Die Odyssee
Homeros (ongeveer 8ste eeu v.C.)
Boek 21
Die toets met die byle – Odusseus maak hom aan Eumaios en Filoitios bekend.
Toe gee Athene vir Penelope die gedagte in om die vryers met die boog en die ysterbyle teen mekaar te laat meeding. Dit sou die begin van hulle ondergang wees. Sy het boontoe gegaan en die sleutel van die stoorkamer gaan haal. Dit was van brons gemaak en het 'n handvatsel van ivoor gehad. Toe het sy saam met haar diensmeisies na die stoorkamer heel agter in die huis gegaan. Daar is haar man se skatte van goud, brons en gesmede yster bewaar, en daar was ook sy boog en die pylkoker vol dodelike pyle. Hy het dit gekry van 'n vriend wat hy in Lakedaimon ontmoet het – Ifitos, die seun van Eurutos. Die twee het mekaar in Messene raakgeloop, in die huis van Ortilochos. Odusseus was daar om 'n skuld in te vorder wat die hele volk aan Itaka verskuldig was, want die Messeniërs het driehonderd skape van Itaka weggevoer en met die skape en hulle herders weggevaar. Odusseus was nog baie jonk toe hy die lang reis onderneem het om dit terug te kry; sy vader en die ander hoofmanne het hom gestuur. Ifitos was ook daar, om twaalf broeimerries terug te kry wat hy verloor het, saam met die muilvullens wat by hulle geloop het.
Op die ou end was dié merries sy dood. Hy het na die huis van Zeus se seun gegaan, die magtige Herakles, wat soveel groot heldedade verrig het. En Herakles het hom tot sy eie skande vermoor, al was Ifitos sy gas. Herakles was nie bang vir die straf van die gode nie, en hy het ook nie die tafel geëer wat hy self vir Ifitos gedek het nie. Hy het hom ten spyte van alles doodgemaak en die merries vir homself gehou. Dit was toe Ifitos die merries gaan soek het dat hy Odusseus ontmoet het. Hy het vir Odusseus die boog gegee wat die magtige Eurutos altyd gedra het en wat hy by sy dood aan sy seun nagelaat het. In ruil het Odusseus vir hom 'n swaard en 'n spies gegee. Dit was die begin van 'n hegte vriendskap, al het hulle nooit by mekaar gekuier nie, want Zeus se seun Herakles het Ifitos doodgemaak voordat hulle dit kon doen. Odusseus het dié boog wat hy van Ifitos gekry het, nie saamgeneem toe hy na Troje gevaar het nie. Solank hy tuis was, het hy dit gebruik, maar hy het dit agtergelaat as 'n aandenking aan 'n dierbare vriend.
Penelope het nou by die eikehoutdrumpel van die stoorkamer gekom. Die timmerman het dit mooi gladgeskaaf en 'n lyn daarop getrek sodat dit heeltemal reguit was. Toe het hy die deurposte daarin vasgesit en die deure gehang. Sy het die riem van die deurhandvatsel losgemaak, die sleutel ingesteek en dit reguit ingedruk om die skuiwe terug te skuif wat die deure toegehou het. Die deure het oopgevlieg met 'n geluid soos 'n bul wat in 'n weiveld bulk. Penelope het op die verhoogde vloer geklim waar die kiste gestaan het met die mooi linne en klere, tussen geurige kruie weggepak. Van daar af het sy die boog met sy boogsak van die pen afgehaal waaraan dit gehang het. Sy het met die boog op haar skoot gaan sit en bitterlik gehuil terwyl sy dit uit sy sak haal. Toe die trane haar 'n bietjie verlig het, het sy na die suilegang gegaan waar die vryers was. Sy het die boog gedra, en die pylkoker met die baie dodelike pyle daarin. Haar diensmeisies het saam met haar gekom en 'n kis gedra vol yster en brons wat haar man as pryse gewen het. Toe sy by die vryers kom, het sy by een van die pilare gaan staan wat die dak van die suilegang dra. Sy het 'n sluier voor haar gesig gehou, met 'n diensmeisie aan elke kant van haar. Toe sê sy:
"Luister na my, julle vryers. Julle hou aan om die gasvryheid van hierdie huis te misbruik omdat sy eienaar so lank weg is, en julle het geen ander verskoning nie as dat julle met my wil trou. Goed, dit is dan die prys waarvoor julle meeding. Ek sal die magtige boog van Odusseus uitbring. Wie van julle die boog die maklikste span en sy pyl deur al twaalf byle skiet, hom sal ek volg. Dan sal ek hierdie huis van my wettige man verlaat, so pragtig en so vol rykdom. Maar selfs dan sal ek dit, glo ek, nog in my drome onthou."
Terwyl sy praat, het sy vir Eumaios gesê om die boog en die stukke yster voor die vryers neer te sit. Eumaios het gehuil toe hy dit vat om te doen wat sy gesê het. Naby hom het die beeswagter ook gehuil toe hy sy meester se boog sien. Maar Antinoös het met hulle geraas. "Julle plaasjapies," het hy gesê, "julle simpel domkoppe! Waarom maak julle jul meesteres se hartseer nog groter met hierdie gehuil? Sy het genoeg om oor te treur noudat sy haar man verloor het. Sit dus stil en eet jul kos sonder 'n woord, of gaan buitentoe as julle wil huil, en los die boog hier. Ons vryers sal met alle mag om hierdie boog moet meeding, want dit sal geen maklike ding wees om so 'n boog te span nie. Daar is nie een van ons almal wat soos Odusseus is nie. Ek het hom self gesien en ek onthou hom, al was ek toe nog net 'n kind."
Dit is wat hy gesê het, maar die hele tyd het hy gedink hy sou die boog kan span en deur die yster skiet. Maar in werklikheid sou hy die eerste wees wat die pyle uit Odusseus se hande proe, die man wat hy in sy eie huis onteer het en wat hy die ander ook aangehits het om te onteer.
Toe praat Telemachos. "Goeie hemel!" het hy uitgeroep. "Zeus het seker my verstand weggevat. Hier sê my liewe, goeie moeder sy gaan hierdie huis verlaat en weer trou, en tog lag ek en geniet ek my asof niks aan die gebeur is nie. Maar vryers, noudat die wedstryd afgespreek is, laat dit voortgaan. Dit gaan om 'n vrou wie se gelyke nie in Pilos, Argos of Mukene te vinde is nie, ook nie in Itaka of op die vasteland nie. Julle weet dit net so goed soos ek; waarom moet ek my moeder prys? Kom dan, moenie verskonings soek om uit te stel nie. Laat ons sien of julle die boog kan span of nie. Ek sal dit self ook probeer. As ek dit kan span en deur die yster skiet, sal ek nie toelaat dat my moeder hierdie huis saam met 'n vreemdeling verlaat nie – nie as ek die pryse kan wen wat my vader voor my gewen het nie."
Terwyl hy praat, het hy van sy sitplek opgespring, sy karmosynrooi mantel afgegooi en sy swaard van sy skouer afgehaal. Eers het hy die byle in 'n ry neergesit, in 'n lang sloot wat hy vir hulle gegrawe en met 'n lyn reguit gemaak het. Toe het hy die grond styf om hulle vasgetrap. Almal was verbaas om te sien hoe netjies hy hulle opstel, al het hy nog nooit so iets gesien nie. Daarna het hy op die plaveisel gaan staan om die boog te probeer. Drie keer het hy daaraan gepluk en met al sy mag probeer om die snaar te trek, en drie keer moes hy ophou, al het hy gehoop om die boog te span en deur die yster te skiet. Hy het dit vir die vierde keer probeer, en hy sou dit gespan het as Odusseus nie vir hom 'n teken gemaak het om op te hou nie, al was hy so gretig. Toe sê hy:
"Ag! Óf ek sal altyd swak en sonder krag wees, óf ek is te jonk en het nog nie my volle krag bereik om my staande te hou as iemand my aanval nie. Julle ander, wat sterker is as ek, probeer die boog en laat ons hierdie wedstryd afhandel."
Daarop het hy die boog neergesit en dit teen die deur laat leun wat na die huis gelei het, met die pyl teen die punt van die boog. Toe het hy weer op die sitplek gaan sit waarvan hy opgestaan het, en Antinoös het gesê:
"Kom elkeen op sy beurt, na regs, van die plek af waar die wynskinker begin wanneer hy die wyn rondskink."
Die ander was dit eens, en Leiodes, die seun van Oinops, het eerste opgestaan. Hy was die vryers se offerpriester en het in die hoek naby die mengbak gesit. Hy was die enigste een wat hulle slegte dade gehaat het en vir die ander verontwaardig was. Nou was hy die eerste wat die boog en pyl gevat het. Hy het op die plaveisel gaan staan om sy kans te probeer, maar hy kon nie die boog span nie, want sy hande was swak en nie gewoond aan harde werk nie. Hulle het gou moeg geword, en hy het vir die vryers gesê: "My vriende, ek kan dit nie span nie. Laat 'n ander een dit kry. Hierdie boog sal die lewe en siel uit menige hoofman onder ons neem, want dit is beter om te sterf as om te lewe nadat ons die prys mis waarvoor ons so lank gestry het en wat ons so lank hier bymekaargehou het. Iemand van ons hoop en bid nou nog dat hy met Penelope sal trou. Maar wanneer hy hierdie boog gesien en probeer het, laat hom maar 'n ander vrou gaan vry en vir háár bruidsgeskenke gee. En laat Penelope trou met wie haar die beste aanbod maak en wie dit beskore is om haar te wen."
Daarop het hy die boog neergesit en dit teen die deur laat leun, met die pyl teen die punt van die boog. Toe het hy weer op die sitplek gaan sit waarvan hy opgestaan het. Maar Antinoös het hom berispe:
"Leiodes, waarvan praat jy? Jou woorde is verskriklik en onuitstaanbaar; dit maak my kwaad om na jou te luister. Moet hierdie boog dan die lewe van menige hoofman onder ons neem net omdat jy dit self nie kan buig nie? Dis waar, jy is nie gebore om 'n boogskutter te wees nie, maar daar is ander wat dit gou sal span."
Toe sê hy vir Melantios die bokwagter: "Maak gou, steek 'n vuur aan in die binnehof en sit 'n stoel daar naby met 'n skaapvel op. Bring ook vir ons 'n groot bol vet van wat hulle in die huis het. Ons sal die boog warm maak en smeer, en dit dan weer probeer en die wedstryd afhandel."
Melantios het die vuur aangesteek en 'n stoel met skaapvelle daarop langsaan gesit. Hy het ook 'n groot bol vet gebring van wat hulle in die huis gehad het, en die vryers het die boog warm gemaak en dit weer probeer. Maar nie een van hulle was naastenby sterk genoeg om dit te span nie. Tog was Antinoös en Eurumachos nog oor, die leiers van die vryers en verreweg die vernaamste onder hulle almal.
Toe het die varkwagter en die beeswagter saam die suilegang verlaat, en Odusseus het hulle gevolg. Toe hulle buite die hekke en die buitenste werf was, het Odusseus saggies vir hulle gesê:
"Beeswagter, en jy, varkwagter, ek het iets op die hart en ek twyfel of ek dit moet sê of nie. Maar ek dink ek sal dit sê. Watter soort manne sou julle wees om by Odusseus te staan as 'n god hom skielik hierheen sou terugbring? Sê vir my wat julle sou doen – sou julle aan die kant van die vryers staan, of aan die kant van Odusseus?"
"Vader Zeus," het die beeswagter geantwoord, "as jy dit tog maar so wil beskik! As 'n god Odusseus net wil terugbring, sal jy sien met watter mag ek vir hom sal veg."
Net so het Eumaios tot al die gode gebid dat Odusseus mag terugkeer. Toe Odusseus dus seker was hoe hulle gesind was, het hy gesê: "Dit is ek, Odusseus, wat hier is. Ek het baie gely, maar uiteindelik, in die twintigste jaar, het ek na my eie land teruggekom. Ek sien dat net julle twee van al my diensknegte bly is dat ek terugkom, want ek het nie een van die ander hoor bid dat ek moet terugkeer nie. Daarom sal ek vir julle twee die waarheid vertel soos dit sal gebeur. As die hemel die vryers in my hande gee, sal ek vir julle albei vroue kry. Ek sal vir julle 'n huis en grond naby my eie gee, en julle sal vir my wees soos broers en vriende van Telemachos. Nou sal ek julle 'n onweerlegbare bewys gee sodat julle my kan herken en seker kan wees. Kyk, hier is die litteken van die wildevark se slagtand wat my oopgeskeur het toe ek saam met die seuns van Autolukos op die berg Parnassos gaan jag het."
Terwyl hy praat, het hy sy vodde van die groot litteken weggetrek. Toe hulle dit deeglik bekyk het, het hulle albei oor Odusseus gehuil. Hulle het hul arms om hom gegooi en sy kop en skouers gesoen, en Odusseus het op sy beurt hulle hande en gesigte gesoen. Die son sou ondergegaan het terwyl hulle nog huil, as Odusseus hulle nie gestuit en gesê het nie:
"Hou op met huil, sodat niemand buitentoe kom en ons sien en dit vir dié binne gaan vertel nie. Wanneer julle ingaan, gaan een vir een, nie albei saam nie. Ek sal eerste gaan, en julle volg daarna. Laat dit verder die afspraak tussen ons wees: die vryers sal almal probeer keer dat ek die boog en pylkoker in die hande kry. Daarom, Eumaios, moet jy dit in my hande sit wanneer jy daarmee rondloop. En sê vir die vroue om die deure van hulle vertrekke toe te maak. As hulle enige gekreun of lawaai hoor soos van manne wat in die huis veg, moet hulle nie uitkom nie. Hulle moet stilbly en bly waar hulle is, by hulle werk. En jy, Filoitios, ek gee jou opdrag om die hekke van die buitenste hof te sluit en dit dadelik stewig vas te bind."
Toe hy dit gesê het, het hy teruggegaan na die huis en op die sitplek gaan sit wat hy verlaat het. Kort daarna het sy twee diensknegte hom na binne gevolg.
Op dié oomblik was die boog in die hande van Eurumachos, wat dit by die vuur warm gemaak het. Maar selfs so kon hy dit nie span nie, en hy was baie bedroef. Hy het diep gesug en gesê: "Ek treur oor myself en oor ons almal. Ek treur dat ek die huwelik sal moet prysgee, maar dit traak my nie naastenby so baie nie, want daar is genoeg ander vroue in Itaka en elders. Wat my die meeste seermaak, is dat ons soveel swakker is as Odusseus dat ons nie sy boog kan span nie. Dit sal ons in die oë van dié wat nog nie gebore is nie, in die skande steek."
"Dit sal nie so wees nie, Eurumachos," het Antinoös gesê, "en jy weet dit self. Vandag is die fees van Apollo oor die hele land. Wie kan op so 'n dag 'n boog span? Sit dit eenkant. Wat die byle betref, hulle kan bly staan waar hulle is, want niemand sal waarskynlik na die huis kom en hulle wegvat nie. Laat die wynskinker met sy bekers rondgaan, sodat ons ons drankoffers kan bring en hierdie saak van die boog kan los. Ons sal vir Melantios sê om môre vir ons van sy beste bokke te bring. Dan kan ons dybene aan Apollo, die magtige boogskutter, offer en die boog weer probeer, en so die wedstryd afhandel."
Die ander het met sy woorde saamgestem. Toe het die bediendes water oor die gaste se hande gegooi, en jong diensknegte het die mengbakke met wyn en water gevul en dit rondgedra, nadat hulle vir elke man sy drankoffer gegee het. Toe hulle hul offers gebring en elkeen soveel gedrink het as wat hy wou, het Odusseus slim gesê:
"Vryers van die roemryke koningin, luister sodat ek kan sê wat ek op die hart het. Ek doen veral 'n beroep op Eurumachos, en op Antinoös, wat so verstandig gepraat het. Hou op met skiet vir eers en laat die saak aan die gode oor. Môreoggend kan die hemel die oorwinning gee aan wie hy wil. Maar gee my nou die boog, sodat ek die krag van my hande tussen julle almal kan toets en kan sien of ek nog so sterk is as wat ek was, en of al die swerwery en verwaarlosing dit nie klaargemaak het nie."
Dit het hulle almal baie kwaad gemaak, want hulle was bang hy kon die boog span. Daarom het Antinoös hom kwaai berispe: "Jou ellendige skepsel, jy het nie eers 'n korreltjie verstand in jou hele lyf nie. Jy moet jouself gelukkig ag dat jy ongedeerd tussen jou meerderes mag eet, sonder dat jy 'n kleiner porsie as ons kry, en dat jy na ons gesprekke mag luister. Geen ander bedelaar of vreemdeling het al mag hoor wat ons onder mekaar sê nie. Die wyn doen jou seker kwaad, soos dit almal kwaad doen wat te veel drink. Dit was wyn wat die Kentaur Eurution aangevuur het toe hy by Peirithoös onder die Lapite gekuier het. Toe die wyn hom na die kop gestyg het, het hy mal geword en slegte dinge in die huis van Peirithoös aangevang. Dit het die helde wat daar bymekaar was, kwaad gemaak. Hulle het op hom afgestorm en sy ore en neus afgesny. Toe het hulle hom deur die deur uit die huis gesleep, en hy het weggegaan, heeltemal van sy kop af, en die las van sy misdaad gedra, sonder sy verstand. Van toe af was daar oorlog tussen die mense en die Kentaure, maar hy het dit oor homself gebring deur sy eie dronkenskap.
"Net so sê ek vir jou: dit sal sleg met jou gaan as jy die boog span. Jy sal van niemand hier genade kry nie, want ons sal jou dadelik per skip na koning Echetos stuur, wat elkeen doodmaak wat naby hom kom. Jy sal nooit lewend daar wegkom nie. Drink dus en bly stil, en moenie rusie maak met manne wat jonger is as jy nie."
Toe het Penelope met hom gepraat. "Antinoös," het sy gesê, "dit is nie reg dat jy enige gas van Telemachos wat na hierdie huis kom, sleg behandel nie. As die vreemdeling sterk genoeg blyk te wees om die magtige boog van Odusseus te span, dink jy dan hy sal my na sy huis saamneem en my sy vrou maak? Selfs die man self het nie so 'n gedagte in sy kop nie. Niemand van julle hoef hom deur so 'n gedagte sy feesmaal te laat bederf nie; dit sou heeltemal onredelik wees."
"Koningin Penelope," het Eurumachos geantwoord, "ons dink nie dat hierdie man jou sal saamneem nie; dit is onmoontlik. Maar ons is bang dat van die laer soort mense, mans of vroue onder die Agaiërs, sal rondgaan en skinder en sê: 'Hierdie vryers is 'n swak spul. Hulle maak die vrou van 'n dapper man die hof, 'n man wie se boog nie een van hulle kon span nie. En tog het 'n bedelende rondloper wat na die huis gekom het, dit dadelik gespan en 'n pyl deur die yster geskiet.' Dit is wat hulle sal sê, en dit sal vir ons 'n skande wees."
"Eurumachos," het Penelope geantwoord, "mense wat aanhou om die boedel van 'n groot hoofman op te eet en sy huis te onteer, moet nie verwag dat ander goed van hulle sal dink nie. Waarom sou dit jou dan pla as mense praat soos jy dink hulle sal? Hierdie vreemdeling is sterk en goed gebou, en hy sê boonop dat hy van edele afkoms is. Gee hom die boog, en laat ons sien of hy dit kan span of nie. Ek sê vir julle – en dit sal sekerlik gebeur – as Apollo hom die eer gee om dit te span, sal ek vir hom 'n mantel en hemp gee wat goed sal hou, en 'n werpspies om honde en rowers af te weer, en 'n skerp swaard. Ek sal hom ook sandale gee en sorg dat hy veilig gestuur word waarheen hy ook al wil gaan."
Toe sê Telemachos: "Moeder, ek is die enigste man in Itaka of op die eilande oorkant Elis wat die reg het om die boog vir iemand te gee of te weier. Niemand sal my dwing om die een of die ander te doen nie, selfs al besluit ek om die boog sommer vir die vreemdeling as geskenk te gee en hom dit te laat saamneem. Gaan dan in die huis in en hou jou besig met jou daaglikse werk – jou weefgetou, jou spinstok, en die bestuur van jou diensmeisies. Hierdie boog is 'n saak vir mans, en veral vir my, want ek is die baas hier."
Sy het verwonderd teruggegaan die huis in en haar seun se woorde in haar hart bewaar. Toe het sy met haar diensmeisies na haar kamer boontoe gegaan en oor haar liewe man getreur totdat Athene soete slaap oor haar ooglede gestort het.
Die varkwagter het nou die boog opgetel en wou dit na Odusseus neem, maar die vryers het van oral in die suilegang op hom geskreeu. Een van hulle het gesê: "Jou idioot, waarheen vat jy die boog? Is jy van jou verstand af? As Apollo en die ander gode ons gebed verhoor, sal jou eie jaghonde jou in een of ander stil hoekie vaskeer en jou doodbyt."
Eumaios het geskrik vir die lawaai wat hulle almal opgeskop het, en hy het die boog net daar neergesit. Maar Telemachos het van die ander kant van die suilegang op hom geskreeu en hom gedreig: "Vader Eumaios, bring die boog, al wil hulle nie. Anders sal ek jou, jonk soos ek is, met klippe terug plaas toe gooi, want ek is die sterkste van ons twee. Ek wens ek was soveel sterker as al die ander vryers in die huis as wat ek sterker is as jy. Dan sou ek gou 'n paar van hulle seer en spyt hier wegjaag, want hulle broei kwaad uit."
So het hy gepraat, en hulle het almal hartlik gelag, wat hulle in 'n beter bui teenoor Telemachos gebring het. Toe het Eumaios die boog gebring en dit in die hande van Odusseus gesit. Daarna het hy vir Eurukleia eenkant geroep en vir haar gesê: "Eurukleia, Telemachos sê jy moet die deure van die vroue se vertrekke toemaak. As hulle enige gekreun of lawaai hoor soos van manne wat in die huis veg, moet hulle nie uitkom nie, maar stilbly en bly waar hulle is, by hulle werk."
Eurukleia het gedoen wat haar gesê is en die deure van die vroue se vertrekke toegemaak.
Intussen het Filoitios stilletjies uitgeglip en die hekke van die buitenste hof gesluit. In die hekhuis het 'n skeepstou van papirusvesel gelê, en daarmee het hy die hekke vasgebind. Toe het hy weer ingekom en op die sitplek gaan sit wat hy verlaat het, en hy het Odusseus dopgehou. Odusseus het nou die boog in sy hande gehad. Hy het dit na alle kante gedraai en dit oral ondersoek om te sien of die wurms nie in sy afwesigheid aan die twee horings gevreet het nie. Dan het die een hom na sy buurman gedraai en gesê: "Dié ou is seker 'n slim kenner van boë. Óf hy het self een soos dié by die huis, óf hy wil een maak, so vakkundig hanteer die ou rondloper dit."
'n Ander een het gesê: "Ek hoop hy sal in ander dinge net so min sukses hê as wat hy waarskynlik met die span van hierdie boog sal hê."
Maar toe Odusseus die boog opgetel en dit oral bekyk het, het hy dit so maklik gespan soos 'n bekwame sanger 'n nuwe pen in sy lier sit en die gedraaide derm aan albei kante vasmaak. Toe het hy dit in sy regterhand geneem om die snaar te toets, en dit het mooi onder sy vingers gesing, soos die getjilp van 'n swaeltjie. Die vryers het groot geskrik en van kleur verander toe hulle dit hoor. Op daardie oomblik het Zeus boonop hard gedonder as 'n teken, en Odusseus se hart was bly toe hy die voorteken hoor wat die seun van die listige Kronos vir hom gestuur het.
Hy het 'n pyl gevat wat op die tafel gelê het – want dié wat die Agaiërs so gou sou proe, was almal nog in die pylkoker. Hy het dit op die middelstuk van die boog gelê en die keep van die pyl en die snaar na hom toe getrek, terwyl hy nog op sy stoel sit. Toe hy gemik het, het hy die pyl laat vlieg, en dit het deur elkeen van die gate in die byle gegaan, van die eerste af, totdat dit reg deur almal was en uit in die buitenste werf. Toe sê hy vir Telemachos:
"Jou gas het jou nie in die skande gesteek nie, Telemachos. Ek het nie gemis waarna ek gemik het nie, en ek was nie lank besig om my boog te span nie. Ek is nog sterk, en nie soos die vryers my verwyt nie. Maar nou is dit tyd dat die Agaiërs die aandete voorberei terwyl dit nog lig is, en dat hulle hulle daarna verder vermaak met sang en dans, wat die kroon op 'n feesmaal is."
Terwyl hy praat, het hy 'n teken met sy wenkbroue gemaak, en Telemachos het sy swaard omgegord, sy spies gegryp en gewapen langs sy vader se stoel gaan staan.
Herakles was die sterkste van die Griekse helde, 'n seun van Zeus, bekend vir sy twaalf groot take.
Die Kentaure was wesens wat half mens en half perd was. By die bruilof van Peirithoös, koning van die Lapite, het die dronk Kentaur Eurution geweld gepleeg, en dit het tot 'n groot geveg tussen die Lapite en die Kentaure gelei.
Echetos was 'n wrede koning op die vasteland wie se naam die vryers gebruik om mense bang te maak; hy het glo almal wat na hom gestuur is, vermink.
In die toets met die byle het elke ysterbyl 'n gat gehad; die twaalf byle is in 'n reguit ry opgestel, en die skut moes 'n pyl deur al twaalf gate skiet.
uit die bundel Die Odyssee
🟢 f
✓ Deel-skakel gekopieer