Eers was dit net ‘n naam,
iemand uit Noord-Italië,
van waar die Alpe die lug oopkam.
Die naam het gereis voor die mense,
en Frankryk het dit gehou
soos ‘n steen in ‘n sak.
Pontaix. Dauphiné.
Sestien-agt-en-vyftig kry ‘n seun sy eerste asem
in ‘n dorp van klip en kerkklokke,
waar God nog hardop gedien is
en dit stadig gevaarlik word.
Amsterdam, sewe-en-tagtig:
‘n Franse kerk in ‘n vreemde stad,
‘n gemeente wat by lamplig sing
in die taal wat hulle nie wil vergeet nie.
‘n Volk met sy land aan sy skoene,
want ‘n land het jy solank jy kan loop.
Toe die Borssenburg.
Agt-en-tagtig. Die see het sy rekening gestuur,
en elke golf was ‘n kwitansie.
Twee jaar later skryf iemand hom neer:
‘n siek man, met vrou en een kind.
‘n Koue reël in ‘n boek,
maar kyk hoe lank ‘n reël kan leef.
‘n Jaar daarna: grond.
Naby die Bergrivier, toegeken,
‘n stuk aarde onder die berge van Franschhoek,
nie ‘n geskenk nie, ‘n belofte
wat jy met jou hande waar moet maak.
Hy het gesaai wat ‘n swak lyf kon dra,
en die vallei het sy naam geleer.
Vandag dra die grond ‘n Franse naam,
asof dit self nog onthou wie dit gekry het:
Bien Donné.
Goed gegee.
En ek wonder of hy dit geweet het,
daardie siek man met sy handvol hoop,
dat ‘n mens kan arriveer met niks
en tog iets agterlaat wat ‘n eeu lank
nog goed gegee heet.
En Marie Couteau van Soudière,
ook uit daardie berge gebore,
het langs hom die klei geknie.
Ses kinders het sy gebaar,
ses lanterns in ‘n lang donker.
Op die eerste April sewentien-agtien het sy gegaan,
op ‘n dag vir grappe,
en niemand het gelag nie.
Daar is ‘n skild, so blou soos die verte oor water:
‘n swaard regop, silwer, met ‘n goue geves,
nie ‘n swaard om te slaan nie,
maar om te staan.
En weerskante ‘n draak, silwer, klimmend,
twee wagters wat mekaar in die oë kyk
en niks laat verbygaan nie.
Ons dra hom nog:
in die kaak, in die koppigheid,
in die dors na ‘n eie stuk grond,
in die oë wat te lank na die berge kyk.
Want die verlede het ons wortels gegee,
diep in klei en Dauphiné-klip.
En die familie, hierdie lang tou gesigte,
het ons vlerke gegee.
Dis hoe ‘n siek man met een kind
vandag ‘n naam kan wees
wat nog uitstyg.
Teken in om te kommentaar