Alwyn Roux is digter en dosent in literatuurwetenskap. Sy debuutbundel Weerskyn (Protea,2024) het die 2026-Eugène Marais-prys gewen. Hy is medesamesteller (saam met Neil Cochrane) van Merang (Naledi, 2025). Neil Cochrane is in 1978 op Klerksdorp gebore. Van sy gedigte verskyn in versamelbundels en literêre tydskrifte. Hy is ’n ervare poësieredakteur en boekresensent met meer as ’n honderd en twintig resensies op sy kerfstok. In 2023 word hy aangewys as die wenner van Versindaba se kompetisie vir mediese poësie.
Vir Alwyn Roux is boeke waarskynlik nooit bloot boeke nie.
Dit is plekke waar mense dink, onthou, droom, vrae vra en soms iets van hulself ontdek. Miskien is dit juis daarom dat sy werk hom oor verskillende wêrelde laat beweeg: van literatuurwetenskap en akademiese navorsing tot kreatiewe skryfwerk en poësie.
Alwyn is ’n digter, literatuurwetenskaplike en dosent aan Unisa se Departement Afrikaans en Algemene Literatuurwetenskap. Hy het sy akademiese opleiding aan die Noordwes-Universiteit voltooi — van sy BA tot sy PhD — en spesialiseer onder meer in literêre teorie, kreatiewe skryfwerk en narratologie. Sy navorsingsbelangstellings sluit skrywers soos Marlene van Niekerk en Breyten Breytenbach in, asook groter vrae oor landskap, ekologie, plek en die mens se verhouding met die wêreld.
Maar ’n mens kry nie die volle prentjie van Alwyn Roux wanneer jy net na sy akademiese CV kyk nie.
Want tussen al die navorsing, artikels en lesings is daar ook die digter.
Sy debuutbundel, Weerskyn, het in 2024 by Protea Boekhuis verskyn. Die bundel beweeg rondom herinnering, afwesigheid en weerkaatsing — daardie interessante gebied waar die wêreld wat ons sien en die wêreld wat ons onthou, nie altyd presies dieselfde is nie.
In 2026 het Weerskyn die Eugène Marais-prys verower, wat Alwyn se plek as ’n belangrike nuwe stem binne die Afrikaanse poësie verder bevestig het. Hy deel die prys met Lynthia Julius vir Kinderlê.
Alwyn se betrokkenheid by Afrikaans eindig ook nie by sy eie gedigte nie.
Saam met Neil Cochrane was hy die samesteller en redakteur van Merang, ’n omvangryke bundel wat in 2025 deur Naledi uitgegee is. Die boek bring 182 voorheen ongepubliseerde Afrikaanse gedigte deur 88 digters bymekaar en sluit gevestigde digters sowel as nuwe stemme in. Die bundel gee ook ruimte aan verskillende variëteite van Afrikaans en vier die verskeidenheid van hedendaagse Afrikaanse poësie.
Dit sê iets oor Alwyn se plek binne die boekewêreld: hy is nie net iemand wat self skryf nie, maar ook iemand wat help om ander mense se woorde ’n plek te gee.
Hy was ook betrokke by Onthou is die dag wat breek, ’n huldigingsbundel rondom Lina Spies wat in 2026 deur Naledi uitgegee is. Naledi beskryf hom daar as ’n digter en dosent in literatuurwetenskap en noem ook sy rol as medesamesteller van Merang.
Een van die lekkerder kante van Alwyn se werk is dat hy nie literatuur as iets ontoegankliks probeer hou nie.
Hy was betrokke by Unisa se kreatiewe-skryfprogram “The Writing Bus with Alwyn”, waarin hy studente deur poësie, kortverhale en drama begelei het. Die materiaal sluit onder meer lesse in oor hoe om ’n gedig te skryf en hoe om die eerste konsep van ’n kortverhaal aan te pak.
Daarin lê iets van die mens agter die akademikus: die begeerte om nie net oor stories en gedigte te praat nie, maar om ander mense aan te moedig om self die eerste sin te skryf.
Dalk is dit die interessantste manier om na Alwyn Roux te kyk.
Hy leef aan die een kant in die wêreld van akademiese navorsing — waar woorde ontleed, teorieë getoets en tekste binne groter literêre tradisies geplaas word.
Aan die ander kant is hy ’n digter.
En ’n digter kan nie altyd tevrede wees met antwoorde wat klaar uitgelê is nie.
Daar moet ruimte wees vir die onsegbare, vir herinnering, vir twyfel, vir klank en beeld, vir die dinge wat ’n mens eerder aanvoel as verduidelik.
Miskien is dit waarom sy belangstelling so wyd strek: van Breyten Breytenbach en Marlene van Niekerk tot narratologie, landskap, ekologie en kreatiewe skryfwerk. Hy kyk nie net na wat ’n teks sê nie, maar ook na die wêreld waarin daardie teks ontstaan — en na die mens wat probeer om daardie wêreld in woorde vas te vang.
Alwyn Roux is daarom meer as ’n akademikus wat oor literatuur skryf, en meer as ’n digter wat boeke publiseer.
Hy is deel van daardie groter gesprek rondom Afrikaans — ’n gesprek waarin ou stemme en nuwe stemme, gevestigde digters en debutante, navorsing en verbeelding langs mekaar kan bestaan.
En miskien is dit uiteindelik waaroor boeke gaan:
Om vir ’n oomblik deur iemand anders se woorde na die wêreld te kyk — en dan, wanneer jy jou eie boek toemaak, die wêreld effens anders te sien.
Kontak Alwyn Roux direk. Jou boodskap sal per e-pos gestuur word.
