DOODSKOOT
Tien oor agt op ʼn Sondagaand flikker blou en rooi ligte teen Roux se sitkamergordyne. Gordyne vir elke vertrek, was sy heel eerste aankope nadat hy in die woonstelblok langs die N12 ingetrek het, sodat niemand kan inloer en sien hy’t niks nie. Niks ontlok vrae. Vestig onnodige aandag op ʼn mens. Laat skindertonge spek skiet: Hy’t homself uit sy huis uit gedrink; seker sy arme vroutjie geslaan ook. Nee, nee, hy is ʼn druggie; hou julle vensters gesluit, want hy gaan ons rot en kaal steel. O nee, hy was in die tronk vir moord.
Buiten vir die skerpioen wat by sy nek uit klouter, is al Roux se tatoeëermerke weggesteek. Niemand wat hom kaalbolyf sien, sal weet dit is bende-tatoes nie – tensy die persoon êrens in een van die land se tronke tydgestoot het.
ʼn Konstabel leun teen die deurkosyn, loer kort-kort na sy beeld in die spieël. Die drie kerse gooi sy skaduwee monstrueus teen die dak. “Wa’,” vra hy: “begin ons na die sniper soek?”
Roux steur hom nie aan die konstabel nie; blaai eerder deur die moordfoto’s op brigadier Buys se selfoon. Pas geneem. River Café, Potch. Per WhatsApp aangestuur.
Buys sit op die armleuning, sy een been bo die ander gekruis; sy een hand streel ʼn kat. Die glinster in sy oë is lankal uitgedoof, maar vanaand lyk dit asof hy die wegraping aanskou het.
Klere op die teëls lei na die slaapkamer. Water raas. Moet die bad se krane wees. ʼn Vrouestem sing sag.
“Die kelnerin?” vra Buys met ʼn kopknik.
Roux skud sy kop. “Ou nuus.” Hy wys met sy duim na die badkamer, fluister. “My buurvrou, super hot. Sy’t selfs ʼn OnlyFans page.”
Die aandwindjie dreig om die kerse dood te blaas.
Die drie skote ʼn halfuur gelede in die studentedorp wil Roux laat kots. Helsem, soveel drome verlore.
Die konstabel se vinger blaai op sy selfoon. “Hel, check hier, alles is op social media. Gots, ʼn meisie was besig met ʼn live video.”
Roux gryp die selfoon uit sy hande; Buys volg, kyk oor Roux se skouer.
“As jy nog nader staan,” spot Roux: “betaal jy oor nege maande onderhoud.”
Buys pomp hom in die niere. “Is jy kwaad omdat ek jou plesier onderbreek het?”
Al drie studente staan in meer as een foto saam met Eva’s in intieme oomblikke, dit skakel anti-homofobie as misdaad uit. Twee van die slagoffers is wit, so dit elimineer rassisme. Wat bly oor?
Donderweer verhelder die sitkamer, sweepklap. Sy Pa het altyd geglo, vir elke sekonde tussen die blits en donderslag, is daar ʼn kilometer tussen jou en die weer. Dit gee Roux ʼn idee; hy knyp sy oë toe, hou die selfoon teen sy oor. Speel weer die video. Geen huiwering tussen die skote nie – dit beteken die skut het geen berou tydens die skietery gehad nie. Die skote het vinnig op mekaar gevolg, dit sê hy’t beheer verloor. Of dat hy ʼn ervare skut is. ʼn Skerpskutter.
“Kon iemand op die toneel vasstel vanwaar die skote afgevuur is?” Toe Buys sy kop knik, beveel Roux: “Vind uit of daar ʼn helder vlaggie êrens sigbaar is.”
Buys herhaal die versoek oor sy selfoon, wag. “Om die windsterkte te bepaal,” voeg hy ter wille van die konstabel by.
Minute later kom die antwoord: “Net die landsvlag by die restaurant.” Voor Roux kan vra, beveel Buys in die selfoon: “Vind by die bestuurder uit of dit hulle s’n is. Anders het die skerpskutter dit daar vasgebind en dan soek ek vingerafdrukke.”
Om in die wind, oor die water, oor so ʼn lang afstand akkuraat te skiet, dui op spesmagte opleiding.
Maar hulle word opgelei om nooit beheer te verloor nie.
Tog. In 1966 het ʼn skerpskutter in Texas vanuit ʼn toring op burgerlikes losgetrek, 14 mense is doodgeskiet en 31 noodlottig beseer.
Wat sou hom laat knak het? Daar is net een ding wat Roux sy praoolvoorwaardes sal laat breek, sy kind. Vir haar sal hy ... nee, moenie eens daaraan dink nie!
“By ʼn vulstasie.” Roux se stem is sag, asof hy hardop dink. Dit is wat hulle altyd met ʼn transito se wegkommotor gedoen het: water, olie, bande; asook ʼn vol tenk.
Die konstabel: “Wat?”
“Jy’t gevra waar begin ons na die helsem soek. By ʼn vulstasie. Begin sommer by die wat langs die N12 staan, naby Potch se uitgange.”
“ʼn Vulstasie?” Buys se wenkbroue raak aan mekaar. Sy vinger wys eers na die konstabel, dan na die video. “Ek soek die meisie wat die video gemaak het.” Dan: “Roux, wat het jy opgetel?”
Roux se hande orkestreer soos hy praat. “Kyk uit vir ʼn man en ʼn seun ... Die seun is tussen agt en tien, dalk ʼn jaar of twee jonger, maar nie dag ouer nie.”
“Jy’s te vinnig vir my,” keer Buys. “Hoekom ʼn vulstasie en hoe weet jy hy’t ʼn seun?” As ʼn nagedagte: “Wie de hel skiet kinders op ʼn Sondag dood?”
Die katjie skuur teen Roux se bene. Pablo. Vernoem na die berugte dwelmbaron. Hy tel hom op, soen sy pels. “Honger, ou seun?”
Hy wys na sy horlosie. “Kyk hoe laat is dit. Drie-en-twintig minute oor sewe, op ʼn Sondag. My opinie? Die skerpskutter is geskei en sy seun bly by sy ma. Ver, anders sou hy hom meer gereeld gesien het. Hy’s uiters presies, so hy sou sy voertuig volgemaak het om heen en weer te ry. Hy sou vir die seun koeldrank en lekkers gekoop het ... Nou dat ek daaraan dink, vir hom Coke en Grandpa. Vir die druk.”
Die konstabel druk die selfoon dood. “Is jy ʼn sniper? Of profiler” Vir Buys: “Potch se speurtak gaan haar nou optel. Hulle sal Brigadier bel as hulle naby is.”
Roux skud sy kop, nee, vir albei. Maar verduidelik nie. Tel eerder die punte op sy vingers af soos hy praat. “Ons weet dis nie ʼn boer wat die sneller getrek het nie, want bokjag en mense-skiet is nie dieselfde nie, dus het hy opleiding. Dis bevestig deur die vlaggie en die kalmte tussen die skote. Elkeen sekuur. Niemand het iets gehoor of gesien nie? En hy’t ongesiens weggekom? Dit beteken hy’t al op mense geskiet, wat beteken hy kom uit die polisie of weermag. Ek sou geld op die weermag sit. Laasgenoemde het meer aksie gesien.”
ʼn Vrou loer in ʼn bol stoom by die badkamer uit, gaap hom oopmond aan. ʼn Handdoek is om haar lyf gedraai; nog een om haar kop. “Ek’t nie geweet jy’s in die polisie nie, Roux. Koffie, menere?”
Dit pla haar blykbaar glad nie dat drie paar oë haar lyf takseer nie.
Buys skeer sy oë weg, kyk Roux aan asof hy wil sê: jou gelukkig wetter. Vra: “Hoe weet jy hy’t ʼn seun? Hoekom nie ʼn dogter nie? En hoekom juis tussen agt en tien?”
“Obama het in 2009 begin om die soldate uit Irak te onttrek, dus sou ons skerpskutter kort daarna huiswaarts gekeer het. Van die ou baarde uit die Bosoorlog het mos oliepyplyne opgepas,” antwoord hy voor die konstabel kan vra: “Dit vat tyd om ʼn meisie te vind, te trou en dan moes hulle nog nege maande wag vir die baba.” Roux loop op en af terwyl hy praat. “Ons skerpskutter het sy seun vanmiddag huis toe gevat, more is skool. Ons skerpskutter wou seker gister met die Bokke bande bou, dalk braai en bietjie bal skop, maar die laaitie lê heeldag voor die TV of met sy neus in ʼn boek. Hy wil nooit gaan jag nie, nog minder leer skiet. Wil nie visvang, bergklim of iets waarmee die skerpskutter kan connect nie. Dit het oor die laaste paar jaar frustrasie opgebou en vanmiddag ontplof. En om jou vraag oor die dogter te antwoord, mans gee nie om as hulle nie wil jag, visvang en rugby kyk nie.”
“Hoekom vanmiddag?” vra Buys en die konstabel gelyktydig.
ʼn Motor backfire, die konstabel skrik se nek ruk en hy gryp sy hart vas.
“Iets het hom ge-trigger. Of die seun. Dalk sy eks se nuwe liefde. Vanoggend se plaasaanval – enigiets.”
∞ ∞ ∞
ʼn Halfuur later kom die nuus deur: ʼn man en seun van ongeveer nege of tien het ʼn Isuzu KB 280 volgemaak by TotalEngergies. Al hoekom die petroljoggie dit onthou, is omdat die seun (nes hy) erg mank in sy linkerbeen is.
“Stuur hulle foto na skietklubs in die omtrek en die veteranevereniging,” beveel Buys.
“Nee,” keer Roux, harder as wat nodig is. “Daai ouens is soos ons bandiete – beskerm mekaar. Voordat iemand aan sy deur gaan klop, is hy weg. En as hy enigiets van Kaalvoet Thysie se kaliber is ...” Hy dink. “Plaas liewer die seun se foto op Facebook en sê hy is vermis. Iemand sal sy ma kontak en sy sal ons bel.”
Hy tel ʼn halwe glas wyn op, teug daaraan. “Jaag die skerpskutter deur na sy eks se huis toe en sien polisie voertuie daar, sal hy niks vermoed nie.”
Minder as tien minute na die Facebook plasing, bel ʼn vrou en vra watter siek grap dit is. Sy skree so hard in Buys se oor, Roux hoor elke woord.
Buys kry haar kalm, sweer die man wat die inligting deurgegee het, het gesê hy is ...
Hy kry nie kans om sy sin te voltooi nie.
ʼn Paar minute later het hulle die skerpskutter se naam; asook die trigger. Vandag, presies drie jaar gelede, is die seun ʼn paar meter vanaf River Café deur ʼn dronk bestuurder raakgery. Die polisie kon nooit die skuldiges vastrek nie en die band tussen pa en seun het gekwyn.
∞ ∞ ∞
Buys tel die wynbottel op, skink vir homself ʼn glas. “Om bewyse teen hierdie vent te kry ...”
Roux weet wat hy suggereer. “Een van my crew sal die vent se Isuzu kaap.” Hy lig sy glas, cheers. “Maar ons hou die bakkie.”
Teken in om te kommentaar