GRATIS KORTVERHAAL: Die eerste moord (Roux #1)

Die eerste moord

Roux smyt die moordfotos voor Brigadier Buys neer. “Dis nie ons nie. Hulle is te veel gesteek.”

Buys krap sy pyp met ʼn knipmes skoon. Kap dit teen sy skoensool. Gooi die inhoud in die leë koffieblik wat as Roux se asblik dien. Seker om te kyk wat is alles binne-in. Buiten die gebruikte kondoom waaroor hy gaan wonder, is alles kosjer. Niks wat Roux se paroolvoorwaardes in gedrang kan plaas nie. Dalk gaan hy ook die hoeveelheid Panado-papiere bevraagteken, maar te hel met Buys. Weet hy hoeveel spanning dit op ʼn mens plaas as jy al die klanke, kleure en reuke na soveel jare gelyktydig moet inneem?

“Ek’t geweet jy gaan dit sê. Julle beskerm mos mekaar.”

Roux se wangspiere spring. “Hoekom is jy hier? Jy weet mos ek was met die eerste moord nog in die tronk. Sersant.” Roux weet Buys verstaan hoekom hy hom as “sersant” aangespreek het — nes die bewaarders die gevangenes in die tronk verkleineer het deur hulle “meisies” te noem.

Buys se kop hang vooroor, sy rug krom – ʼn aasvoël wat ʼn tafelgebed oor ʼn karkas uitspreek. Hy suig aan sy pyp, vryf sy wenkbrou met sy duimnael. Die drie steke lyk vars. Sy oog is opgeswel. Sy lip ook.

Hardhandige ondervraging? Volgens BandietRadio drink Buys nie, so dit is beslis nie ʼn kroeggeveg nie. Dalk weiering van arrestasie?

Buys se stem is so sag, Roux leun vorentoe, draai sy kop effens na links, knyp sy oë toe.

“Sewe bewaarders dood en ek’t niks ...”

Dit is ʼn magspel om Roux in te breek. Om hom in te span om die polisie te help moorde oplos. Hel, maar Buys is uitgeslape. Wie beter as ʼn gewoontemisdadiger om moordenaars vas te trek. Maar hoe weet Buys van sy gehoorprobleem? Hy het dit nog nooit met iemand gedeel nie, nie eens met die drie perfekte-B’s aster wie gisteraand sy bed gedeel het nie. Het Buys sy hospitaalrekords opgespoor? Gesien wat sy pa alles aan hom gedoen het? G’n wonder die media het hom Bloedhond Buys gedoop nie.

Roux loop na die wasbak, spoel ʼn beker uit. Skakel die ketel aan. “Ek drink nie suiker nie, ook nie yskasmelk nie, maar kan ek vir jou ʼn dop maak?”

“’Seblief, maar net ʼn halwe teelepel koffie. My queen hou my op groentee en slaai gesond.”

Roux wag by die ketel. Afstand gaan Buys dwing om harder te praat.

“Jy was besig om te sê, Sersant?”

“Weet jy hoeveel bandiete het in die laaste vyf jaar parool gekry? Waar begin ek?”

Om tyd te wen, maak Roux eers hulle koffie. Hy kan reeksmoordenaars, verkragters en pedofiele van die straat af kry en sommer van sy opposisie ontslae raak.

“Ek’t ook met die eerste moord gedink dis een van ons. Besige winkelsentrum, in die rug doodgesteek. Amper soos in die tronkgange.”

Stoom wasem Buys se bril toe. Hy vryf dit met sy sakdoek skoon. Asook die koffie ring op die tafel. “Wat het jou anders laat dink? Hoekom is al jou gordyne toe?”

“Ek dog jy sou tuis voel, jou herinner aan die klere wat bandiete voor die tralies hang.”

Buys se mond vertrek. “Julle het nie die klere daar gehang net dat dit kan droog word nie, nè?”

“Klere voor tralies het dieselfde funksie as gordyne. My kaal woonstel sê ek’s óf ʼn barvlieg wat by die pawnshop bank óf pas uit op parool.” Hy maak die beker met ʼn paar teue leeg. “Die tweede moord. Ek sou dalk oorweeg om ons veiligheidshoof buite uit te haal. Onthou jy die Jali-kommissie? Seuns is uit juvie ingesmokkel as sekslawe vir die hardebaarde. Ek was een van die seuns.” Sy greep klem om die beker. “Ja, vir hom sou ek lem. Maar twee? Dit dui op ʼn reeksmoordenaar en jy weet ek’s ʼn gewoontemisdadiger.”

“Waar sou jy hom steek?”

“Bloudraad in die niere. Een skoot.”

“Die bloed?”

“Hy bloei binne dood.”

“Praat jy uit ondervinding?”

“Jy sou nie hier gesit het as ek krimi’s geskryf het nie.”

“ʼn Eks-bandiet kon hulle natuurlik ʼn klomp keer gesteek het, sodat iemand soos jy ons platpote kan oortuig om elders te gaan soek.”

Roux strek oor die tafel, krap deur die fotos, trek een nader. Hy draai dit so dat Buys kan sien. “Kyk hoe hoog is hierdie merk. Die ou wat hom gesteek het, is lank.”

Buys sak terug in sy stoel, kop agteroor. Sy amper onhoorbare geswets oor die Skepper sou die tronkkapelaan se bloeddruk die hoogte in gejaag het.

“En jy ken my ouens: Malan stoot nog tyd, Kriek is ʼn kortgat en Pumbaa lyk soos ʼn McDonaldsburger. Gaan skraap ʼn ander crew.”

Buys lê sy beker onderste bo in die wasbak. Sy kop draai nie, maar Roux weet sy oë mis niks nie. Laat hy rondkyk, na negentien jaar in die tronk steek Roux alles uit gewoonte weg. Selfs sy broodmes.

In die vensterbank langs die wasbak staan ʼn draagbare radio, aan op RSG. Die antenna rank met ʼn stuk elektriese draad by die venster uit. Soos in die tronk. Weerskante pronk avokadopeerpunte in glasbottels met water.

ʼn Skerp ontsmettingsmiddel hang in die lug.

“Ek’t die kat se piepieboks gewas,” sê Roux asof hy Buys se gedagtes kan lees. “Is ek jou enigste verdagte?”

Buys rus met sy boude teen die wasbak. Kruis sy arms. Staar by die venster uit. “Ken jy vir Johnny Cane?”

“Die bewaarder wat die twee bewaarders gepop en ons snoepiegeld gesteel het? Is hy al uit? Ek dog hy’t life gekry.”

“Hy’s uit op parool twee weke voor die eerste moord.”

ʼn Vragmotor wissel ratte, brul.

Kleintyd het Roux gedroom om vragmotors te bestuur sodat hy die wêreld kon sien. En êrens, soos in Sylvester Stallone se film Over the top, arm te druk. Toe toer hy net deur die land se tronke. Dertien in ses provinsies.

“Cane het in die tronk agter die Bybel geskuil, hoekom sal hy nou ewe skielik sterkgevreet wil wees? Soek iemand anders.”

Buys stoot homself weg van die wasbak, stap nader. Vinnige tree. Hy stoot die foto terug, tik met sy wysvinger daarop. Morsekode vir “praat met my”. “Stefan Nel, wat eerste gesteek was, het destyds in die beheerkamer gewerk en die polisie gebel nadat Cane die twee doodgeskiet het.”

ʼn Gemmerkat wurm homself deur die kombuisvenster, trippel nader en skuur homself teen Roux. Roux tel hom op die tafel, krap sy oor.

“Dis amper nuus, ek moet gaan.” Buys haal sy selfoon uit sy sak, swets binnesmonds. Jip, sonder twyfel die Skepper se naam. “Die blerrie ding is al weer pap, kan ek ʼn adres op jou foon soek?”

Roux stoot sy selfoon oor die tafel. Staan op. Gooi kos in die kat se bak. Hy hurk om die wasgoedpennetjie waarmee hy die kossak toehou, af te haal.

Voordat Roux die selfoon in sy sak druk, kliek hy op die drie vertikale strepies. Die twee vensters wys dat Buys na sy WhatsApp-boodskappe en geskiedenis op Google Maps gekyk het. Hoekom dink almal bandiete is dom?

“Wat het die bewaarders in gemeen?” Sy stemtoon verraai nie Roux se irritasie nie.

“Buiten vir Stefan, het vyf bewaarders in buite-spanne gewerk. Almal in 1993. Die sewende oorledene was die Ster se tronkhoof in 1993.”

“Dit lyk my jy soek eintlik na twee moordenaars. Dalk het Cane tog op Stefan wraak geneem. Hy’s lank genoeg vir daardie hoë skoot.”

Buys knik. “Jy sal vanaand op nuus hoor Cane is vanoggend arresteer vir paroolbreek en een klagte van moord.”

“Maar jy sou nie vir Cane geskraap het as jy nie reeds weet wie die reeksmoordenaar is nie.”

Buys glimlag triomfantlik. “Nou waarvoor dink jy is ek hier.”

“Ek het in 1993 my straf in die Ster begin, máár die ou heks hier onder het reeds vir jou gesê ek’s elke dag tuis. Meestal saam met vroulike geselskap, wat soms oorslaap.”

Roux sug. Gaan na Netwerk24 op sy selfoon. Hy maak die voorbladberig oop, draai die selfoon na Buys. “Jy soek na die tronkhoof se seun, Jacques.”

Buys knik. “Jy sal op vanaand se nuus ook hoor dat Hendrik Strydom gedurende 1993 in die buite-spanne gewerk het. Vyf van die oorledenes was daardie dag aan diens toe hy Jacques verkrag het. Strydom is egter in die tronk dood, toe besluit Jacques om op die bewaarders wraak te neem.” Buys skud sy kop asof hy “ai” wil sê. “Daar was baie publisiteit rondom die tronk waaruit Madiba geloop het. Dit was die hoof se goue kaart parlement toe en hy wou nie kollig op die voorval plaas nie, toe oorreed hy Jacques om die saak te los.”

“As jy dit alles weet, hoekom is jy hier?”

Buys loop om na die tafel, tel sy pyp op. “Toe ek nie die saak kon oplos nie, het ek afluisterapparate in jou woonstel versteek.” Hy skop na die asblik asof hy die kondoom wil wegskop. “Die dame wat gisteraand oorgeslaap het, ek’t ʼn ooreenkoms met haar aangegaan. Sy por jou oor die saak – om te kyk hoe slim jy is – en ek vergeet van haar nagtelike stappies. Voordat sy vanoggend huis toe is, is die twee mans al vasgetrek. Dankie. Maar ek sal veel eerder met jou wil werk, as deur haar.”