Terug na Tuis Alle artikels
Wat is die verskil tussen Sioniste en Semiete en anti-Sionisme en anti-Semitisme?

Wat is die verskil tussen Sioniste en Semiete en anti-Sionisme en anti-Semitisme?

Sionisme is ’n oortuiging wat in die19de eeu ontstaan het toe Theodor Herzel (1860–1904) die idee begin verkondig het dat Jode nooit in Europa veilig sal wees nie, maar altyd vervolg sal word. Die enigste wyse van oorlewing vir Jode is om ’n eie land te bekom. Hy en ander wat sy oortuiging gedeel het, het ’n beweging gestig om die oortuiging te propageer en gereeld kongresse gehou om dit te propageer. Hulle het dit selfs oorweeg om êrens in Oos-Afrika grond te bekom om die ideaal te verwesenlik. Nie alle Jode het hierdie ideologie aanvaar nie, want dit was sekulêr en dikwels ook anti-religieus. Onder hulle tel Martin Buber (1978–1965) wat aanvanklik die idee ondersteun het, maar later van oortuiging verander het.

Vele Jode het volgehou dat Sionisme en Judaïsme onversoenbares is. Om ’n eie land te bekom, was nog nooit ’n geloofsoortuiging van Judaïsme nie en daarom het baie Jode Sionisme verwerp – veral ook omdat dit dit ’n sekulêre oortuiging was. Later jare het die oortuiging wel gegroei en het die Sioniste hulle fokus na Palestina verskuif en geglo dat sou hulle steun van veral Brittanje kon bekom, hulle daar ’n Joodse staat in die lewe sou kon roep. Daar was Jode wat ingekoop het in die ideaal van ’n eie staat en hulle het na Palestina geëmigreer. Die Palestyne het beswaar aangeteken by Brittanje, want Palestina kon op daardie tydstip net soveel inwoners dra. Dit is allermins ’n “land wat oorloop van melk en heuning”. Om die land te laat oorstroom met emigrante uit Europa, sou ’n krisis skep. Palestina was op daardie tydstip onder Britse beheer, want die ou Volkerebond het aan Brittanje ’n mandaat verleen om die gebied te bestuur na die ineenstorting van die Ottomaan-Turkseryk na die Eerste Wêreldoorlog (1914–1918). Die Palestyne se besware het op dowe ore geval.

Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog het Brittanje sy mandaat oor die gebied aan die VN oorhandig en dié het met die idee van ’n “Twee staat-oplossing” na vore gekom. ’n Deel van Palestina sou aan die Jode toegeken word en ’n deel aan die Arabiessprekende Palestyne. Jerusalem sou egter ’n neutrale stad onder beheer van die VN bly. Die Palestyne was nie hiervoor te vinde nie. Die Sioniste daarenteen, het dit as ’n goeie oplossing beskou. Die Sioniste het teen dié tyd hulle al redelik in Palestina ingegrawe, guerilla-groepe in die lewe geroep en hulle bewapen met die doel om soveel as moontlik van die Palestynse gebied in te palm die dag wat Brittanje sou onttrek. Hierdie verhaal kan in verskeie boeke nagelees word onder ander in die boekie “Who owns the Holy Land?” (2001: 34–48) van Lloyd Geering van Nieu-Seeland en in Martin Bunton se boekie “The Palestinian-Israeli Conflict: A Very Short Introduction” (2013).

Hitler se ideologie van rassuiwerheid het tot vervolging van Jode en Gypsies in Duitsland gelei. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog (1939–1945) het Hitler hierdie vervolging ook na die verowerde gebiede uitgebrei. Van die vermoënder Jode in Europa het na Brittanje en die VSA gevlug om aan die vervolging te ontkom. (Ter inligting: die woord “gypsie” is gebruik vir etniese groepe wat vanuit Noord-Indië na Europese lande verhuis het. Dit is later uitgebrei om na enige groep te verwys wat ’n nomadiese leefwyse of ’n swerwersbestaan gevoer het.)

Dit was dus nie net Jode wat in Hitler se konsentrasiekampe en gasoonde gesterf het nie, maar ook vele “gypsies”. Enige mens wat Hitler se beleid teengestaan het, is gedood – alhoewel nie altyd in gasoonde nie. Ander is doodeenvoudig geskiet of opgehang. Die Duitse teoloog Dietrich Bonhoeffer (1906–1945) is een hiervan.

Om anti-Sionisties te wees, is om die oortuiging teen te staan dat die land wat tans Israel heet (maar waarvan die grense nog nooit duidelik omskryf is nie) onvervreembaar en slegs aan Jode behoort omdat Yahweh daardie land aan hulle toegeken het. Daar is eerstens nie ’n is-gelyk-aan-teken te plaas tussen hedendaagse Jode en die Israeliete en Judeërs waarvan ons in die Ou Testament lees nie. Die verhale in die Ou Testament oor Yahweh/Elohim se beloftes aan Abraham en sy nageslag is verhale geskryf deur mense wat ’n bepaalde ideologiese oortuiging gedeel het en dit verteenwoordig allermins Jahweh se eiendomlike woorde. Gode praat nog altyd danksy mense. Géén god het nog ooit hoorbaar en verstaanbaar gepraat nie. Nie in die “Heilige Hebreeuse taal” of in watter ander taal nie.

Om anti-Sionisties te wees, beteken nie om anti-Semities te wees of om alle Jode te haat en hulle van die planeet Aarde te wil verjaag of te wil dood nie. Ek is anti-Sionisties, want ek deel nie die oortuiging dat Israel die Heilige Land is wat slegs aan Jode behoort nie omdat ’n god uit die Brons- of Ystertyd dit aan Abraham en sy nageslag beloof het nie. Buitendien as alle mense wie se voorouers in ’n gebied gewoon het, tans daardie gebied op grond van die oortuiging opeis en hulle oortuigings op ander gaan afdwing, sal die wêreld binnekort in chaos gedompel word.

Wat die woorde “semiet” en “semities” betref – dit word gebruik om na die inwoners van die gebied wat ons ken as die ou Nabye Ooste te verwys. Daar was verskeie semitiese groepe wat in daardie omgewing (wat gestrek het van die Sinai-skiereiland, Kanaan en Moab deur die hedendaagse Libanon en Sirië tot by die Eufraatrivier) gewoon het. Jesus was self ook ’n Semiet en het allermins die trekke van ’n Westerling gehad. “Liewe Jesus” van die Kinderbybels is ’n allermins die historiese Jesus wat in Palestina geleef en gesterf het. Die Palestyne is ook van Semitiese afkoms. Om iemand as ’n anti-Semiet te brandmerk, omdat hy/sy anti-Sionisties is, is kwaadwillig.

👍 1
Catherina Blom
Dankie vir die oordra van kennis waaroor die die meeste mense onkundig is.
14 Oct, 10:34
❤️ 1
Deel van die Taalhuis Netwerk
Die Netwerk
Taalhuis
Die tuiste van Afrikaans aanlyn
↗
Onderhou deur
Die Gewete
Diepte-analise & onafhanklike kommentaar
↗
Geborg deur
Die Koerant
Gestig 2026 · Afhanklike Joernalistiek
↗
'n Bymekaarkompunt
Die Punt
Afrikaanse Gemeenskap Aanlyn
↗
Gebou deur
DieMens
Digitale oplossings vir die Afrikaner
↗
Vir die kreatiewe
Die Kunstenaar
Kuns, kultuur & skepping
↗
Vir die skrywende
Die Skrywer
Afrikaanse letterkunde & skryfkuns
↗
Vir die spreker
Die Stem
Afrikaanse stem & podiumkultuur
↗