Beskut teen vrese is heg gekomponeer en ryk aan vars en verrassende beelde. Dit is ’n eiesoortige bydrae tot die Afrikaanse poësie. Die bundel is méér as aktueel. Dit is in en vir hierdie tyd van vrese waarin ons leef geskryf. Dit word ingelei deur Verse teen vrese. Corona het ons almal se insigte, vooruitsigte en drome oorgeneem. Daarom kan ons ons vereenselwig met die bedreigdes. Ons hede en toekoms word deur Corona bedreig. Alles is onseker. Die vraag is: hoe kan en moet ons leef in die tyd van Corona? Is daar nie tog sprankies hoop nie? Hoe lyk en waarheen lei die omweë van die liefde ons? Waar Corona is, is daar ook elegieë – uit die antieke en huidige wêrelde. Kan die towerfluit ons help teen Corona? Is die mens (ons) nie net ’n waagstuk nie? Hierdie bundel wemel van ontroerende verse in die tyd van Corona. Met die verse in die hand en hart mag ons Corona in die gesig kyk, al sien ons niks nie. Die gedigte laat ons die onsienlike van Corona sien. Eindig alles net met die lied Who wants to live forever? Wees stil, wag maar, alles word nuut.

Dante Alighieri se Divina Commedia is een van die skerpsinnigste en oorspronklikste werke wat ooit die lig gesien het. Met sy Divina Commedia beoog Dante om die boosheid van die mens aan die kaak te stel en roep hy die mens op om saam te werk aan die skepping van ’n beter samelewing van vrede en orde onder leiding van ’n goeie keiser en pous. Dante het ’n ingewikkelde rym­skema, die terza rima met die ketting­ryme aba bcb cdc gebruik. In hierdie bundel het Cas Vos dele uit Dante se Inferno en Paradiso vertaal. Die Purgatorio is sy eie skepping. Sy tersines is in ’n aba cdc efe rympatroon vertaal. Die aantal lettergrepe van elke tersine is konsekwent: 12-11-12. Dante se lang reis kan tematies verbind verbind word met Israel se uittogverhaal. Dit begin met die slawerny in Egipte (die Hel, Inferno), die woestyntog (Purgatorio) en die intog in die Beloofde Land agter die horison (Paradiso). Hierdie tematiese patroon word ook in dvie bundel gevolg. Vir Dante is Florence geografies en metafories die oorsprong van chaos en verbrokkeling. Dáár het mense in die knelgreep van kerklike, politieke en sosiale magte geleef en gesterf. Drie van Cas Vos se gedigte voltooi die bundel. In ons tyd is die stad Aleppo in Sirië met vernietigende wapens in puin gelê. Vir Vos is Aleppo nou die geografiese en metaforiese plek van chaosmagte. Soos ’n wit roos skitter daar egter ook strale van hoop.

Die huidige werk is nie ’n samevoeging van Fragmente uit Die Ilias en Fragmente uit die Odusseia nie. Hierdie vertaling is ’n versvertaling wat presies aandui watter dele uit Die Ilias en Die Odusseia vertaal is. In hierdie noukeurige versvertaling is enkele dele van Die Ilias en boeke of dele van Die Odusseia uit Grieks vertaal om dit in eietydse gedigte te laat vloei. Die versvertaling van die boeke van Die Odusseia is streng in ooreenstemming met die Griekse teks. Die resultaat is noukeurig, statig, ernstig, verhewe en verhalend. Sekere reëls van boeke van Die Ilias is ook gebruik en dit word by van die gedigte aangedui. Hierdie versvertaling beoog om deur hartgrypende gedigte mense se handelinge in ons dag aan die kaak te stel. Die donker kante van menswees word nie verdoesel nie. Daar is talle versoekings op die lewenspad van die mens. Oorloë en magsbeheptheid bedreig die mens en die natuur se voortbestaan. Die wonder van die liefde en vrede is die slot en hoogtepunt van Die Odusseia. Niks is immers heerliker as vrede en liefde nie. Mag vrede en liefde die lewens van mense in ons dag verryk. Die lewe is ’n reis lank en kom êrens in die toekoms tot ’n einde.’n Aantal gedigte oor persone wie se reis tot ’n einde gekom het, word hieraan gewy. Die gedig, “Die mens se lewensreis voltooi”, vorm die slot van die gedigte.

Cas Vos is ’n bekende digter, vertaler, teoloog en akademikus. Hy is uitnemend toegerus om ’n boek oor die Psalms, wat geloofsgedigte is, te skryf. ’n Kenmerk van hierdie boek is dat die skrywer al die vermelde literatuursoorte wat hy gedurende sy loopbaan uitmuntend bemeester het gesamentlik op so ’n wyse aanwend dat hulle mekaar onderling aanvul en verdiep. Cas Vos ontsluit die Psalms deur ’n verhelderende toeligting van die digterlike tegnieke wat die Psalmdigters gebruik het. Hiermee word dit vir die leser moontlik om die woning van die Psalms met verwondering te betree. Die Psalmreis laat die leser op die melodie van Psalm 150 die groot hosannas op die Here sing. Geloofsgedigte sal die leser boei en verras en nuwe insigte op sy/haar lewensreis gee.

 In ’n oomblik toon die hand van ’n ervare digter wie se poëtika reeds gevestig is in terme van temas en tegnieke. Die digbundel verteenwoordig ’n voortsetting van dié aspekte van Vos se digkuns waarvoor hy reeds lof verdien het. Op tegniese vlak is daar veral sy baie effektiewe gebruik van ’n onpretensieuse toon wat dikwels sonderlinge poëtiese vondste oplewer. ’n Voorbeeld hiervan is die nuutskepping (die slinkshandige). Tegniese vernuwing vind ook plaas deur die aanwending van die epiese gedig en die tersine. Die intertekstuele gesprek met Homeros en Dante as reismotief om ’n langdurige ongeluk en operasie poëties te verwoord, is nuut in die Afrikaanse digkuns. Tydens die reis kom daar fel en verskillende emosies en ervaringe na vore. Dit word alles met die leser gedeel. Die tematiese nuutheid en aktualiteit van die bundel blyk uit die digterlike uitbeelding van die menseslagting op 13 November 2015 in Parys en vlugtelinge uit Sirië  se bootreise na ’n heenkome. In die bundel kom daar diep emosies na die oppervlakte. Alles gebeur in ’n oomblik. Op die lewensreis word verskillende emosies ervaar: lig en donker, liefde en ongeluk, geboorte en die na-lewe. Die tema van verganklikheid en ouer-word is sentraal in die bundel. Die lewensreis is ook ’n taalreis. Daarom word die taalgesprek, in ’n boeiende saampraat met Konstantinos Kavafis, poëties uitgedruk.  Op die leefreis is daar ook verlies. Hier kom Cas Vos se vertalings van Konstantinos Kavafis en Georgos Seferis se Griekse gedigte aan die bod. Die reis eindig egter nie in wanhoop nie, maar met uit-sig.

Inferno: Dante Alighieri Vertaal en verklaar deur CAS VOS Cas Vos is ‘n bekende op die gebied van digkuns. Sy vorige werke sluit in: Die goddelike komedie (2017) en Il Paradiso (2018).

ISBN: 978-1-928518-57-0  

Die Il Paradiso is die hoogtepunt van Dante Alighieri (1265-1321) se driedelige werk. Hy gebruik van die aangrypendste metafore en vergelykings om sy reis te beskryf. Hy is sonder twyfel een van die briljantste digters ooit. Cas Vos se vertaling is die eerste vertaling daarvan in digvorm in Afrikaans. Hy wend verrassende en sprankelende metafore en vergelykings in sy vertaling aan en hy vertaal al die Latynse himnes op ’n indrukwekkende wyse. Twee kenners van Dante se Italiaanse teks skryf: “Magnifico!” en die ander een: “Heel, heel bijzonder! Wat een prachtige beelden, het Universum in al zijn raadselachtigheid én schoonheid, en dan die schitterende vertaling …” Die leser word uitgenooi om die reis na die Paradiso onder die klank van sange en lieflike beelde te onderneem. ’n Video-opname deur Hennie Maas van beeld en klank is beskikbaar op die tuisblad. Die uitmuntende akteur Dawid Minnaar lees dele uit die vertaling voor. Die opname laat die leser van Il Paradiso die tersines visueel en klankryk ervaar.

In die begin was daar net duisternis, ’n atoom, ’n saad, ’n onderbewyssyn. Hieruit word gedigte geskep wat na die sin van hierdie lewe vra. ’n Lewe omring deur ’n gebrek aan liefde en deernis, bedreig deur armoede, onreg, korrupsie, hooploosheid, siekte wat genees en siekte wat tot die dood lei. Cas Vos se eie unieke idiolek kom na vore in hierdie ryk geskakeerde bundel. Spanning, metafore, ironieë, paradokse, en die kroon van alles, die liefde, wat die oerchaos oorwin, weef die bundel tot ’n hegte eenheid.

Gedigte is vir Cas Vos ’n woordwyse om met die vreugde en wroeging van die lewe om te gaan. In Wisselende stemminge kom die sinvraag van die lewe helder aan die lig. Die mens is ’n lewensreisiger, van sy kleintyd tot hy sy laaste asem kwytraak. Op sy reis ervaar hy ’n wêreld wat in duie stort. En dit alles deur die toedoen van mense. Die mens se donker tye is oorspoel met slyk en modder. Waar liefde kwyn, neem hebsug die oorhand. Wisselende stemminge nooi die leser uit om die verskeidenheid lewens-stemminge op die pad van gedigte te ervaar. Op die reis is daar die wisslende stemminge van onder andere digters, skilders, komponiste, liefde, onreg, lyding, seisoene en die lewenseinde. Wisselende stemminge is ’n spieël waarin die reisiger sien hoe alles om hom/haar verander, hoe hy/sy al meer die afdrukke van die jare dra en ervaar. Maar daar is ook lig: die lig van die liefde en hoop. Daar kom ook gedigte op die voetspoor van die meesterdigters Ovidius en Catullus voor. Talle antieke sowel as eietydse taalstrategieë kom in die bundel aan die lig. En die slotsom is: net die liefde kan die oerchaos oorwin.