🏡 Taalhuis 🇿🇦 Die Punt 👤 Die Mens ✍️ Die Skrywer 🎨 Die Kunstenaar 📰 Die Koerant 🧠 Die Gewete 🎤 Die Stem 🎓 UvdL 📻 Die Radio 📺 Die TVkamer 🎬 Die Fliek
❤️ Help ons om stories te gee Ondersteun Tydlose Boeke →
Terug na Lede
Charles Darwin (1809–1882)
Charles Darwin (1809–1882)

Charles Robert Darwin is gebore op 12 Februarie 1809 in Shrewsbury, Engeland. Sy pa was ‘n welgestelde dokter. As kind was hy mal oor kewers, klippe en voëls, maar op skool was hy nie juis ‘n uitblinker nie. Hy het in Edinburgh medies begin studeer, maar hy kon nie na operasies kyk nie. Daarna is hy Cambridge toe om predikant te word. Daar het hy egter meer tyd saam met plantkundiges en geoloë in die veld deurgebring as in die klas.

In 1831, toe hy 22 jaar oud was, het hy aan boord van die skip HMS Beagle gegaan vir ‘n reis om die wêreld. Die reis was vir twee jaar beplan en het uiteindelik vyf jaar geduur. Hy het fossiele van reuse-diere in Suid-Amerika uitgegrawe, aardbewings beleef en reënwoude verken. Op die Galápagos-eilande het hy opgemerk dat die skilpaaie en voëls van eiland tot eiland effens verskil. In 1836 het die Beagle ook die Kaap aangedoen.

Terug in Engeland het die vraag hom nie gelos nie: hoe ontstaan nuwe soorte? Stadigaan het hy ‘n antwoord gevind. Diere en plante verskil altyd effens van mekaar, en daar word altyd meer gebore as wat kan oorleef. Die wat net ‘n bietjie beter by hul omgewing pas, oorleef en gee hul eienskappe aan hul kleintjies oor. Oor ontelbare geslagte ontstaan so nuwe soorte. Hy het dit natuurlike seleksie genoem.

Darwin was ‘n versigtige man en het meer as twintig jaar lank bewyse versamel. Hy het onder meer duiwe geteel, bye se selle opgemeet en saad in seewater geweek om te sien of dit oor die see kan dryf. Eers in 1858 het hy dit gepubliseer, toe die jong natuurkenner Alfred Russel Wallace onafhanklik op dieselfde gedagte afgekom het. Die volgende jaar, 1859, het On the Origin of Species (Oor die oorsprong van spesies) verskyn. Die eerste oplaag was op die eerste dag uitverkoop.

Die boek het die wêreld se denke oor die lewe verander, en ook groot stryd ontketen. Darwin was sedert sy reis byna voortdurend siek. Hy het stil met sy vrou Emma en hul kinders op hul plaas in Down House gewoon en verder geskryf oor orgideë, vleisetende plante, erdwurms en die afstamming van die mens. Hy is op 19 April 1882 oorlede en is in Westminster Abbey begrawe, naby Isaac Newton.

Sy boek eindig met woorde wat vandag nog aangehaal word: “Daar is grootsheid in hierdie siening van die lewe …”

Lid sedert 30 Nov -0001
2
Tydlose Boeke
18 Lede
<p>Linde Letterkunde bring die wêreld se groot klassieke boeke huis toe – in keurige, toeganklike Afrikaans.&nbsp;&nbsp;Deur sorgvuldige vertaling en mooi publikasie bou ons ’n brug tussen wêreldletterkunde en ons eie taal – sodat Afrikaans nie net bewaar word nieing en mooi publikasie bou ons ’n...
Ander Lede
Waag om te weet
24 Lede
<p>Ons kies kennis. Ons wil liewer weet dat iets waar is as om te hoop dat dit waar is. Daarom vra ons vrae, ondersoek ons aannames en is ons bereid om selfs dit waarin ons glo, weer te bevraagteken. Want die waarheid hoef nie beskerm te word teen vrae nie. <strong>Durf om te weet</strong> is ’n ...
Ander Lede
1

Die oorsprong van spesies deur middel van natuurlike seleksie

🆓 Gratis 2026 📖 16 hoofstukke
In 1859 het ‘n stil Engelse natuurkenner ‘n boek gepubliseer wat die wêreld se siening van die lewe vir altyd verander h… Lees meer →
In 1859 het ‘n stil Engelse natuurkenner ‘n boek gepubliseer wat die wêreld se siening van die lewe vir altyd verander het. Charles Darwin het twintig jaar lank bewyse versamel: duiwe en bye, fossiele en eilande, saad wat oor die see dryf en voëls wat van eiland tot eiland verskil. Daarmee het hy ‘n eenvoudige maar kragtige gedagte bepleit. Geen twee lewende wesens is presies eenders nie. Die wat net ‘n bietjie beter aangepas is, oorleef en gee hulle eienskappe aan hul kleintjies oor. Oor ontelbare geslagte ontstaan so nuwe soorte. Hy het dit natuurlike seleksie genoem.

Dit is die volledige eerste uitgawe, getrou vertaal in helder, maklike Afrikaans. Al Darwin se voorbeelde en argumente is hier, maar sy lang Victoriaanse sinne is opgebreek sodat enige nuuskierige leser hom kan volg. Darwin se oorspronklike diagram is ook ingesluit.

“Daar is grootsheid in hierdie siening van die lewe.” toon minder
🏢 Tydlose Boeke

Stuur Boodskap

Kontak Charles Darwin (1809–1882) direk. Jou boodskap sal per e-pos gestuur word.

Deel van die Taalhuis Netwerk
Die Netwerk
Taalhuis
Die tuiste van Afrikaans aanlyn
↗
Onderhou deur
Die Gewete
Diepte-analise & onafhanklike kommentaar
↗
Geborg deur
Die Koerant
Gestig 2026 · Afhanklike Joernalistiek
↗
'n Bymekaarkompunt
Die Punt
Afrikaanse Gemeenskap Aanlyn
↗
Gebou deur
DieMens
Digitale oplossings vir die Afrikaner
↗
Vir die kreatiewe
Die Kunstenaar
Kuns, kultuur & skepping
↗
Vir die skrywende
Die Skrywer
Afrikaanse letterkunde & skryfkuns
↗
Vir die spreker
Die Stem
Afrikaanse stem & podiumkultuur
↗
🏡 Taalhuis 🇿🇦 Die Punt 👤 Die Mens ✍️ Die Skrywer 🎨 Die Kunstenaar 📰 Die Koerant 🧠 Die Gewete 🎤 Die Stem 🎓 UvdL 📻 Die Radio 📺 Die TVkamer 🎬 Die Fliek