kinders sal laat reën, of agter die skerms ‘n klein coup of burgeroorlog sal ontketen, as dit kommersieel voordelig vir haar sal wees. Woe be upon him who stands in America’s way.
Dit is so duidelik soos daglig, dat, alhoewel haar PR die teenoorgestelde sê, Amerika die vyand is van wêreldvrede. Die vraag is, wat in hemelsnaam, nee askuus, wat de hél soek sy op die VN se veiligheidsraad? Dis ‘n liggaam wat kwansuis verantwoordelik is vir internasionale vrede en sekuriteit. Nie net is Amerika ‘n permanente lid nie, sy het vetoreg. ‘n Reg wat sy onlangs aangewend het om te stem teen ‘n skietstilstand in Gaza. Nie dat Israel sou geluister het nie. Hulle is te druk besig met die “final solution.” Maar steeds: Dit was Amerika wat gestem het téén ‘n skietstilstand.
Dis tyd dat ons as ‘n wêreldbevolking die VN en die Veiligheidsraad herbesoek. Die Veiligheidsraad doen presíés die teenoorgestelde as dit waarvoor hulle in die lewe geroep is. Dit rek oorloë tot in alle ewigheid uit. Nêrens kan die Veiligheidsraad ingryp om vrede te bewerkstellig nie, want as Amerika nie ingryping veto nie, sal Rusland, of Sjina.
As ons terugstaan en vir ‘n oomblik die karakter van die permanente lede op die Veiligheidsraad ondersoek, kom mens tot die skokkende besef, dis die oorlogmakers in beheer van die wêreldvrede.
Amerika weet ons is smoorverlief op oorlog; sal alle wêreldbronne opgebruik in ‘n japtrap vir ‘n dollar; hoofbydraer tot klimaatsverandering wat lewe vir miljarde mense op aarde moeiliker tot onmoontlik maak. Verdien sy om op die Veiligheidsraad te sit en ander lande se wil om vrede te veto? Nee, sy verdien nie haar posisie nie. Maar daar sit sy nou, die hoofboelie wat niemand kan verwyder nie.
Dan is daar Brittanje. Verdien Brittanje om daar te wees? Na kolonialisme, diefstal, volksmoord, konsentrasiekampe? Voor hulle weer woord oor wêreldpolitiek rep, wil ek eers hoor watter planne hul gaan maak om aan terug te betaal waar hulle gesteel het. Ek luister by die raadloos.
Wat van Rusland? Rusland is letterlik op hierdie oomblik besig met een van die talle oorloë wat hulle begin het. Watter reg verdien Rusland om namens die wêreld te besluit waar vrede gemaak mag word en waar nie? Geen!
Sjina is ook nie sonder sonde nie. Tot op hede is hulle betrokke by die onderdrukking van vryheid en selfbeskikking. Dink maar net vlugtig aan Tibet, die Uyghurs en die eienaardige situasie met Taiwan op die oomblik wat die “one China” illusie moet in stand hou. Amerika se aksies jeens Taiwan, word deur Naom Chomsky beskryf as “provocative” and “increasing the levels of confrontation” met Sjina. Mag daar nooit ‘n oorlog in die gebied uitbreek nie, maar as dit gebeur sal Amerika weereens ‘n groot deel van die oorsaak daarvan wees.
Noem my idealisties en naïef, maar in ‘n regverdige wêreld is hierdie booswigte nie in beheer van die liggaam wat vrede en sekuriteit moet bring nie. Hulle is dan die aggressors. Watter lesse leer ons vir ons kinders as ons die boelies baas maak van almal juis omdat hulle die gevaarlikstes is van almal? Dis ‘n tirannie deur die sterkstes. Die boelies in beheer. Dis argaïes. Die mensdom moet verder evoleer en hierdie waansinnigheid afskud. Hoeveel “American Heroes” word in verre lande stukkend geskiet en dan in houtbokse, trots gedrapeer met die Amerikaanse vlag aan hul moeders oorhandig? Is die post-mortem Purple Hearts en die 21 gun salute by die grafte van Amerikaanse soldate genoeg om vertroosting te bring aan hul geliefdes? In die naam van vrede? ‘n Vrede wat soveel verwoesting insluit?
Vir wêreldvrede om ‘n kans te staan is dit duidelik dat óf die Veiligheidsraad moet ontbind word, óf die vetoreg moet afgeskaf word en daar moet ‘n reël aangebring word wat sê dat geen land wat in die laaste 10 jaar in ‘n oorlog betrokke was, mag op die Veiligheidsraad dien nie. Miskien is daar ander beter voorstelle wat sal kan werk, maar ons almal kan teen die tyd sien die Veiligheidsraad soos dit tans werk is net ‘n impotente las vir wêreldpolitiek.
Mense mag dalk dink dat ek anti-Amerika is omdat ek haar kritiseer, maar dis glad nie die geval nie. Inteendeel, ek het haar lief op maniere wat ek self nie verstaan nie. Ek wens vir haar verlossing van hierdie gyselaarskap waarin haar wurgende wapenindustrie haar het, dat sy nie eers haar eie mense op eie bodem kan beskerm nie. ‘n Magtige industrie wat heelwat meer geld maak uit oorlog as uit vrede.
Vandag staan Amerika nie net in die pad van vrede in die Midde-Ooste nie, sy is letterlik die een wat die bomme verskaf waarmee volksmoord gepleeg word. Daar is geen oplossing in Palestina moontlik solank Amerika betrokke is nie. Die nadraai van die vernietiging van Palestina gaan lei tot voortdurende tereuraanvalle op Joodse teikens wêreldwyd. Iets wat Jode glad nie verdien nie. Ek kan nie sien hoe Israel se dade nie nuwe antisemitisme kweek nie. Dis hoekom daar so ‘n groot beweging wêreldwyd deur Jode is om hulle te distansieer van Israel se geweld en volksmoord.
Hier kom gevaarlike tye vir die ganse wêreld en baie daarvan is Amerika se skuld. Biden gee die game weg met sy woorde: “Were there not an Israel, the United States of America would have to invent an Israel to protect her interest in the region.”
Joe Biden's long history of pro-Israel statements
Mense argumenteer dis omdat Harris nie haarself gedistansieër het van Biden se Sionisme nie dat sy die Palestynse steun aan Trump oorhandig het in die swaai state wat haar die verkiesing gekos het. Daar is heelwat Palestyne wat nou berou het dat hulle vir Trump gestem het wat nog altyd so klein bietjie meer pro-Israel gelyk het as Biden, as dit moontlik is. Dis óf dit, of sy is te vroulik of nie wit genoeg nie, of alles bogenoemde. Hoe dit ook al sy die Demokrate se dobbelslag met haar het misluk, maar miskien is dit ‘n goeie ding, want Trump isoleer homself van lande wat Amerika normaalweg goedgesind is. Hoe meer internasionale ondersteuning Amerika verloor, hoe meer kwyn haar mag en hopelik lei dit tot minder internasionale wandade en oorlogsmisdaad.
Vir Amerika gaan dit nooit om vrede en selfbeskikking nie. Vir Amerika gaan dit altyd oor “protecting her interest.” Dis waar die probleem vir die res van die wêreld lê en veral dáárom verdien Amerika nie die mag in die VN wat sy tans geniet nie. Biden sê ook: “there is no space between the United States and Israel”. Hoe anders moet ons dit interpreteer dat, as dit in Israel se belange is om Gaza te vernietig, al haar kinders inkluis, dit dus ook in Amerika se belange is om Gaza te vernietig. Kinders inkluis. Amerika weereens die volksmoordenaar d.m.v. Israel.
Trump wil die oorwinningskersie van die koek pluk deur Gaza te herskep in ‘n vakansieoord sonder Palestyne. Biden is nie beter as Trump nie, hy is net meer diplomaties in sy “Amerika First” ten koste van die wêreld-beleid. Hy is ook ‘n oorlogsmisdadediger. En Harris was nie ‘n alternatief vir vrede nie. Daardie alternatief was Bernie Sanders. Maar nou is dit te laat. Amerika beteken oorlog, hetsy met geld of met bomme gevoer. Die “vrede” wat sy op papier en in die nuus verkondig, is die oorlog wat sy voer in die lande ver vandaan.
Ek is net diep ongelukkig en ontsteld dat Amerika haarself in ‘n perfekte posisie bevind in wêreldpolitiek om vrede te bewerkstellig, maar dit nie doen nie, want geld?! Selfs die Bybel vertel vir ons dat, as jy jou talente nie aanwend nie, jy hulle gaan verloor. Dis tyd dat oorlog-Amerika haar triggerfinger ‘n blaaskans gee, haarself bietjie verskoon, of ten minste stilbly, wanneer die res van die wêreld probeer om vrede te maak. Of nog beter, dis tyd dat die wêreld haar vertel om bietjie te gaan sit, want dis haar persoonlike belange wat die bomme laat val…
Sport teaches us things that are difficult to learn from a textbook. We learn to lose without seeing ourselves as losers. We learn to win without believing we are better than others. We learn to work together, to get back up when we fall, to respect our opponent – and, perhaps most importantly, to fully experience the moment we are in.
Because playing is more important than the result.
The result eventually disappears into a record book. The game itself – the laughter, the tension, the friendship, the unexpected moment, the feeling of a ball at your feet or a racket in your hand – remains part of who you have become.
And perhaps that is why sport teaches us something about life. The ultimate result of every life, after all, is death. And death teaches us, ironically, that life itself was the thing that mattered most.
So perhaps the purpose is not simply to win, but to play while we can.
To be present. To laugh. To compete. To connect. To feel alive.
Because in the end, we all reach the same result.
And perhaps the greatest achievement in life is simply this: to have truly played.
Saterdag 24 Januarie 2026 | 13:00–18:00
Flagstone Wine, Paardevlei (Strand)
Afrikaanse musiek, goeie wyn en ’n stewige dosis rock-’n-roll: so vier ons Akkedis se verjaarsdag met ’n unieke Afrikaanse musiekfees by Flagstone Wine in Paardevlei.
Die dag se program bring van die land se mees geliefde en invloedryke Afrikaanse kunstenaars saam:
Die Kaalkop Waarheid is vir baie kenners die goue standaard van oorspronklike Afrikaanse folk. Die Pretoria-gebore groep bestaan uit Nardus du Plooy (liedjieskrywer), Christo Strauss (mandolien), Hanru Niemand (banjo), George Rautenbach (kitaar) en Christo Groenewald (kontrabas).
Hul lied In My Lewe is reeds miljoene kere gestroom, en met SAMA-nominasies en jarelange sukses agter die rug, stoom DKW steeds voort—soos hul treffer Wegholtrein.
Koos Kombuis beskryf Churchil as: “My gunsteling-rap-ster.”
Churchil maak Afrikaanse rap koel—op ’n Kaapse manier. Hy bewys jy hoef nie soos Amerika te klink om kwaai te kletsrym nie; ons eie taal en styl is meer as genoeg.
Arthur en Rudi, die Helderberg se bekendste tweeling sedert mense kan onthou, is sinoniem met Afrikaanse rock. Akkedis bring al dekades lank die ruk-en-rol—en dié fees is geen uitsondering nie. Hierdie keer vier ons hul 102 jaar saam met ’n behoorlike rock-verjaarsdag.
Hanru Niemand is ’n veelsydige sanger-liedjieskrywer uit die Boland wat sedert 2003 stil-stil ’n kultus-aanhang opgebou het. Sy werk het oor byna twee dekades musiekfynproewers van die Kaap tot in die Noorde bekoor, en is selfs reeds in Fins en Russies vertaal vir internasionale gehore.
Die Hotel Henry is ’n nuwe alternatiewe Afrikaanse musiekprojek deur Henry Cloete, skrywer en musikant van Stellenbosch. In hierdie hotel is daar altyd plek vir teenpole: komedie en tragedie, drama en waansin, geterg en getob. Die Henry Hotel se musiek beweeg vrylik tussen liriese introspeksie en rou eerlikheid, en bied ’n unieke, verhalende klank wat perfek tuis is by ’n fees waar Afrikaanse musiek in al sy vorme gevier word.
Jackie en Riku Lätti bring die gees van Die Wasgoedlyn na die verhoog. Riku is bekend vir liedjies soos Hoofstroom, Op die Maan en Smoorverlief, en het saam met Die Wasgoedlyn dosyne albums opgeneem. Die Wasgoedlyn bied ’n platform vir alternatiewe Afrikaanse musiek en verbind kunstenaars oor generasies—van David Kramer en Anton Goosen tot Koos Kombuis, Die Kaalkop Waarheid en Akkedis.
Die fees vind plaas by Flagstone Wine, waar wyn en musiek vanselfsprekend hand aan hand gaan.
Kom vier saam ’n verjaarsdag, ’n nalatenskap en Afrikaanse musiek op sy beste.
So belangrik soos identiteit is, net so onbelangrik is dit. Die “Nie in my naam”-beweging van ’n groep Progressiewe Afrikaners (PA) het juis tot stand gekom omdat die Konserwatiewe Afrikaner (KA) totale eienaarskap van die term “Afrikaner” wou toe-eien deur die valse narratief te dryf dat spesifiek Afrikaners om rasredes uitgemoor word.
Was dit nie om die definisie van die woord “Afrikaner” nie, sou die “Nie in my naam”-beweging nooit bestaan het nie. Dit klink so voor die hand liggend dat dit amper onnodig is om te sê. Maar klein waarhede het groot gevolge.
Vir ’n liggaam om ’n groen trui te dra, soos die Springbokke, is belangrik. Op die einde van die dag, om Naas aan te haal, het net een span met een identiteit die Wêreldbeker gewen. Geen opinie, binne of buite daardie span, kan die feite van die dag verander nie. Die Springbokke is die onbetwisde wêreldkampioene. Soos een man sou hulle vir Rassie inval om vir die ganse SA die beker te wen. Maklik, elegant is identiteit as almal een is.
Dat plaasmoord as uitverkore moord bestempel moet word, het iewers onder die Konserwatiewe Afrikaner (KA) ontstaan, en daar is bewyse dat dié gedagte deur AfriForum aangeblaas en gepropageer is. Weereens is dit nodig om ’n voor die hand liggende feit uit te wys: dat plaasmoord, grusaam en betreurenswaardig soos dit is, nie ’n aanduiding is dat daar in Suid-Afrika ’n beleid of veldtog bestaan om spesifiek Afrikaners uit te moor vir hul wit vel nie.
Daar is moontlik van die moorde wat geïdentifiseer kan word as gemotiveer deur velkleur. Suid-Afrika het steeds nie sy rasseprobleme opgelos nie, so natuurlik gebeur sulke moorde. Maar net so is daar vandag nog voorvalle van wit mense wat swart mense om presies dieselfde redes vermoor, en niemand sal daardie enkele voorbeelde gebruik om te argumenteer dat daar ’n volksmoord deur wittes teen swartes gepleeg word nie. Selfs die getalle is nie in die volksmoord-argument se guns nie. Op Soweto-dag is meer swart mense vermoor as in tien jaar se plaasmoorde.
Die hartseer vir die KA is dat die PA, klein soos hul groepie ook al is, die KA die reg ontneem om die term “Afrikaner” te gebruik om hul wit-volksmoord-narratief te dryf. En dis juis omdat die PA so ’n klein groep is dat dit die KA so ontstel. Hoe kan so ’n noemenswaardig klein groep die mag besit om die oorgrote meerderheid se opinie (of emosie) se legitimiteit so te verwoes?
Wat het geword van “Soos een man sal ons vir jou val”? Die PA verraai mos nou die Afrikaner, volgens die KA. Dis asof al die Sprinbokke vir SA uitdraf, behalwe Willie le Roux se wit broek speel vir die Engelse span. En, gemeet aan die kommentare op die blaaie, is dit die grootste misdaad sedert Piet Retief vermoor is.
In die oë van die KA is die PA die kankergewas binne die Afrikaner—die gedeelte van die liggaam wat die geheel ondermyn. Daarom die vyandigheid jeens hierdie klein minderheid. Daarteenoor is die KA vir die PA die kanker in die groter prentjie van ’n demokratiese SA.
Ons is dus nou in ’n Afrikaner-konfrontasie, en niemand durf waag om sy oë van die ander te haal nie. Intussen het die krieketseisoen al vir die res van die wêreld begin, om nog ’n bietjie krag uit die kolonialistiese sportmetafoor te wurg.
Die deurbraak na helderheid kom wanneer ons na die definiëring van die woord “landsverraaier” kyk. Tydens die 1992-referendum is die PA’s gesien as die landsverraaiers wat die land aan swart mense sou oorhandig. En Kerkorrel het gesing in BMW: “Moet ons alles dan verniet weggee?”
Vandag sit die Afrikaner steeds met ’n disproporsioneel groot hoeveelheid land en welvaart in SA. Die PA’s is nou herdefinieer as “volksverraaiers”, terwyl die KA’s, as’t ware, beter pas onder die definisie “landsverraaier”, aangesien daar onder daardie geledere duidelik meer lojaliteit bestaan vir Orania, Amerika (en selfs Israel) as vir Suid-Afrika.
Dit is dus ironies dat die KA’s nog so aandring om Die Stem by hul saamtrekke te sing, want hulle deel duidelik nie meer die sentiment van die woorde “ons vir jou, Suid-Afrika” nie. Ons kan om die feite wals, of ons kan erken dat dit die dawerende terughunkering na apartheid is—die verlange na ’n ondemokratiese SA waar die wit man heers met die wil en stempel van God, soos deur hulself uiteengesit. Dit verklaar ook die lojaliteit teenoor Israel (die wêreld se mees suksesvolle apartheidstaat), selfs terwyl Israel ’n volksmoord pleeg wat hulle, ironies genoeg, ontken.
Die KA’s en die PA’s staan weerskante van ’n groot kloof en skree in die ooptes na mekaar. Dis juis hier waar die kranse antwoord gee. Elke groep aan elke kant hoor net die boodskap in die eggo wat hy kies om uit die lawaai te hoor.
Dis hier waar ons definisies ons toetentaal in die steek laat. Nie die KA of die PA is ’n homogene groep nie. Daar is radikales en gematigdes aan alle kante. Ook kan mense wat liberaal is op sekere gebiede, as erg konserwatief op ander bestempel word. Byvoorbeeld: ’n liberaal wat erken dat apartheid ongelooflike skade aan swart mense se kanse op welvaart aangerig het, maar wat terselfdertyd konserwatief staan om te keer dat welvaart vandag herverdeel word. “Dit sal die mark in duie laat stort as ons vandag besluit dat eiendom niks meer beteken nie,” redeneer my denkbeeldige liberale karakter. Nie alle liberales is kommuniste nie. En nie alle liberales het swart vriende nie. Daarteenoor is daar talle KA’s met heelwat meer betekenisvolle kontak met swart mense op voetsoolvlak as sommige PA’s in tuis-ingerigte ivoortorings.
Daarom is dit nodig dat ons weer na ons definisies kyk en bepaal tot watter mate dit ons dien, en tot watter mate dit ons verdeel. En is die bediening die verdeling werd?
Ons verloor mekaar se medemenslikheid as ons eers ’n definisie is voordat ons mense is. Baie van hierdie definisies word so ferm en onwillig op mense afgedwing dat die definiëringsproses mense verder van mekaar vervreem as wat hulle werklik is.
Kyk byvoorbeeld hoe goed die anonimiteit van toevallige ontmoetings in die publiek werk. Hoe minder ons van ’n persoon se politieke identiteit weet, hoe groter is die kans op vriendelikheid. Ongeag die groot ideologiese kloof tussen mense, bly daar ’n kans vir medemenslikheid, en kan kontak selfs brue bou vir ’n avontuurlustige groep wat wil sien hoe die wêreld buite sy eie lager lyk.
Natuurlik sal daar mense wees wat standvastig aandring op die behoud van hul standpunt über alles. Jy gaan nooit almal kan oortuig om gemeenskaplike grond te betree nie, maar net so gaan jy min bereik as jy nie beleefd met mense buite jou bende kommunikeer nie.
Tans gaan die wêreld gebukkend onder swak leierskap. Goeie mense in Suid-Afrika sukkel onder die swak ANC-regering. Net so is daar goeie mense in Israel en Amerika wat, ondanks swak leierskap, steeds ’n bestaan moet voer en ’n lewe wil lei waarop hulle trots kan wees. Net so is daar ook mense binne die geledere van AfriForum en Solidariteit wat die goeie gemeenskapswerk en geleenthede waardeer, maar nie met die raspolitiek van Afrisol saamstem nie. Die huidige Afrisol-leierskap dwing egter mense om die raspil te sluk in ruil vir die ekonomiese en maatskaplike bemagtiging wat Afrisol bied.
Nie elke lid van AfriForum en Solidariteit is verantwoordelik vir hul organisasies se politieke standpunte nie—net soos nie alle Suid-Afrikaners met die regering saamstem nie, en net soos nie alle Springbokke noodwendig met alles saamstem wat Rassie doen nie. Daarom is dit nodig om te erken dat ’n term wat jou definieer, maar net ’n baadjie is wat jy kan aan- en uittrek. Die ware identiteit van wie ’n individu is, is veel meer as die klere wat hy of sy dra. As ons dit onthou, kan ons mekaar in die oë kyk, ongeag die verskillende baadjies wat ons dra.
My hoop vir SA is dat ons as land, ten spyte van ons verskille, almal vir dieselfde span sal skree—en ja, die afrigter, hetsy die ANC, Erasmus of wie ook al, met die nodige respek sal uittrap waar dit moet—maar nie die land sal verraai wanneer ons verskil nie, deur by die All Blacks of Amerika aan te sluit.
Ons pad na ’n beter toekoms loop deur demokrasie. Ons moet, as land, die ANC uitstem, en dit is besig om te gebeur. Net so sou dit gesond wees as elke party en/of organisasie ontslae kan raak van leierskap wat nie die meerderheid van sy mense se waardes deel nie. Dit is moontlik om van swak leiers in elke gemeenskap ontslae te raak. Maar daarvoor is kommunikasie nodig—die soort kommunikasie wat nie die rug verstyf en die toks dieper trap om harder terug te druk nie, maar kommunikasie wat toorn verlaag en die hand uitreik.
Vir my persoonlik is dit skadelik as ons definisie van onsself te groot rol speel. Veral nou dat konserwatief so sterk teenoog liberalis gekontrasteer word amper as uiterstes. Asof die een volkome links is en die ander regs. Ek het voete is beide denkrigtings: ek glo in behou die goeie asook gun dit vir almal. Daarom is ek ‘n Konserwatiewe Liberalis.
So kom ons los almal ons definisies by die huis en laat ons tussen mekaar net mense wees.
Riku Lätti is ’n ervare en intuïtiewe skrywer wat oor ’n wye spektrum van genres werk – van fiksie en kinderboeke tot politieke en filosofiese besinning, poësie en essays. Sy skryfwerk word gekenmerk deur ’n sterk stem, insiggewende perspektiewe en ’n vermoë om komplekse idees toeganklik en boeiend te maak.
As redakteur van Die Koerant het hy nie net ’n fyn oog vir taal en struktuur nie, maar ook ’n diep begrip van wat lesers raak en betrek. Hy kan help met die ontwikkeling van idees, die skryf van oorspronklike inhoud, en die verfyning van bestaande tekste – altyd met respek vir die unieke stem van die projek of skrywer.
Of dit nou gaan oor ’n kortverhaal, ’n kinderboek, ’n opinieartikel of ’n diepgaande essay, bring Riku ’n kombinasie van kreatiwiteit, intellektuele diepte en praktiese ervaring na elke stuk. Hy werk gemaklik alleen of in samewerking, en bied ’n professionele, deurdagte benadering tot enige skryfprojek.
Riku Lätti is die dryfkrag agter Latrix Digital, ’n ontwikkelingshuis wat fokus op slim, robuuste en doelgerigte webwerwe.
Hy het onder andere webwerwe gebou soos taalhuis.co.za, diekoerant.online, diepunt.co.za, diemens.co.za en diegewete.co.za – elk met ’n unieke identiteit en funksionaliteit.
Daarbenewens het hy ook projekte voltooi vir uiteenlopende kliënte soos gertvloknel.co.za, rianmalan.co.za, avsa.net.za, digitalealexandrie.co.za en dieskrywer.co.za.
Sy benadering tot webontwikkeling is diep geïntegreerd: hy bou databasisgedrewe stelsels wat nie net as webwerwe funksioneer nie, maar as volledige platforms waarmee jy jou inhoud, gebruikers en organisasie kan bestuur. Of jy nou ’n kunstenaar is wat jou werk wil vertoon, of ’n organisasie wat komplekse prosesse moet hanteer – Riku ontwerp oplossings wat saam met jou groei.
Met ’n sterk fokus op eenvoud, funksionaliteit en estetika, bied Latrix Digital ’n persoonlike, betroubare en kreatiewe diens wat tegnologie en storievertelling bymekaar bring.
Riku Lätti is nie net ’n vervaardiger nie, maar ’n kreatiewe vennoot wat jou deur die hele musikale proses kan begelei – van die eerste vonk van ’n idee tot ’n afgeronde opname. Hy werk nou saam met kunstenaars, of jy nou hulp nodig het met liedjieskryf, verwerking, of die verfyning van jou klank.
Met jare se ervaring en ’n diep liefde vir musiek, bring Riku ’n ryk, organiese benadering na elke projek. Hy speel self verskeie instrumente, insluitend kitaar, baskitaar, klavier, banjo en trekklavier, wat hom die vermoë gee om jou liedjies laag vir laag op te bou met karakter en gevoel.
Verder werk hy saam met ’n netwerk van talentvolle musikante wat instrumente soos tromme, viool, tjello en saksofoon kan bydra – sodat elke lied die presiese atmosfeer en kwaliteit kry wat dit verdien.
Of jy nou ’n beginner is met jou eerste liedjie, of ’n gevestigde kunstenaar wat ’n nuwe klank soek, bied Riku Lätti ’n professionele, kreatiewe en ondersteunende ruimte om jou musiek werklik te laat blom.
Riku Lätti is ’n gevestigde stem in die Suid-Afrikaanse musieklandskap, veral bekend vir sy werk met Wasgoedlyn. Sy musiek beweeg tussen genres en style, maar bly altyd gewortel in eerlikheid en storievertelling – met lirieke wat dikwels persoonlik, filosofies en soms speels is.
Oor die jare het sy optredes ’n reputasie opgebou vir hul opregtheid en die vermoë om ’n gehoor stil te maak en in te trek. Daar is ’n rou, onopgesmukte kwaliteit aan sy spel en stem wat dit laat voel asof elke lied spesifiek vir daardie oomblik geskep word. Kritici en gehore het dikwels gewys op die unieke balans in sy werk: tegelyk broos en kragtig, eenvoudig en diep.
As musikant en liedjieskrywer bring hy nie net tegniese vaardigheid nie, maar ook ’n sterk artistieke visie. Sy ervaring as vervaardiger en multi-instrumentalis versterk sy vermoë om klankwêrelde te skep wat beide intiem en ryk is. Of op verhoog of in die ateljee, bly Riku Lätti se werk gefokus op wat saak maak: eerlike musiek wat iets werklik sê.
Ja — vir sleeve notes kan dit selfs meer intiem en minder joernalistiek wees. Meer soos iets wat jy oopmaak saam met die CD-boekie terwyl die eerste lied begin speel.
Tussen KontinenteDaar is albums wat in ateljees gemaak word.
En dan is daar albums wat eers op paaie gemaak word.
Hierdie een het begin in busse, treine, goedkoop kamers, lang gesprekke, stiltes, grensposte en die vreemde tussengebied tussen vertrek en aankoms.
Die liedjies op Tussen Kontinente het nie almal in dieselfde land grootgeword nie. Sommige het hul eerste asem in Suid-Afrika gehaal. Ander het eers later hul ware vorm begin vind tussen die reën van België, Nederlandse treinstasies en sneeubedekte strate waar 'n mens soms met 'n kitaar op jou rug moet stap omdat die bus jou op die verkeerde plek afgelaai het.
Ek onthou een vertoning in Nederland.
Die bus het my kilometers van die venue afgelaai. Dit was winter. Ek het deur sneeu gestap met my kitaar in my hand. Teen die tyd dat ek by die musiekpaleis aankom, was my hande gevries en ek was laat. Maar die mense het gewag.
En toe speel ek.
Dit was een van die moeilikste vertonings wat ek nog ooit gespeel het.
Maar soms leer musiek jou iets vreemd:
Die liedjies gee nie om hoe koud jy is nie.
Hulle wil net geleef word.
Baie van die liedjies op hierdie album beweeg rondom daardie idee van onderweg wees. Nie net tussen lande nie, maar tussen weergawes van jouself. Tussen die lewe wat van jou verwag word en die lewe wat jy uiteindelik kies.
Hoofstroom het uit daardie spanning ontstaan.
Ek het vroeg reeds gesien wat dit vra om deel van die hoofstroom te word. Wat dit verg om in sekere vorms te pas. Maar ek het ook besef daar bestaan 'n ander pad — een waar nuuskierigheid belangriker word as erkenning, waar skepping self die bestemming word.
Vir my was musiek nooit bloot 'n beroep nie.
Dit was nog altyd iets nader aan 'n dwelm.
Die maak van dinge.
Die ontdek van nuwe ruimtes.
Die vreemde oomblik wanneer 'n lied begin terugpraat.
Miskien is dit waarom hierdie album so gestroop moes wees.
Want wanneer al die geraas wegval, bly net die belangrike goed oor:
'n Stem.
'n Kitaar.
'n Klavier.
'n Verhaal.
En die afstand tussen twee plekke wat skielik kleiner voel.
Hierdie album is opgeneem deur Peter Auret by Sumo Sound Studio.
Vir almal wat oor die jare saam met hierdie liedjies gereis het:
Dankie dat julle geluister het.
— Riku Lätti
Dit voel vir my baie nader aan regte sleeve notes: minder verklaring, meer herinnering, meer atmosfeer, amper soos iemand wat laatnag vir jou vertel waar die liedjies vandaan kom.
Aan’t Sterre Tel is ’n album deur die Suid-Afrikaanse sanger-liedjieskrywer Riku Lätti, vrygestel in 2004 en beskou as een van sy mees volwasse en musikaal gedifferensieerde werke. Die album het hoogs gekritiseer en gevier om sy poëtiese lirieke, stilistiese rykdom en kreatiewe durf in Afrikaans-taal musiek.
Die titel Aan’t Sterre Tel roep ’n beeld van introspeksie en verwondering op — soos om na die sterre te kyk en betekenis te soek. Tematies wissel die album tussen persoonlike refleksies oor liefde en verhoudings, tot sosiale en politieke kommentaar oor dié tyd se wêreldgebeure, soos in snitte wat figure soos Bush en Osama bin Laden aanraak.
Musikaal is die album meer volwasse en gekonsolideerd as vroeëre werke van Lätti, met invloede wat wissel tussen akoestiese, jazz-invloed, pop en soniese eksperimente wat soms herinner aan internasionale alternatiewe klanke soos Coldplay of Radiohead — maar steeds met ’n unieke Afrikaans-taal stem.
Dit bevat 13 oorspronklike snitte, waarvan sommige duette en samewerking met ander bekende Suid-Afrikaanse kunstenaars bevat. Die album het die GMT (Geraas Musiektoekenning) vir Beste Manlike Vocal gewen, wat Riku se status as liedjieskrywer en uitvoerende verder bevestig het.
🎤 Musiekstyl & Tema’sOp Aan’t Sterre Tel vind jy temas soos:
Volgens beskikbare inligting wat saamgestel is uit gerespekteerde bronne, sluit die musikante wat op hierdie album gespeel het (benewens Riku Lätti self) die volgende in:
Musikante en Samewerkende Kunstenaar bydraes:
Gasteoptredes / Duette op spesifieke snitte:
Die klankbaan van Die Ongelooflike Avonture van Hanna Hoekom dra ’n besondere warmte en speelsheid wat perfek pas by die film se fantasievolle wêreld. Die musiek, geskryf en saamgestel deur Riku Lätti, beweeg maklik tussen humor, avontuur en sagte emosie—presies soos die storie self.
Lätti se benadering tot die klankbaan was nie bloot om agtergrondmusiek te skryf nie, maar om ’n klankwêreld te skep wat die verbeelding van die film se jong heldin ondersteun. Die musiek voel dikwels lig en speels, met kitare, eenvoudige melodieë en soms effense dromerige klanke wat die gevoel van kinderlike wonder vasvang. Tog is daar ook oomblikke van introspeksie—musiek wat die meer emosionele tonele dra en die gehoor herinner dat avontuur en groei dikwels hand aan hand loop.
Die klankbaan weerspieël ook iets van Lätti se eie musikale styl: ’n mengsel van alternatiewe Afrikaanse liedskryf, subtiele folk-invloede en ’n onafhanklike, handgemaakte gevoel. Dit gee die film ’n identiteit wat anders voel as die groot, bombastiese Hollywood-klankbane—meer intiem, meer menslik, en duidelik gewortel in Suid-Afrikaanse kreatiwiteit.
Wat hierdie klankbaan besonders maak, is hoe dit die film se toon ondersteun sonder om dit te oorheers. Die musiek beweeg saam met Hanna se verbeelding: soms avontuurlik, soms snaaks, soms sag en nadenkend. So word die klankbaan deel van die storie self—’n musikale metgesel vir ’n wêreld waar fantasie en werklikheid vrolik deurmekaar dans.
Vandag staan die musiek van Die Ongelooflike Avonture van Hanna Hoekom as ’n herinnering aan ’n tyd toe Afrikaanse film en onafhanklike musiek op ’n besonder kreatiewe manier bymekaar gekom het. Deur die werk van Riku Lätti het die film nie net ’n storie gekry nie, maar ook ’n klank—een wat steeds die gevoel van avontuur, verbeelding en Afrikaanse hart behou.
Radio Lava is ’n samewerkingsalbum uit 2006 wat ontstaan het uit die kreatiewe botsing tussen Riku Lätti, Jahn Beukes en Arnaud van Vliet—drie figure wat elk op hul eie manier ’n alternatiewe, literêre en grensverskuiwende aanslag tot Suid-Afrikaanse musiek gebring het. Die album staan as ’n dokument van ’n spesifieke tyd en ingesteldheid: ’n era van eksperimenteer, onafhanklike produksie en ’n bewuste wegbeweeg van hoofstroom-verwachtings. Radio Lava voel minder soos ’n konvensionele “band-album” en meer soos ’n klanklandskap—’n uitsending vanaf ’n denkbeeldige radiostasie waar liriek, atmosfeer en tekstuur belangriker is as treffers. Klank en styl Musikaal beweeg Radio Lava tussen alternatiewe rock, lo-fi eksperimente, gesproke woord en broeiende, soms ongemaklike klankruimtes. Daar is ’n tasbare DIY-estetika: rou kitare, eenvoudige maar doelbewuste ritmes, en ’n produksiebenadering wat eerder eerlikheid as poleerwerk nastreef. Die album se klank weerspieël die uiteenlopende agtergronde van die drie medewerkers: Riku Lätti se liriese intensiteit en belangstelling in storie, identiteit en vervreemding, Jahn Beukes se donker, introspektiewe aanslag en sin vir ironie, Arnaud van Vliet se bydraes tot tekstuur, atmosfeer en strukturele eksperimente. Saam skep dit ’n album wat soms fragmentaries voel, maar juis daarin sy krag vind. Temas en liriek Tematies draai Radio Lava om isolasie, innerlike spanning, moderne vervreemding en die soeke na betekenis binne ’n lawaaierige wêreld. Die “radio”-metafoor werk op verskeie vlakke: as uitsending, as geraas, as gefragmenteerde boodskappe wat nie altyd duidelik ontvang word nie. Lava suggereer iets ondergronds en gevaarliks—emosies en idees wat stadig opbou en uiteindelik deurbreek. Die lirieke is dikwels meer suggestief as verklarend, en laat ruimte vir die luisteraar om self betekenis te konstrueer. Plek in die Suid-Afrikaanse musieklandskap Hoewel Radio Lava nooit bedoel was vir massamark-sukses nie, het dit mettertyd kultusstatus verwerf onder luisteraars wat ’n waardering het vir alternatiewe Afrikaanse (en Engelstalige) musiek wat buite konvensionele raamwerke funksioneer. Die album is belangrik juis omdat dit wys hoe samewerking tussen sterk individuele stemme iets nuuts en onvoorspelbaars kan oplewer. Terugskouend staan Radio Lava as ’n tydkapsule van onafhanklike kreatiwiteit—’n album wat nie probeer verduidelik of behaag nie, maar bloot uitsaai, soos ’n vreemde frekwensie wat net deur die regte ore opgevang word.
