Die Odyssee

Die Odyssee

Homeros (ongeveer 8ste eeu v.C.)

📖 Koop / lees die boek

25 gedigte

Al die gedigte — kies een om te lees en te deel

Oor hierdie boek

Die Odyssee is een van die oudste verhale in die wêreld. Dit is meer as 2 700 jaar gelede in Griekeland gedig en word aan Homeros toegeskryf, die blinde sanger van wie ons byna niks weet nie. Eeue lank is dit uit die kop voorgedra, by feeste en aan koningshowe, lank voordat iemand dit neergeskryf het.Dit vertel van Odusseus, die slimste van die Griekse helde. Ná tien jaar van oorlog by Troje wil hy net huis toe gaan, na sy eiland Itaka, sy vrou Penelope en sy seun Telemachos. Maar die seegod Poseidon is kwaad vir hom, en die tuisreis duur nog tien jaar. Onderweg kry hy te doen met die eenoogreus Polufemos, die towenares Kirke, die sirenes wie se lied matrose na hulle dood lok, die monsters Skilla en Charubdis, en selfs die siele van die dooies. Tuis wag 'n ander gevaar: 'n bende jong edelmanne het sy huis oorgeneem, eet sy kos en wil met sy vrou trou.Die verhaal begin nie by die begin nie. Eers volg ons Telemachos wat op soek gaan na nuus oor sy pa; dan ontmoet ons Odusseus self, wat sy avonture aan 'n vreemde koning vertel; en dan kom hy, vermom as 'n ou bedelaar, eindelik tuis.Hierdie Afrikaanse weergawe is vertaal uit die Engelse prosavertaling van Samuel Butler (1900). Ons vertel die verhaal volledig, in eenvoudige, alledaagse Afrikaans. Die gode en helde kry hul Griekse name: Zeus, Athene, Poseidon, Odusseus. Bo-aan elke boek staan 'n kort inhoudsopgawe, en aan die einde kort notas oor name wat jy dalk nie ken nie.

Die gode in raad – Athene besoek Itaka – Telemachos daag die vryers uit.Vertel my, o Muse, van daardie vindingryke held wat wyd en syd gereis het nadat hy die beroemde stad Troje verwoes het. Baie stede het hy besoek, en die sedes en gewoontes van baie volke het hy leer ken. Op see het hy swaar gely terwyl hy probeer het om sy eie lewe te red en sy manne veilig huis toe te bring. Maar wat hy ook al gedoen het, sy manne kon hy nie red nie, want hulle het deur hul eie pure dwaasheid omgekom: hulle het die beeste van die songod Hiperion geëet, en daarom het die god gesorg dat hulle nooit by die huis aankom nie. Vertel my ook van al hierdie dinge, o dogter van Zeus, van waar jy dit ook al weet.Al die ander wat nie in die oorlog of in 'n skipbreuk gesterf het nie, was nou veilig tuis – almal behalwe Odusseus. Hy het verlang om terug te keer na sy vrou en sy land, maar die godin Kalupso het hom vasgehou. Sy het hom in 'n groot grot by haar gehad en wou met hom trou. Soos die jare verbygegaan het, het die tyd tog aangebreek dat die gode besluit het hy moet terugkeer na Itaka. Maar selfs toe, tussen sy eie mense, was sy moeilikhede nog nie verby nie. Tog het al die gode hom nou begin jammer kry – almal behalwe Poseidon, wat hom sonder ophou vervolg het en hom nie wou laat tuiskom nie.Nou was Poseidon weg na die Etiopiërs, wat aan die uiterste einde van die wêreld woon. Hulle is in twee helftes verdeel: die een helfte kyk na die weste en die ander na die ooste. Hy het daarheen gegaan om 'n hekatombe van skape en osse te ontvang, en hy het hom daar by sy fees geniet. Intussen het die ander gode in die huis van Zeus op die Olimpus bymekaargekom, en die vader van gode en mense het eerste gepraat. Op daardie oomblik het hy aan Aigisthos gedink, wat deur Agamemnon se seun Orestes doodgemaak is. Daarom het hy vir die ander gode gesê:

Die volk van Itaka vergader – toesprake van Telemachos en die vryers – Telemachos maak hom gereed en vertrek na Pilos saam met Athene, vermom as Mentor.Toe die kind van die môre verskyn, Eos met haar rooskleurige vingers, staan Telemachos op en trek aan. Hy bind sy sandale aan sy mooi voete vas, hang sy swaard oor sy skouer en stap uit sy kamer soos 'n onsterflike god. Dadelik stuur hy die omroepers uit om die volk te roep om te vergader. Hulle roep, en die mense kom bymekaar. Toe almal daar is, stap hy na die vergaderplek met 'n spies in die hand – nie alleen nie, want sy twee honde loop saam met hom. Athene het hom so 'n goddelike skoonheid gegee dat almal hom met verwondering aangestaar het toe hy verbyloop. Toe hy op sy vader se sitplek gaan sit, het selfs die oudste raadslede vir hom padgegee.Aegyptius, 'n man krom gebuig van ouderdom en met baie lewenservaring, het eerste gepraat. Sy seun Antifos het saam met Odusseus na Ilios gegaan, die land van edel perde. Maar die wrede Sikloop het hom doodgemaak toe hulle almal in die grot toegesluit was, en hy was die laaste een wat die Sikloop vir sy ete gaargemaak het. Die ou man het nog drie seuns gehad. Twee het nog op hul vader se grond gewerk, en die derde, Eurunomos, was een van die vryers. Tog kon hulle vader nie oor die verlies van Antifos kom nie, en hy het nog oor hom gehuil toe hy begin praat."Manne van Itaka," sê hy, "luister na my woorde. Sedert die dag toe Odusseus ons verlaat het, het ons raad nie weer vergader nie, tot vandag toe. Wie kan dit dan wees, oud of jonk, wat dit so nodig vind om ons bymekaar te roep? Het hy gehoor dat 'n leër aankom, en wil hy ons waarsku? Of wil hy oor 'n ander saak praat wat die hele volk raak? Ek is seker hy is 'n goeie man, en ek hoop Zeus gee hom sy hart se begeerte."

Telemachos besoek Nestor in Pilos.Toe die son uit die pragtige see opkom en die hemelruim binnegaan om lig te gee vir sterflinge en onsterflikes, het hulle by Pilos aangekom, die stad van Neleus. Die mense van Pilos was op die strand bymekaar om swart bulle aan Poseidon, die heer van die aardbewing, te offer. Daar was nege groepe met vyfhonderd man in elkeen, en elke groep het nege bulle gehad. Terwyl hulle die binnegoed geëet en die dybene in Poseidon se naam op die kole verbrand het, het Telemachos en sy bemanning aangekom. Hulle het die seile opgerol, die skip geanker en aan wal gegaan.Athene het voorgeloop en Telemachos het haar gevolg. Toe sê sy: "Telemachos, jy moet glad nie skaam of senuweeagtig wees nie. Jy het hierdie reis onderneem om uit te vind waar jou vader begrawe is en hoe hy aan sy einde gekom het. Gaan dus reguit na Nestor toe, sodat ons kan hoor wat hy vir ons te sê het. Vra hom om die waarheid te praat, en hy sal nie lieg nie, want hy is 'n uitstekende man.""Maar Mentor," antwoord Telemachos, "hoe durf ek na Nestor toe gaan, en hoe moet ek hom aanspreek? Ek is nog nie gewoond daaraan om lang gesprekke met mense te voer nie, en ek is skaam om iemand wat soveel ouer as ek is, uit te vra."

Die besoek aan koning Menelaos, wat sy storie vertel – intussen beraam die vryers op Itaka 'n komplot teen Telemachos.Hulle het die laaggeleë stad Lakedaimon bereik en reguit na Menelaos se huis gery. Hulle het hom tuis gekry, waar hy saam met sy baie familielede fees gevier het ter ere van die bruilof van sy seun, en ook van sy dogter, wat hy aan die seun van daardie dapper vegter Achilles gegee het. Hy het sy toestemming gegee en haar al aan hom belowe toe hy nog by Troje was, en nou het die gode die huwelik laat gebeur. Daarom het hy haar met strydwaens en perde gestuur na die stad van die Murmidone, oor wie Achilles se seun geheers het. Vir sy enigste seun het hy 'n bruid uit Sparta gevind, die dogter van Alektor. Hierdie seun, Megapenthes, is vir hom gebore uit 'n slavin, want die hemel het Helena geen kinders meer gegee nadat sy Hermione gebaar het nie, wat so mooi was soos die goue Afrodite self.So het die bure en familie van Menelaos in sy huis fees gevier en vrolik gewees. Daar was ook 'n sanger wat vir hulle gesing en op sy lier gespeel het, terwyl twee akrobate tussen hulle rondgegaan en kunsies gedoen het sodra die man sy deuntjie begin speel het.Telemachos en Nestor se seun het hul perde by die hek stilgehou. Toe kom Eteoneus, Menelaos se dienaar, uit, en sodra hy hulle sien, hardloop hy haastig terug die huis in om dit vir sy meester te vertel. Hy het nader aan hom gegaan en gesê: "Menelaos, hier het 'n paar vreemdelinge aangekom, twee mans wat lyk soos seuns van Zeus. Wat moet ons doen? Moet ons hul perde uitspan, of vir hulle sê om elders vriende te soek so goed as wat hulle kan?"

Kalupso – Odusseus bereik Scheria op 'n vlot.Eos het van haar bed langs Titonos opgestaan om lig te bring vir sterflinge en onsterflikes gelyk. Toe het die gode in raad bymekaargekom, en saam met hulle Zeus, die heer van die donder, wat hulle koning is. Athene het begin vertel van al die swaarkry van Odusseus, want sy het hom jammer gekry, daar ver in die huis van die nimf Kalupso."Vader Zeus," het sy gesê, "en al julle ander gode wat in ewige geluk leef: ek hoop daar is nooit weer 'n vriendelike, goedgesinde heerser nie, of een wat regverdig regeer. Ek hoop hulle is van nou af almal wreed en onregverdig. Want daar is nie een van sy onderdane wat Odusseus nie vergeet het nie, en hy het oor hulle geheers asof hy hulle vader was. Daar lê hy nou in groot pyn op 'n eiland waar die nimf Kalupso woon, en sy wil hom nie laat gaan nie. Hy kan nie terugkom na sy eie land nie, want hy het nie skepe of matrose om hom oor die see te neem nie. Boonop probeer slegte mense nou sy enigste seun Telemachos vermoor. Hy is op pad huis toe van Pilos en Lakedaimon af, waar hy gaan hoor het of daar nuus van sy vader is.""My kind, waarvan praat jy?" het haar vader geantwoord. "Het jy hom nie self soontoe gestuur nie, omdat jy gedink het dit sal Odusseus help om huis toe te kom en die vryers te straf? Buitendien kan jy Telemachos baie goed beskerm en sorg dat hy veilig by die huis kom, terwyl die vryers halsoorkop moet terugkom sonder dat hulle hom doodgemaak het."

Die ontmoeting tussen Nausikaä en Odusseus.So het Odusseus daar geslaap, oorweldig deur slaap en moegheid. Maar Athene het na die land en stad van die Faiake gegaan. Hierdie volk het vroeër in die mooi stad Hupereia gewoon, naby die wettelose Siklope. Die Siklope was sterker as hulle en het hulle beroof, en daarom het hul koning Nausithoös hulle daarvandaan weggeneem en hulle in Scheria laat woon, ver van alle ander mense. Hy het 'n muur om die stad gebou, huise en tempels opgerig en die grond onder sy mense verdeel. Maar hy was nou dood en weg na die huis van Hades, en koning Alkinoös, wie se raad deur die gode ingegee is, het nou geregeer. Na sy huis het Athene toe gegaan om Odusseus se tuiskoms te help.Sy is reguit na die pragtig versierde slaapkamer waarin 'n meisie geslaap het wat so lieflik soos 'n godin was: Nausikaä, die dogter van koning Alkinoös. Twee diensmeisies, albei baie mooi, het naby haar geslaap, een aan elke kant van die deur, wat met goedgemaakte dubbeldeure gesluit was. Athene het die gedaante aangeneem van die dogter van Dumas, die beroemde seekaptein. Sy was Nausikaä se boesemvriendin en net so oud soos sy. Soos 'n luggie het die godin tot by die meisie se bed gekom, oor haar kop gehang en gesê:"Nausikaä, waar was jou ma se gedagtes dat sy so 'n lui dogter het? Hier lê al jou klere deurmekaar, en tog gaan jy nou-nou trou. Dan moet jy nie net self mooi aangetrek wees nie, maar ook goeie klere vir jou bruidsgevolg kry. Só maak jy vir jou 'n goeie naam, en só maak jy jou pa en ma trots. Kom ons maak dus môre 'n wasdag en begin met dagbreek. Ek sal kom help sodat jy alles so gou moontlik gereed het, want al die beste jong mans van jou eie volk vry na jou, en jy gaan nie meer lank ongetroud bly nie. Vra dus vir jou pa om vir ons met dagbreek 'n wa en muile gereed te hê om die komberse, mantels en gordels te vervoer. Jy kan dan ook ry, wat baie lekkerder vir jou sal wees as om te loop, want die wasplekke is 'n hele ent van die stad af."

Odusseus word in die paleis van koning Alkinoös ontvang.So het Odusseus gewag en gebid, maar die meisie het verder stad toe gery. Toe sy by haar pa se huis kom, het sy by die poort stilgehou. Haar broers, mooi soos gode, het om haar saamgedrom, die muile uitgespan en die klere die huis in gedra, terwyl sy na haar eie kamer gegaan het. Daar het 'n ou diensmeid, Eurumedousa van Apeira, vir haar die vuur aangesteek. Hierdie ou vrou is oor die see van Apeira af gebring en is as 'n eregeskenk vir Alkinoös uitgekies, want hy was koning oor die Faiake en die volk het hom gehoorsaam asof hy 'n god was. Sy was Nausikaä se oppasster, en nou het sy die vuur vir haar aangesteek en haar aandete na haar kamer gebring.Kort daarna het Odusseus opgestaan om stad toe te gaan. Athene het 'n digte mis om hom laat sak om hom weg te steek, sodat geen van die trotse Faiake wat hom teëkom onbeskof met hom sou wees of sou vra wie hy is nie. Net toe hy die stad wou binnegaan, het sy na hom toe gekom in die gedaante van 'n dogtertjie wat 'n waterkruik dra. Sy het reg voor hom gaan staan, en Odusseus het gesê:"My kind, sal jy so vriendelik wees om my na koning Alkinoös se huis te wys? Ek is 'n ongelukkige vreemdeling in nood, en ek ken niemand in julle stad en land nie."

Feesmaal in die huis van Alkinoös – die spele.Toe die kind van die môre verskyn, Eos met haar rooskleurige vingers, het Alkinoös en Odusseus albei opgestaan. Alkinoös het die pad gewys na die Faiake se vergaderplek, wat naby die skepe was. Daar het hulle langs mekaar op 'n bank van gepoleerde klip gaan sit. Intussen het Athene die gedaante aangeneem van een van Alkinoös se bediendes en deur die stad geloop om Odusseus te help om huis toe te kom. Sy het na die burgers gegaan, man vir man, en gesê: "Leiers en raadslede van die Faiake, kom almal na die vergadering en luister na die vreemdeling wat pas van 'n lang seereis by koning Alkinoös se huis aangekom het. Hy lyk soos 'n onsterflike god."Met dié woorde het sy hulle almal lus gemaak om te kom, en hulle het na die vergadering gestroom totdat daar nie meer sit- of staanplek was nie. Almal was beïndruk met hoe Odusseus lyk, want Athene het sy kop en skouers mooi gemaak. Sy het hom langer en sterker laat lyk as wat hy werklik was, sodat die Faiake 'n goeie indruk sou kry van 'n besonderse man, en sodat hy goed sou vaar in die baie wedstryde waarvoor hulle hom sou uitdaag. Toe hulle almal bymekaar was, het Alkinoös gepraat:"Luister na my," het hy gesê, "leiers en raadslede van die Faiake, sodat ek kan sê wat in my hart is. Hierdie vreemdeling, wie hy ook al is, het van iewers in die ooste of die weste by my huis uitgekom. Hy vra 'n begeleiding huis toe en wil hê dat die saak afgehandel word. Kom ons maak dan een vir hom gereed, soos ons al vir ander voor hom gedoen het. Niemand wat nog ooit by my huis aangekom het, kon kla dat ek hom nie gou genoeg op sy pad gehelp het nie. Kom ons trek 'n skip in die see – een wat nog nooit 'n reis gemaak het nie – en beman dit met twee-en-vyftig van ons beste jong seemanne. Wanneer julle die roeispane elkeen by sy eie bank vasgemaak het, los die skip en kom na my huis toe om 'n feesmaal voor te berei. Ek sal vir alles sorg. Hierdie opdrag gee ek aan die jong manne wat die bemanning sal wees. Wat julle leiers en raadslede betref, julle sal saam met my ons gas in die saal onthaal. Ek aanvaar geen verskonings nie. En ons sal Demodokos laat kom om vir ons te sing, want daar is geen sanger soos hy nie, waaroor hy ook al kies om te sing."

Odusseus maak hom bekend en begin sy verhaal – die Kikone, die Lotuseters en die Siklope.Odusseus het geantwoord: "Koning Alkinoös, dit is 'n goeie ding om na 'n sanger met so 'n goddelike stem soos hierdie man te luister. Daar is niks beter of lekkerder as wanneer 'n hele volk saam feesvier nie. Die gaste sit netjies en luister, die tafel is swaar gelaai met brood en vleis, en die skinker tap wyn en vul elkeen se beker. Dit is regtig die mooiste ding wat 'n mens kan sien. Maar nou wil jy die verhaal van my smarte hoor, en dit maak my eie hartseer herinneringe weer wakker. Ek weet nie hoe om te begin nie, en ook nie hoe om verder te vertel en klaar te maak nie, want die hand van die hemel het swaar op my gerus."Eers sal ek vir julle my naam sê, sodat julle dit ook kan weet. Dan kan julle eendag, as ek hierdie tyd van smart oorleef, my gaste wees, al woon ek so ver van julle almal af. Ek is Odusseus, die seun van Laërtes. Ek is onder alle mense bekend vir allerhande slimmighede, en my roem styg op tot in die hemel. Ek woon op Itaka, waar daar 'n hoë berg is wat Neriton heet en met woude bedek is. Nie ver daarvandaan nie lê 'n groep eilande baie naby aan mekaar – Doulichion, Same en die beboste eiland Zakunthos. Itaka lê laag op die horison, die verste uit in die see na die sonsondergang toe, terwyl die ander eilande verder weg na die dagbreek toe lê. Dit is 'n ruwe eiland, maar dit kweek dapper manne, en my oë ken geen plek wat hulle liewer sien nie."Die godin Kalupso het my by haar in haar grot gehou en wou met my trou. Die listige godin Kirke van Aiaia wou ook. Maar nie een van die twee kon my oorhaal nie, want vir 'n man is niks dierbaarder as sy eie land en sy ouers nie. Al het hy hoe 'n pragtige huis in 'n vreemde land, as dit ver van sy pa of ma is, gee hy nie om daarvoor nie. Maar nou sal ek julle vertel van die baie gevaarlike avonture wat ek volgens Zeus se wil op my terugreis van Troje beleef het.

Aiolos – die Laistrugone – Kirke."Van daar het ons verder gevaar na die eiland van Aiolos. Daar woon Aiolos, die seun van Hippotas, vir wie die onsterflike gode baie lief is. Dit is 'n eiland wat as 't ware op die see dryf, en 'n muur van yster loop rondom. Aiolos het ses dogters en ses sterk seuns, en hy het die seuns met die dogters laat trou. Hulle woon almal saam met hul liewe pa en ma, en hulle smul en geniet elke soort weelde wat jy kan dink. Die hele dag lank hang die geur van gebraaide vleis so swaar in die huis dat dit kreun, die werf en al. Maar snags slaap hulle op hul mooi beddens, elkeen met sy eie vrou onder die komberse. Dit was die mense by wie ons nou aangekom het."Aiolos het my 'n hele maand lank onthaal en heeltyd vrae gevra oor Troje, die vloot van die Argiewe en die terugkeer van die Agaiërs. Ek het hom presies vertel hoe alles gebeur het. Toe ek sê ek moet gaan en hom vra om my op my pad te help, was dit vir hom geen moeite nie, en hy het dadelik begin reël. Hy het vir my die vel van 'n uitstekende os afgeslag, en daarin het hy die bruisende winde soos in 'n sak toegemaak – want Zeus het hom aangestel as bevelhebber oor die winde, en hy kon elkeen van hulle laat waai of stilmaak soos hy wou. Hy het die sak in die skip gesit en die bek so styf met 'n silwer draad toegebind dat nie eens 'n asempie van 'n sywind van enige kant af kon waai nie. Net die westewind, wat gunstig vir ons was, het hy vrylik laat waai. Maar dit het alles op niks uitgeloop nie, want ons het deur ons eie dwaasheid verlore gegaan."Nege dae en nege nagte lank het ons gevaar, en op die tiende dag het ons eie land op die horison verskyn. Ons was so naby dat ons die stoppelvure kon sien brand. Toe het ek, doodmoeg, in 'n ligte slaap geval, want ek het die roer nooit uit my eie hande gegee nie, sodat ons gouer tuis kon kom. Toe begin die manne onder mekaar praat en sê ek bring goud en silwer terug in die sak wat Aiolos vir my gegee het. 'Liewe hemel,' het die een vir sy buurman gesê, 'hoe word hierdie man nie geëer nie, en hoe maak hy nie vriende in elke stad of land waar hy kom nie! Kyk watter mooi buit neem hy van Troje af huis toe, terwyl ons, wat net so ver soos hy gereis het, met net so leë hande terugkom as waarmee ons vertrek het. En nou het Aiolos hom nog baie meer gegee. Kom gou, laat ons kyk wat dit alles is, en hoeveel goud en silwer in die sak is wat hy hom gegee het.'

Die besoek aan die dooies."Toe ons by die strand kom, het ons die skip in die water getrek en die mas en seile ingesit. Ons het ook die skape aan boord gebring en ons plekke ingeneem, huilend en met 'n swaar hart. Kirke, daardie groot en listige godin, het vir ons 'n goeie wind gestuur wat reg van agter gewaai het. Dit het bestendig by ons gebly en ons seile heeltyd vol gehou. Ons het gedoen wat aan die skip se toerusting gedoen moes word, en haar laat gaan soos die wind en die stuurman haar gestuur het. Die hele dag lank was haar seile vol terwyl sy oor die see vaar, maar toe die son ondergaan en donkerte oor die hele aarde lê, het ons in die diep waters van die rivier Okeanos gekom. Daar lê die land en stad van die Kimmeriërs. Hulle woon toegevou in mis en donkerte, en die son se strale dring nooit daardeur nie, nie wanneer hy opkom nie en ook nie wanneer hy weer uit die hemel sak nie. Die arme mense leef in een lang, droewige nag. Toe ons daar aankom, het ons die skip op die strand getrek, die skape uitgehaal en langs die waters van Okeanos geloop tot ons by die plek kom waarvan Kirke ons vertel het."Hier het Perimedes en Eurulochos die offerdiere vasgehou, terwyl ek my swaard getrek en die sloot gegrawe het, 'n el lank, breed en diep. Ek het 'n drankoffer vir al die dooies uitgegiet: eers met heuning en melk, toe met wyn, en derdens met water. Oor alles het ek wit garsmeel gestrooi en vurig gebid tot die arme, kragtelose geeste. Ek het hulle belowe dat ek, wanneer ek terug is in Itaka, vir hulle 'n onvrugbare vers sou offer, die beste wat ek het, en die brandstapel met goeie dinge sou oorlaai. Ek het veral belowe dat Teiresias 'n swart skaap vir homself sou kry, die beste in al my troppe. Toe ek genoeg tot die dooies gebid het, het ek die twee skape se kele afgesny en die bloed in die sloot laat loop. Daarop het die geeste in swerms uit Erebos opgekom: bruide, jong ongetroude mans, ou mans wat deur swoeg uitgeput is, meisies wie se liefde verydel is, en dapper mans wat in die geveg gesneuwel het, hul wapenrusting nog met bloed besmeer. Hulle het van alle kante gekom en om die sloot gefladder met 'n vreemde, skril geluid wat my bleek van vrees gemaak het. Toe ek hulle sien kom, het ek vir die manne gesê hulle moet gou die karkasse van die twee dooie skape afslag en as brandoffers verbrand, en terselfdertyd gebede tot Hades en Persefone doen. Maar ek het bly sit waar ek was, met my swaard getrek, en die arme, kragtelose geeste nie naby die bloed gelaat voordat Teiresias my vrae beantwoord het nie."Die eerste gees wat gekom het, was dié van my makker Elpenor, want hy was nog nie onder die aarde begrawe nie. Ons het sy lyk sonder rouklag en onbegrawe in Kirke se huis agtergelaat, want ons het te veel ander dinge gehad om te doen. Ek was baie jammer vir hom en het gehuil toe ek hom sien. 'Elpenor,' het ek gesê, 'hoe het jy hier onder in hierdie somberheid en donkerte gekom? Jy het te voet vinniger hier aangekom as ek met my skip.'

Die Sirenes, Skilla en Charubdis, die beeste van die son."Toe ons by die rivier Okeanos uit was en in die oop see gekom het, het ons verder gevaar tot by die eiland Aiaia, waar die dag net soos op ander plekke breek en die son opkom. Daar het ons die skip op die sand getrek en aan wal geklim. Ons het gaan slaap en gewag dat die dag breek."Toe die kind van die môre verskyn, Eos met haar rooskleurige vingers, het ek 'n paar man na Kirke se huis gestuur om Elpenor se lyk te gaan haal. Ons het brandhout gekap in 'n bos waar die kaap in die see uitsteek. Ons het oor hom gehuil en gerou, en toe het ons sy begrafnis gehou. Toe sy liggaam en sy wapenrusting tot as verbrand was, het ons 'n hoop klippe oor hom gestapel en 'n klip daarop gesit. Bo-op die hoop het ons die roeispaan geplant waarmee hy altyd geroei het."Terwyl ons hiermee besig was, het Kirke gehoor dat ons terug is uit die huis van Hades. Sy het haar aangetrek en so gou sy kon na ons toe gekom, en haar diensmeisies het saamgekom met brood, vleis en wyn. Sy het tussen ons gaan staan en gesê: 'Julle het iets dappers gedoen om lewend af te gaan na die huis van Hades. Julle sal twee keer sterf, waar ander mense net een keer sterf. Bly nou die res van die dag hier, eet julle versadig, en vaar môreoggend met dagbreek verder. Intussen sal ek vir Odusseus van julle roete vertel en alles aan hom verduidelik, sodat julle nie op land of see deur 'n ongeluk getref word nie.'

Odusseus verlaat Scheria en keer terug na Itaka.So het hy gepraat, en in die hele oordekte suilegang was almal stil, betower deur sy verhaal. Toe het Alkinoös begin praat."Odusseus," het hy gesê, "noudat jy by my huis aangekom het, twyfel ek nie dat jy sonder verdere ongeluk tuis sal kom nie, hoeveel jy ook al in die verlede gely het. Maar vir julle ander, wat aand na aand hier kom om my beste wyn te drink en na my sanger te luister, sê ek dit: Ons gas het die klere, die bewerkte goud en die ander kosbaarhede wat julle vir hom gebring het, klaar ingepak. Laat ons hom nou elkeen nog 'n groot driepoot en 'n ketel gee. Ons sal dit weer terugkry deur 'n belasting op die volk te hef, want 'n mens kan nie verwag dat enkelinge so 'n ryk geskenk alleen moet dra nie."Almal was dit eens, en toe het elkeen na sy eie huis gegaan om te slaap. Toe die kind van die môre verskyn, Eos met haar rooskleurige vingers, het hulle haastig na die skip afgegaan met hulle ketels. Alkinoös het self aan boord gegaan en gesien dat alles so stewig onder die roeibanke weggepak is dat niks kon losraak en die roeiers seermaak nie. Toe is hulle na Alkinoös se huis om te eet, en hy het vir hulle 'n bul geoffer ter ere van Zeus, die heer van almal.

Odusseus in die hut by Eumaios.Odusseus het nou die hawe verlaat en die ruwe paadjie gevat, op deur die beboste veld en oor die kruin van die berg, tot hy by die plek gekom het waar Athene gesê het hy die varkwagter sou kry. Dié was die spaarsaamste dienaar wat hy gehad het. Hy het hom voor sy hut gevind, wat langs die krale gestaan het wat hy self gebou het, op 'n plek wat van ver af gesien kon word. Hy het hulle ruim en mooi gemaak, met oop loopplek vir die varke rondom. Hy het hulle gebou terwyl sy heer weg was, van klippe wat hy uit die grond uitgehaal het, sonder om iets vir Penelope of Laërtes te sê, en bo-op het hy hulle met doringbosse omhein. Buite die kraal het hy 'n sterk heining van gesplete eikepale gemaak, taamlik dig teen mekaar ingeplant, en binne het hy twaalf hokke langs mekaar gebou waarin die sôe kon lê. In elke hok het vyftig varke rondgewentel, almal teelsôe; maar die beere het buite geslaap en hulle was baie minder, want die vryers het hulle aanhoudend opgeëet, en die varkwagter moes gedurig die beste wat hy gehad het na hulle toe stuur. Daar was driehonderd-en-sestig beere, en die wagter se vier honde, wat so wild soos wolwe was, het altyd by hulle geslaap. Die varkwagter was op daardie oomblik besig om 'n paar sandale uit 'n goeie, sterk beesvel te sny. Drie van sy manne was buite om die varke hier en daar op te pas, en die vierde het hy stad toe gestuur met 'n beer wat hy verplig was om vir die vryers te stuur, sodat hulle dit kon offer en hulle aan vleis kon versadig.Toe die honde Odusseus sien, het hulle woes begin blaf en op hom afgestorm. Maar Odusseus was slim genoeg om te gaan sit en die stok in sy hand te laat val. Tog sou hulle hom op sy eie werf verskeur het as die varkwagter nie sy beesvel neergegooi en so vinnig hy kon deur die hek van die kraal gehardloop het nie. Hy het die honde weggejaag deur te skreeu en klippe na hulle te gooi. Toe sê hy vir Odusseus: "Ou man, die honde sou jou amper kortgevat het, en dan sou jy my in die moeilikheid gebring het. Die gode het my sonder dit al genoeg sorge gegee, want ek het die beste van alle base verloor en ek treur gedurig oor hom. Ek moet varke oppas sodat ander mense hulle kan eet, terwyl hy, as hy nog lewe en die daglig sien, êrens in 'n ver land honger ly. Maar kom binne, en wanneer jy genoeg brood en wyn gehad het, vertel my waar jy vandaan kom en alles van jou teëspoed."Daarop het die varkwagter hom die hut ingeneem en hom gevra om te sit. Hy het 'n goeie, dik bed biesies op die vloer gestrooi, en daarbo-op die ruie gemsvel gegooi – 'n groot, dik een – waarop hy self snags geslaap het. Odusseus was bly dat hy so verwelkom is en sê: "Mag Zeus, my vriend, en die ander gode jou gee wat jou hart begeer, as dank vir die vriendelike manier waarop jy my ontvang het."

Athene roep Telemachos terug uit Lakedaimon – by Pilos ontmoet hy Theoklumenos en neem hom saam na Itaka – toe hy aan wal gaan, gaan hy na die hut van Eumaios.Intussen het Athene na die mooi stad Lakedaimon gegaan om vir Odusseus se seun te sê dat hy dadelik moet terugkeer. Sy het hom en Peisistratos in die voorhof van Menelaos se huis gevind waar hulle geslaap het. Peisistratos was vas aan die slaap, maar Telemachos kon die hele nag nie rus kry nie, want hy het aanhoudend aan sy ongelukkige vader gedink. Athene het toe naby hom kom staan en gesê:"Telemachos, jy moenie langer so ver van die huis af bly nie, en jou besittings ook nie agterlaat met sulke gevaarlike mense in jou huis nie. Hulle sal alles wat jy het tussen hulle opeet, en dan sou jou reis verniet gewees het. Vra Menelaos om jou dadelik huis toe te stuur as jy jou goeie moeder nog daar wil kry wanneer jy terugkom. Haar vader en broers dring reeds by haar aan om met Eurumachos te trou, want hy het haar meer gegee as enigeen van die ander, en hy maak sy trougeskenke al hoe groter. Ek hoop nie dat iets waardevols teen jou wil uit die huis weggevat sal word nie, maar jy weet hoe vroue is: hulle wil altyd die beste doen vir die man wat met hulle trou, en dink nooit weer aan die kinders van hul eerste man nie, of aan hom self nie wanneer hy eers dood en weg is. Gaan dus huis toe en gee alles in die sorg van die betroubaarste diensmeisie wat jy het, totdat die gode jou 'n eie vrou gee. Laat ek jou ook van iets anders vertel waarna jy liewer moet omsien. Die vernaamstes onder die vryers lê in die seestraat tussen Itaka en Samos vir jou en wag. Hulle wil jou doodmaak voordat jy by die huis kom. Ek dink nie juis dat hulle sal slaag nie; dis eerder so dat party van dié wat nou jou goed opeet, self 'n graf sal kry. Seil dag en nag, en hou jou skip ver weg van die eilande af. Die god wat oor jou waak en jou beskerm, sal vir jou 'n gunstige wind stuur. Sodra jy in Itaka aankom, stuur jou skip en manne aan na die stad toe, maar gaan self reguit na die varkwagter wat na jou varke kyk. Hy is goedgesind teenoor jou. Bly dus die nag by hom, en stuur hom dan na Penelope om vir haar te sê dat jy veilig van Pilos af teruggekom het."Daarop het sy na Olimpus teruggegaan. Maar Telemachos het Peisistratos met sy hak gepor om hom wakker te maak en gesê: "Word wakker, Peisistratos, en span die perde voor die strydwa in, want ons moet huis toe vertrek."

Odusseus maak hom aan Telemachos bekend.Intussen het Odusseus en die varkwagter met dagbreek 'n vuur in die hut aangesteek en ontbyt gemaak, want hulle het die mans met die varke uitgestuur. Toe Telemachos aankom, het die honde nie geblaf nie, maar hom kwispelend begroet. Odusseus het die voetstappe gehoor en gemerk dat die honde nie blaf nie, en hy sê vir Eumaios:"Eumaios, ek hoor voetstappe. Seker een van jou mans of iemand wat jy ken wat hierheen kom, want die honde kwispel vir hom en blaf nie."Die woorde was skaars uit sy mond toe staan sy seun in die deur. Eumaios het opgespring, en die bakke waarin hy wyn gemeng het, het uit sy hande geval terwyl hy na sy jong meester toe gaan. Hy het sy kop en albei sy mooi oë gesoen en van blydskap gehuil. 'n Vader kon nie bliër wees as sy enigste seun, die kind van sy ouderdom, ná tien jaar in 'n vreemde land en baie swaarkry terugkom nie. Hy het hom omhels en oral gesoen asof hy uit die dood teruggekeer het, en liefdevol met hom gepraat:

Telemachos en sy moeder ontmoet mekaar – Odusseus en Eumaios gaan stad toe, en Melantios beledig Odusseus – die hond Argos herken hom – Antinoös beledig hom en gooi hom later met 'n voetbank – Penelope wil hê hy moet na haar gestuur word.Toe die kind van die môre, Eos met haar rooskleurige vingers, verskyn, het Telemachos sy sandale vasgemaak en 'n sterk spies geneem wat goed in sy hand gepas het, want hy wou stad toe gaan. "Ou vriend," sê hy vir die varkwagter, "ek gaan nou dorp toe om my aan my moeder te wys, want sy sal nie ophou treur voordat sy my gesien het nie. Wat hierdie ongelukkige vreemdeling betref: neem hom stad toe en laat hom daar bedel by enigiemand wat hom 'n slukkie en 'n stuk brood wil gee. Ek het genoeg eie moeilikheid en kan nie ook nog ander mense op my nek hê nie. As hy kwaad word hieroor, is dit sy eie skade, maar ek sê graag wat ek bedoel."Toe sê Odusseus: "Meneer, ek wil nie hier bly nie. 'n Bedelaar kom altyd beter klaar in die stad as op die platteland, want enigiemand wat lus het, kan hom iets gee. Ek is te oud om hier te bly en 'n baas se bevele te volg. Laat hierdie man dus doen wat jy hom pas gesê het, en laat hy my stad toe neem sodra ek my by die vuur warm gemaak het en die dag 'n bietjie warmte in het. My klere is jammerlik dun, en op hierdie ysige oggend sal ek verkluim van die koue, want jy sê die stad is 'n hele ent ver."Daarop het Telemachos met lang treë deur die werf weggestap, terwyl hy aan sy wraak op die vryers gedink het. Toe hy by die huis kom, het hy sy spies teen 'n pilaar van die suilegang laat staan, oor die klipvloer van die suilegang geloop en na binne gegaan.

Die geveg met Iros – Odusseus waarsku Amfinomos – Penelope kry geskenke van die vryers – Die vuurpanne – Odusseus berispe Eurumachos.Toe kom daar 'n gewone rondloper aan wat altyd deur die hele stad Itaka gaan bedel het. Almal het hom geken as 'n onverbeterlike vraat en dronkaard. Hy het geen krag of uithouvermoë gehad nie, maar om na te kyk was hy 'n groot, lomp kêrel. Sy regte naam, die een wat sy ma hom gegee het, was Arnaios, maar die jong manne van die plek het hom Iros genoem, omdat hy boodskappe gedra het vir enigeen wat hom wou stuur. Sodra hy daar aankom, begin hy Odusseus beledig en probeer hom uit sy eie huis wegjaag."Weg van die deur af, ou man," skree hy, "of jy word aan jou hakke uitgesleep. Sien jy nie hoe hulle almal vir my knipoog nie? Hulle wil hê ek moet jou met geweld uitsit, maar ek wil dit nie graag doen nie. Staan dus op en loop self, of ons gaan baklei."Odusseus frons vir hom en sê: "My vriend, ek doen jou geen kwaad nie. Mense gee jou baie, maar ek is nie jaloers nie. Hier in die deur is plek genoeg vir ons albei, en jy hoef my nie te misgun wat nie joune is om te gee nie. Dit lyk my jy is net so 'n rondloper soos ek, maar miskien gee die gode ons later beter geluk. Moet egter nie te veel van baklei praat nie, anders maak jy my kwaad, en al is ek oud, sal ek jou mond en bors met bloed bedek. Dan sal ek môre meer rus hê, want jy sal nie weer na die huis van Odusseus kom nie."

Telemachos en Odusseus dra die wapens weg – Odusseus praat met Penelope – Eurukleia was sy voete en herken die litteken op sy been – Penelope vertel Odusseus haar droom.Odusseus het in die suilegang agtergebly en gedink hoe hy met Athene se hulp die vryers kon doodmaak. Toe sê hy vir Telemachos: "Telemachos, ons moet die wapens bymekaarmaak en binnetoe neem, onder in die huis. Kom met 'n verskoning as die vryers vra waarom jy dit weggeneem het. Sê jy het dit uit die rook weggevat, want dit lyk nie meer soos toe Odusseus weggegaan het nie, maar is vuil en swart van die roet. En sê veral dat jy bang is Zeus laat hulle oor hul wyn rusie kry, en dat hulle mekaar dan seermaak en die fees en die vryery in die skande steek. Want as mense wapens sien, kry hulle soms lus om dit te gebruik."Telemachos was dit eens met wat sy vader gesê het. Hy het die ou oppasster Eurukleia geroep en gesê: "Ou moeder, sluit die vroue in hulle kamer toe terwyl ek die wapens wat my vader agtergelaat het, onder na die stoorkamer dra. Niemand kyk meer daarna om noudat my vader weg is nie, en terwyl ek grootgeword het, het dit heeltemal swart van die roet geword. Ek wil dit wegbêre waar die rook dit nie kan bykom nie.""Ek wens, my kind," antwoord Eurukleia, "dat jy die hele huishouding in jou eie hande sou neem en self na al die besittings sou kyk. Maar wie gaan saam met jou om vir jou lig te hou tot by die stoorkamer? Die slavinne sou dit gedoen het, maar jy wil hulle nie toelaat nie."

Odusseus kan nie slaap nie – Penelope bid tot Artemis – die twee tekens uit die hemel – Eumaios en Filoitios kom aan – die vryers eet – Ktesippos gooi 'n beespoot na Odusseus – Theoklumenos voorspel onheil en verlaat die huis.Odusseus het in die suilegang op 'n ongebreide beesvel geslaap. Bo-op het hy 'n paar velle gegooi van die skape wat die vryers geëet het, en toe hy gaan lê het, het Eurunome 'n mantel oor hom gegooi. Daar het Odusseus wakker gelê en broei oor hoe hy die vryers gaan doodmaak. 'n Rukkie later het die vroue wat gewoond was om met die vryers rond te slaap, giggelend en laggend met mekaar die huis uitgegaan. Dit het Odusseus baie kwaad gemaak. Hy het getwyfel of hy moes opstaan en elkeen van hulle net daar doodmaak, of hulle nog een, laaste keer by die vryers moes laat slaap. Sy hart het binne-in hom gegrom. Soos 'n teef met kleintjies grom en haar tande wys as sy 'n vreemdeling sien, so het sy hart van woede gegrom oor die bose dade wat daar gedoen word. Maar hy het op sy bors geslaan en gesê: "Hart, wees stil. Jy moes al erger as dit verduur, op die dag toe die verskriklike Sikloop jou dapper makkers opgeëet het. Tog het jy dit in stilte verdra totdat jou slimheid jou veilig uit die grot gekry het, al was jy seker jy sou sterf."So het hy sy hart berispe en dit tot geduld gedwing. Maar hy het rondgerol, soos iemand wat 'n maag vol bloed en vet voor 'n warm vuur draai, eers op die een kant en dan op die ander, sodat dit so gou moontlik gaar kan word. Net so het hy hom van kant tot kant gedraai en heeltyd gedink hoe hy, so alleen as wat hy was, so 'n groot klomp manne soos die goddelose vryers kon doodmaak. Maar toe het Athene in die gedaante van 'n vrou uit die hemel afgekom. Sy het bo sy kop gesweef en gesê: "My arme ongelukkige man, waarom lê jy so wakker? Dit is jou huis. Jou vrou is veilig daarbinne, en ook jou seun, 'n jong man op wie enige vader trots kan wees.""Godin," antwoord Odusseus, "alles wat jy sê is waar. Maar ek twyfel hoe ek hierdie goddelose vryers alleen sal kan doodmaak, want hulle is altyd so baie. En daar is nog 'n moeilikheid, wat selfs groter is. Gestel ek slaag daarin om hulle met Zeus en jou hulp dood te maak – dan vra ek jou om te dink waarheen ek moet vlug voor dié wat hulle wil wreek, as dit alles verby is."

Die toets met die byle – Odusseus maak hom aan Eumaios en Filoitios bekend.Toe gee Athene vir Penelope die gedagte in om die vryers met die boog en die ysterbyle teen mekaar te laat meeding. Dit sou die begin van hulle ondergang wees. Sy het boontoe gegaan en die sleutel van die stoorkamer gaan haal. Dit was van brons gemaak en het 'n handvatsel van ivoor gehad. Toe het sy saam met haar diensmeisies na die stoorkamer heel agter in die huis gegaan. Daar is haar man se skatte van goud, brons en gesmede yster bewaar, en daar was ook sy boog en die pylkoker vol dodelike pyle. Hy het dit gekry van 'n vriend wat hy in Lakedaimon ontmoet het – Ifitos, die seun van Eurutos. Die twee het mekaar in Messene raakgeloop, in die huis van Ortilochos. Odusseus was daar om 'n skuld in te vorder wat die hele volk aan Itaka verskuldig was, want die Messeniërs het driehonderd skape van Itaka weggevoer en met die skape en hulle herders weggevaar. Odusseus was nog baie jonk toe hy die lang reis onderneem het om dit terug te kry; sy vader en die ander hoofmanne het hom gestuur. Ifitos was ook daar, om twaalf broeimerries terug te kry wat hy verloor het, saam met die muilvullens wat by hulle geloop het.Op die ou end was dié merries sy dood. Hy het na die huis van Zeus se seun gegaan, die magtige Herakles, wat soveel groot heldedade verrig het. En Herakles het hom tot sy eie skande vermoor, al was Ifitos sy gas. Herakles was nie bang vir die straf van die gode nie, en hy het ook nie die tafel geëer wat hy self vir Ifitos gedek het nie. Hy het hom ten spyte van alles doodgemaak en die merries vir homself gehou. Dit was toe Ifitos die merries gaan soek het dat hy Odusseus ontmoet het. Hy het vir Odusseus die boog gegee wat die magtige Eurutos altyd gedra het en wat hy by sy dood aan sy seun nagelaat het. In ruil het Odusseus vir hom 'n swaard en 'n spies gegee. Dit was die begin van 'n hegte vriendskap, al het hulle nooit by mekaar gekuier nie, want Zeus se seun Herakles het Ifitos doodgemaak voordat hulle dit kon doen. Odusseus het dié boog wat hy van Ifitos gekry het, nie saamgeneem toe hy na Troje gevaar het nie. Solank hy tuis was, het hy dit gebruik, maar hy het dit agtergelaat as 'n aandenking aan 'n dierbare vriend.Penelope het nou by die eikehoutdrumpel van die stoorkamer gekom. Die timmerman het dit mooi gladgeskaaf en 'n lyn daarop getrek sodat dit heeltemal reguit was. Toe het hy die deurposte daarin vasgesit en die deure gehang. Sy het die riem van die deurhandvatsel losgemaak, die sleutel ingesteek en dit reguit ingedruk om die skuiwe terug te skuif wat die deure toegehou het. Die deure het oopgevlieg met 'n geluid soos 'n bul wat in 'n weiveld bulk. Penelope het op die verhoogde vloer geklim waar die kiste gestaan het met die mooi linne en klere, tussen geurige kruie weggepak. Van daar af het sy die boog met sy boogsak van die pen afgehaal waaraan dit gehang het. Sy het met die boog op haar skoot gaan sit en bitterlik gehuil terwyl sy dit uit sy sak haal. Toe die trane haar 'n bietjie verlig het, het sy na die suilegang gegaan waar die vryers was. Sy het die boog gedra, en die pylkoker met die baie dodelike pyle daarin. Haar diensmeisies het saam met haar gekom en 'n kis gedra vol yster en brons wat haar man as pryse gewen het. Toe sy by die vryers kom, het sy by een van die pilare gaan staan wat die dak van die suilegang dra. Sy het 'n sluier voor haar gesig gehou, met 'n diensmeisie aan elke kant van haar. Toe sê sy:

Die vryers word doodgemaak – die slavinne wat hulle misdra het, moet die suilegange skoonmaak en word dan opgehang.Toe skeur Odusseus sy vodde af en spring met sy boog en sy koker vol pyle op die breë drumpel. Hy gooi die pyle voor sy voete op die grond neer en sê: "Die groot wedstryd is verby. Nou sal ek sien of Apollo my sal gun om 'n ander teiken te tref wat nog niemand getref het nie."Daarop rig hy 'n dodelike pyl op Antinoös. Antinoös wou juis 'n goue beker met twee hingsels optel om sy wyn te drink en het dit al in sy hande gehad. Hy het nie aan die dood gedink nie – wie van al die feesvierders sou kon dink dat een man, hoe dapper ook al, alleen tussen soveel mense sou staan en hom doodmaak? Die pyl tref Antinoös in die keel, en die punt gaan reg deur sy nek. Hy val om, die beker val uit sy hand, en 'n dik straal bloed spuit uit sy neusgate. Hy skop die tafel van hom af en gooi alles daarop om, sodat die brood en die gebraaide vleis op die grond val en vuil word.Die vryers het in 'n oproer losgebars toe hulle sien dat 'n man getref is. Almal spring verskrik van hulle stoele op en kyk orals na die mure, maar daar was nie 'n skild of 'n spies nie. Hulle het Odusseus kwaai uitgeskel. "Vreemdeling," sê hulle, "jy sal boet daarvoor dat jy so na mense skiet. Jy sal nooit weer aan 'n wedstryd deelneem nie. Jy is 'n dooie man. Die een wat jy doodgemaak het, was die beste jong man op Itaka, en die aasvoëls sal jou opvreet omdat jy hom vermoor het."

Penelope herken uiteindelik haar man – vroeg in die oggend verlaat Odusseus, Telemachos, Eumaios en Filoitios die stad.Eurukleia het toe laggend boontoe gegaan om vir haar meesteres te vertel dat haar liewe man tuisgekom het. Haar ou knieë het weer jonk geword en haar voete was rats van blydskap toe sy by haar meesteres kom en oor haar buk om met haar te praat. "Word wakker, Penelope, my liewe kind," roep sy, "en kom sien met jou eie oë waarna jy al so lank verlang. Odusseus het regtig eindelik tuisgekom! En hy het die vryers doodgemaak wat so 'n las in sy huis was, wat sy goed opgeëet en sy seun sleg behandel het.""My goeie ou oppasster," antwoord Penelope, "jy is mal. Die gode maak soms baie verstandige mense gek, en maak dwase mense weer verstandig. Dit is wat hulle met jou gedoen het, want jy was altyd 'n verstandige mens. Waarom spot jy met my as ek al genoeg swaar het? Jy praat sulke onsin en maak my wakker uit 'n soet slaap wat my oë toegesluit het. Ek het nog nooit so vas geslaap sedert die dag toe my arme man na daardie stad met die onheilspellende naam vertrek het nie. Gaan terug na die vrouekamer. As enigiemand anders my met sulke belaglike nuus wakker gemaak het, sou ek haar met 'n kwaai skrobbering weggestuur het. Maar jou ouderdom beskerm jou.""My liewe kind," antwoord Eurukleia, "ek spot nie met jou nie. Dit is heeltemal waar wat ek sê: Odusseus het tuisgekom. Hy was die vreemdeling wat hulle almal in die suilegang so sleg behandel het. Telemachos het die hele tyd geweet dat hy terug is, maar hy het sy vader se geheim bewaar sodat hy wraak kon neem op al hierdie slegte mense."

Die skimme van die vryers in die doderyk – Odusseus en sy manne gaan na die huis van Laërtes – die mense van Itaka trek uit om Odusseus aan te val, maar Athene sluit vrede.Toe roep Hermes van Kullene die skimme van die vryers op. In sy hand het hy die mooi goue staf gehou waarmee hy mense se oë in slaap toesluit of hulle wakker maak, net soos hy wil. Daarmee het hy die skimme wakker gemaak en hulle weggelei, en hulle het kermend en tjirpend agter hom aan gekom. Soos vlermuise wat skril-skreeuend rondfladder in die holte van 'n groot grot as een van hulle uit die tros geval het waarin hulle hang, so het die skimme gekerm en geskreeu terwyl Hermes, die geneser van smart, hulle afgelei het na die donker woning van die dood. Hulle het verby die waters van Okeanos en die rots Leukas gegaan, tot by die poorte van die son en die land van drome. Daarna het hulle by die weiveld van affodil gekom, waar die siele en skaduwees woon van dié wat nie meer kan werk nie.Daar het hulle die skim van Achilles, seun van Peleus, gekry, saam met dié van Patroklos, Antilochos en Ajax, wat ná die seun van Peleus self die beste en mooiste man van al die Danaërs was.Hulle het om die skim van die seun van Peleus saamgedrom, en die skim van Agamemnon het by hulle aangesluit, bitter bedroef. Om hom was ook die skimme van dié wat saam met hom in die huis van Aigisthos omgekom het. En die skim van Achilles het eerste gepraat.

Elke gedig het sy eie deelbare bladsy. · Lees die volledige boek »

✓ Verstek gestoor