Sommige mense dra ’n plek saam met hulle, maak nie saak hoe ver hulle weggaan nie. Vir Analize Viljoen is daardie plek Parys in die Vrystaat – die dorp waar sy gebore is, waar haar liefde vir stories begin het en waarheen haar hart uiteindelik weer teruggekeer het.

Sy het van kleins af gelees. Só baie gelees dat sy die kinderboeke wat sy by die biblioteek uitgeneem het, teen die tyd dat hulle terug moes gaan, feitlik uit haar kop geken het. Toe Trompie, Saartjie en Uile deel van haar wêreld word, het sy reeds geweet dat sy eendag self boeke wou skryf.

Ná matriek het sy kommunikasiekunde aan die Pukke studeer en daarna haar lewe begin oopstoot na die wêreld. Sy het as au pair in Nederland gewerk en uiteindelik sowat nege jaar in die buiteland gewoon – onder meer in Singapoer, Maleisië en Dubai. Sy het ook in die filmbedryf gewerk en in vyf lande gewoon.

Maar ’n mens kan ver reis sonder om noodwendig weg te kom van waar jy vandaan kom.

Ná 13 jaar in die Kaap het herinneringe aan die Vrystaat weer begin roer. Vandag is Parys weer haar tuiste – dieselfde dorp waar haar storieliefde begin het, maar nou met ’n hele wêreld se ervarings in haar bagasie.

Tussendeur gee sy aanlyn Engelse klasse, veral aan buitelandse studente, maar haar skrywerspen bly besig.

In 2019 het sy saam met haar vriendin en medeskrywer Trisa Hugo gedebuteer met Oor en weer. Die roman vertel die verhaal van twee baie verskillende vroue, Manda en Billie, wie se lewens deur ’n toevallige ontmoeting en die eienaardige vriendskap tussen hulle troeteldiere verstrengel raak. Agter die humor en verhoudings lê groter temas oor liefde, vriendskap, weerloosheid en die baie vorme wat liefde kan aanneem. Die boek is vir ’n Woordveertjie benoem en het die kortlys van drie gehaal.

Daarna het Kleur en Karamel gevolg – ’n boek wat ’n besonderse plek in die Afrikaanse romanse inneem. Die roman is in 2022 deur LAPA Romanza uitgegee en word beskryf as die eerste lesbiese romantiese werk in Afrikaans. Vir Analize was dit nie ’n groot politieke verklaring nie, maar eerder ’n uitdaging om ’n verhaal te vertel oor mense en liefde wat nie altyd in die tradisionele vorme van Afrikaanse populêre fiksie verteenwoordig is nie.

Sy en Trisa Hugo het daarna weer saam geskryf aan Oop deure, ’n verhoudingsroman wat op ’n plaas in Tesselaarsdal afspeel. Die verhaal bring vier mense met verskillende agtergronde en ingewikkelde verhoudings bymekaar en speel met temas soos vriendskap, familie, liefde en persoonlike vryheid.

Maar Analize se betrokkenheid by boeke gaan verder as haar eie skryfwerk.

Tydens die Covid-inperking het sy en Trisa besef hoe stil die gewone boekwêreld geword het. Boekbekendstellings en skrywersgesprekke kon nie meer op die gewone manier plaasvind nie. Hulle het toe ’n aanlyn platform begin waar skrywers kon gesels, boeke bespreek en Afrikaanse e-boeke beskikbaar gestel word. Dit het uiteindelik deel geword van die groter digitale beweging rondom Afrikaanse boeke.

Analize het later ook haar liefde vir stories gebruik om ander skrywers se werk te verken. Sy skryf onder meer vir Parys Gazette oor Afrikaanse skrywers en boeke, waar sy met skrywers gesels oor hul werk, hul karakters en die stories agter die stories.

Miskien is dit wat haar eie reis so interessant maak.

Sy het van Parys na die wêreld en weer terug beweeg. Van kommunikasie en film na boeke. Van lees na skryf. Van haar eie verhale na die verhale van ander.

En deur al hierdie verskillende hoofstukke bly daar een ding konstant: haar liefde vir stories.

Want vir Analize Viljoen is ’n boek nie net iets wat jy lees nie. Dit is ’n plek waar mense mekaar kan ontmoet – soms mense wat baie soos jy is, soms mense wat glad nie soos jy is nie, en soms mense wat jou dalk help om iets nuuts van jouself te verstaan.

Sy is steeds ’n mens wat graag reis, die buitelewe geniet en nuuskierig bly oor stories en mense. En dalk is dit juis waarom haar eie lewe soos ’n goeie roman lees: daar was ’n vertrek, ’n lang reis, ’n paar onverwagte draaie – en uiteindelik ’n tuiskoms.

Analize Viljoen skryf omdat sy nog altyd geglo het dat daar iewers ’n storie wag om vertel te word. En sy weet: die volgende een kan enige oomblik begin.