Bacchus Nel (gebore Stephen Nel, 1975) is ’n Suid-Afrikaanse sanger, liedjieskrywer, musikant en digter wat bekend staan vir sy diep, poëtiese lirieke en sy intieme, verhaalgedrewe musiekstyl. Sy lewe het ’n dramatiese wending geneem toe hy op 21-jarige ouderdom in ’n motorongeluk betrokke was wat sy sig permanant geneem het. In daardie donker draai het hy ’n kreatiewe uitlaat gekry in die kitaar: hy het homself leer speel en begin skryf, wat die grondslag gelê het vir ’n unieke stem in die Afrikaanse musiektoneel. Bacchus se musiek weerspieël sy intens persoonlike perspektiewe. Sy tekste behandel temas soos daaglikse bestaan, verbode liefde, verlore liefde, die stad en die platteland — alles met ’n ryk verbeelding, subtiele humor en emosionele diepte. Hy het verskeie albums vrygestel, waaronder In die Arms van die Nag, Tussen Junk en Jewelry, Twee Ster Hotel en Vaalrivier (2023), elk met sy karakteristieke roetnaverhaal, introspeksie en liriese landskap. Bacchus is nie net op die groter Suid-Afrikaanse verhoog gesien nie, maar ook by feeste en konserts soos Aardklop, KKNK en STRAB, waar sy optredes dikwels gekenmerk word deur direkte konneksie met die gehoor en ’n kragtige muzyksiel. Sy musiek en lirieke word dikwels beskryf as “bittersweet” eerder as romanties, met ’n rou, eerlike siening op die lewe en die menslike ervaring.
’n Album wat jare lank gewag het om gehoor te word
Sommige albums word gemaak omdat alles op die regte oomblik bymekaar kom. Ander albums moet wag.
Ou Blou Skoene van Bacchus Nel behoort aan laasgenoemde groep.
Die album wat uiteindelik op 28 Oktober 2020 vrygestel is, het eintlik sy oorsprong etlike jare vroeër gehad, toe Bacchus saam met Riku Lätti in die Strand aan die opnames begin werk het. Wat aanvanklik as ’n volwaardige bandalbum beplan is, het nooit heeltemal in daardie vorm tot stand gekom nie. Die liedjies het egter bly lê — en gewag vir die regte tyd.
Jare later het Riku die opnames weer uit die argief gehaal en die liedjies vir Willem Möller gestuur. Möller het die materiaal gemeng en gemaster en ook op plekke kitaar bygespeel. Só het ’n klomp ou opnames stadigaan ’n nuwe album geword.
En dit is dalk deel van die bekoring van Ou Blou Skoene: dit klink nie soos ’n album wat haastig gemaak is omdat daar ’n vrystellingsdatum op die kalender was nie. Dit dra die spore van tyd — van mense wat op verskillende oomblikke by die musiek aangesluit het en van liedjies wat lank genoeg gewag het om uiteindelik hul vorm te vind.
’n Klomp vriende, ’n klomp instrumenteDie album het ook mettertyd ’n interessante versameling musikante bygekry.
Jannie “Hanepoot” van Tonder speel tromboon op twee van die liedjies. Jacques “Jigglesworth” du Plessis bring die klank van ’n saag na die album, HA!MAN Francois Le Roux speel tjello, en Riku Lätti self speel trekklavier. Jean “Tunes” Marais en Mark Ellis het onderskeidelik tromme en bas op een van die snitte gespeel.
Dit is ’n vreemde en wonderlike lys instrumente vir ’n album wat op sy hart ’n versameling Bacchus-liedjies is: kitare, trekklavier, tjello, tromboon, saag, bas en tromme.
Maar dit pas eintlik by Bacchus se musiek.
Sy liedjies was nog nooit besonder geïnteresseerd daarin om netjies binne een genre te bly nie. In ’n onderhoud het hy dit self só gestel:
“Ek maak nie Afrikaanse musiek nie, maar wel musiek in Afrikaans.”
Daardie houding hoor ’n mens ook in Ou Blou Skoene. Die album word op musiekdienste as blues, country en folk-blues geklassifiseer, maar sulke etikette vertel eintlik net ’n gedeelte van die storie.
Een van die liedjies op die album, “Seesiek Pianis”, het ’n besonder interessante geskiedenis.
Toe Bacchus in 2020 vir My Stories SA oor Ou Blou Skoene gesels het, het hy en die program die liedjie saam uitgevoer. Hy het spesifiek genoem dat “Seesiek Pianis” deel van die album is.
Die liedjie is ook vandag nog deel van die amptelike albumvrystelling en is 5 minute en 12 sekondes lank.
Maar miskien is dit juis die soort liedjie wat die album se geskiedenis mooi opsom: ’n lied wat lank voor sy uiteindelike vrystelling bestaan het, deur verskillende musikante en hande gegaan het, en uiteindelik sy plek gekry het tussen die ander stories op Ou Blou Skoene.
Tien liedjies en amper 49 minute se storiesToe die album uiteindelik in 2020 vrygestel is, het dit uit tien snitte bestaan:
Buite in die reën
Johnny Walker Blues
Seesiek Pianis
Blou Maandag Blues
Ou Blou Skoene
As My Skip Inkom
As Jy Huis Toe Verlang
Yin & Yang
Passop Vir Die Hond
In Die Begin
Saam is dit ’n album van ongeveer 48 minute en 35 sekondes. Bacchus word op die amptelike metadata as hoofkunstenaar, komponis en liriekeskrywer aangedui, met Wasgoedlyn Musiek as die label.
Teen die tyd dat Ou Blou Skoene uiteindelik vrygestel is, was dit Bacchus se vierde vollengte-album, ná In Die Arms Van Die Nag (2005), Tussen Junk & Jewelry en Twee Ster Hotel. Dit is later gevolg deur Vaalrivier.
Soms moet ’n liedjie net wagDaar is iets besonders aan die verhaal van Ou Blou Skoene.
Dit is nie ’n verhaal van ’n album wat perfek volgens plan verloop het nie. Inteendeel. Die oorspronklike plan het verander. Die bandalbum het nooit gerealiseer soos aanvanklik bedoel nie. Die opnames het vir jare gelê. Ander mense het later hul instrumente bygevoeg. Willem Möller het die ou materiaal weer oopgemaak en dit tot ’n geheel gevorm.
En toe, uiteindelik, was die album daar.
Miskien is dit ook ’n goeie beskrywing van Bacchus Nel se musiek in die algemeen: liedjies wat nie probeer voorgee dat die lewe netjies verloop nie.
Daar is verlange, humor, blues, liefde, verlies en die vreemde karakters wat ’n mens langs die pad raakloop.
En soms is daar net ’n paar ou liedjies wat jare lank wag.
Tot iemand hulle weer optel.
Tot iemand weer luister.
Tot die tyd reg is.
Dit is die verhaal van Ou Blou Skoene.
Bacchus Nel
Ek weet nie meer presies wanneer Bacchus die eerste keer by my opgedaag het nie.
Dit voel soos een van daardie dinge wat altyd al gebeur het.
Daar was musiek. Daar was kitare. Daar was mense wat songs gehad het wat nog nie heeltemal geweet het waarheen hulle op pad was nie. En daar was hierdie man met ’n klomp liedjies wat nie probeer het om belangrik te wees nie, maar wat tog, as jy mooi luister, oor nogal belangrike goed gaan.
Ons het Twee Ster Hotel lank voor hierdie weergawe gemaak.
Die liedjies was daar. Bacchus was daar. Die mense wat saam met hom gespeel het was daar. Die lewe was daar, met al sy mooi en lelike goed wat gewoonlik nie toestemming vra voordat dit by die opname insluip nie.
En toe gebeur die gewone ding met ’n album.
Dit word klaar verklaar.
Dit word gemeng. Gemaster. Uitgereik. Gehoor deur mense wat daarvan hou, en mense wat nie daarvan hou nie. Dit word deel van ’n mens se geskiedenis en skuif dan stadig agtertoe in die rak.
Totdat jy eendag weer daarna luister.
En jy hoor iets wat jy lanklaas gehoor het.
Nie noodwendig iets wat daarby gevoeg is nie.
Iets wat nog altyd daar was.
Bacchus is een van daardie liedjieskrywers wat my laat dink aan hoekom ons in die eerste plek songs maak.
Nie omdat ’n song noodwendig iets moet oplos nie.
Nie omdat dit perfek moet wees nie.
Maar omdat ’n goeie liedjie vir ’n paar minute ’n plek kan oopmaak waarin iemand anders kan gaan staan.
Bacchus doen dit met stories.
Met mense.
Met verlange.
Met humor.
Met die soort hartseer wat soms so droog vertel word dat jy eers later besef jy moes eintlik gehuil het.
En met daardie vreemde vermoë om ’n mens op ’n plek te laat beland waar jy nog nooit was nie, terwyl jy skielik voel jy was nog altyd daar.
Dit is dalk hoekom Twee Ster Hotel steeds vir my werk.
’n Hotel is immers ’n plek waar niemand eintlik bly nie.
Jy kom aan.
Jy slaap daar.
Jy vertrek weer.
En iewers tussen die twee gebeur jou lewe.
Hierdie is dus nie ’n nuwe opname van Twee Ster Hotel nie.
Dit is ook nie ’n poging om die oorspronklike een te “verbeter” nie.
Dit is dieselfde album.
Dieselfde liedjies.
Dieselfde geskiedenis.
Net hierdie keer het ek self weer my hande daaraan gesit.
Ek het die oorspronklike opnames geneem en hulle weer gemeng en gemaster — spesiaal vir Die Wasgoedlyn.
En dit is waar die ding vir my interessant raak.
Want as jy lank genoeg met musiek werk, begin jy besef dat perfek en mooi nie noodwendig dieselfde ding is nie.
Soms is die asem tussen twee frases mooier as die perfekte frase.
Soms is die klein beweging van ’n mens wat voor ’n mikrofoon sit belangriker as die presiese posisie van die mikrofoon.
Soms moet ’n kitaar ’n bietjie skeef wees.
Soms moet ’n stem hoorbaar mens wees.
Soms moet alles nie mooi in sy plek wees nie.
Want mense is nie mooi in hulle plekke nie.
Ons is morsig.
Ons is skeef.
Ons is soms te hard en soms te sag.
Ons vergeet woorde.
Ons raak verlief op die verkeerde mense.
Ons verloor mekaar.
Ons vind mekaar weer.
Ons maak foute.
Ons probeer weer.
En dan noem ons dit lewe.
By Die Wasgoedlyn het ons ’n eenvoudige leuse:
Imperfection is perfection.
Ek dink Twee Ster Hotel verstaan dit.
Daarom wou ek nie die lewe uit hierdie opnames poleer nie.
Ek wou eerder kyk of ek hulle weer kon laat asemhaal.
Daar is nog iets wat vir my belangrik is.
Hierdie album behoort nie net aan Bacchus nie.
Soos alle goeie musiek behoort dit uiteindelik aan die mense wat dit saam gemaak het én aan die mense wat dit later hoor.
Die Wasgoedlyn was nog altyd vir my ’n plek waar liedjies nie hoef te vra of hulle belangrik genoeg is om gehang te word nie.
Ons span die lyn.
Mense bring hulle songs.
Ons hang hulle op.
En dan staan ons ’n bietjie terug.
Dit is al.
Bacchus is een van die mense wat al lank aan daardie lyn hang.
Nie omdat hy perfek is nie.
Juis omdat hy nie probeer wees nie.
En miskien is dit die grootste rede waarom sy liedjies bly.
As jy nou na Twee Ster Hotel luister, luister asseblief nie net na wat reg is nie.
Luister ook na wat effens verkeerd is.
Luister na die asem.
Die hout van die kitaar.
Die vingers.
Die spasie.
Die mens agter die mikrofoon.
Luister na die plekke waar die musiek nie probeer voorgee dat dit iets anders is as wat dit is nie.
Want daar, dink ek, lê iets van die waarheid van ’n liedjie.
Hierdie is nie ’n album wat vandag gemaak is nie.
Dit is ’n album wat ’n tweede lewe gekry het.
En dalk is dit al wat ons met musiek kan doen:
Ons kan dit nie terugvat nie.
Ons kan dit nie perfek maak nie.
Ons kan dit net weer ophang.
En kyk hoe dit in die wind beweeg.
Kontak Bacchus Nel direk. Jou boodskap sal per e-pos gestuur word.
