Die Furieë en Medusa. Die engel. Die stad Dis. Die sesde kring: die aartsketters.

Die kleur wat die lafhartigheid op my gesig gebring het
toe ek my Gids sien omdraai,
het hom gouer sy eie nuwe kleur laat onderdruk.

Hy het aandagtig stilgestaan soos iemand wat luister,
want die oog kon hom nie ver lei nie
deur die swart lug en die swaar mis.

"Tog moet ons hierdie stryd wen,"
het hy begin, "anders ... so iemand het haarself aan ons aangebied ...
O, hoe verlang ek dat iemand hier aankom!"

Ek het goed gemerk dat hy die begin
toegemaak het met wat daarna gekom het,
en dat dit heel ander woorde as die eerste was;

maar nogtans het sy woorde my bang gemaak,
want ek het die gebroke sin self voltooi,
miskien met 'n erger betekenis as wat hy bedoel het.

"Kom iemand ooit van die eerste trap af
tot in die bodem van hierdie treurige kuil,
iemand wie se enigste straf is dat sy hoop afgesny is?"

Dit het ek gevra, en hy het my geantwoord:
"Dit gebeur selde dat een van ons
die reis maak wat ek nou maak.

Dit is waar dat ek al een keer tevore hier onder was,
opgeroep deur daardie genadelose Erichto,
wat die skimme na hul liggame teruggeroep het.

My vlees was nog maar kort sonder my
toe sy my binne daardie muur laat ingaan het
om 'n gees uit die kring van Judas te gaan haal.

Dit is die laagste en die donkerste streek,
die verste van die hemel wat alles omkring.
Ek ken die pad goed; wees dus gerus.

Hierdie moeras, wat 'n geweldige stank uitwasem,
lê rondom die stad van smart,
waar ons nou nie sonder toorn kan ingaan nie."

Hy het nog meer gesê, maar ek onthou dit nie,
want my oë het my heeltemal weggetrek
na die hoë toring met die rooi-vlammende kruin,

waar ek in 'n oomblik skielik sien verrys het:
die drie helse Furieë, met bloed bevlek,
wat die ledemate en die houding van vroue gehad het.

Hulle was omgord met die groenste waterslange;
klein slange en horingadders was hul hare,
waarmee hul gruwelike slape omvleg was.

En hy, wat die diensmeisies van die koningin
van die ewige weeklag goed geken het,
het vir my gesê: "Kyk, die woeste Furieë.

Dit is Megaera, aan die linkerkant;
die een wat aan die regterkant huil, is Alecto;
Tisiphone is in die middel." Toe het hy stilgebly.

Elkeen het haar bors met haar naels oopgeskeur;
hulle het hulself met die handpalms geslaan en so hard geskreeu
dat ek my van vrees teen die Digter vasgedruk het.

"Laat Medusa kom, dan verander ons hom in klip!"
het hulle almal geskreeu terwyl hulle afkyk. "Dit was sleg
dat ons nie Theseus se aanval gewreek het nie!"

"Draai om, en hou jou oë styf toe,
want as die Gorgo verskyn en jy haar sien,
sal daar nooit weer 'n terugkeer na bo wees nie."

So het die Meester gesê; en hy het my self
omgedraai, en my hande nie so vertrou
dat hy my oë nie ook met sy eie hande toegemaak het nie.

O julle wat 'n gesonde verstand het,
let op die lering wat verberg lê
onder die sluier van die geheimsinnige verse!

En nou het oor die troebel golwe
die gedreun gekom van 'n klank vol verskrikking,
waarvan albei oewers gebewe het.

Dit was nie anders nie as 'n wind
wat onstuimig word deur botsende hitte,
wat die woud tref en sonder keer

die takke afskeur, platslaan en wegdra;
vol stof storm dit trots reguit vorentoe
en jaag die wilde diere en die herders op die vlug.

Hy het my oë losgelaat en gesê: "Rig nou jou blik
oor daardie ou skuim,
daar anderkant waar die rook die digste is."

Soos die paddas voor die vyandige slang
oral oor die water uitmekaar spat
totdat elkeen in die modder weggekruip het,

so het ek meer as duisend verlore siele gesien
wat vlug voor een wat te voet
oor die Styx gestap het sonder om sy voete nat te maak.

Hy het daardie vetterige lug van sy gesig weggewaai
deur dikwels sy linkerhand voor hom te swaai,
en net van daardie moeite het hy moeg gelyk.

Ek het goed besef dat hy 'n gesant uit die Hemel was,
en ek het my na die Meester gedraai; en hy het my beduie
dat ek stil moes staan en voor hom moes buig.

Ag, hoe vol minagting het hy vir my gelyk!
Hy het by die poort gekom en dit met 'n staffie
oopgemaak, want daar was geen teenstand nie.

"O julle uit die Hemel verbanne, veragte volk!"
so het hy op die gruwelike drumpel begin.
"Waar kom hierdie hoogmoed in julle vandaan?

Waarom skop julle teen daardie wil
wat nooit van sy doel afgesny kan word nie,
en wat julle pyn al soveel kere vermeerder het?

Wat help dit om teen die noodlot vas te loop?
Julle Cerberus, as julle goed onthou,
het daarom nog steeds 'n afgeskuurde ken en keel."

Toe het hy langs die modderige pad teruggegaan
en geen woord vir ons gesê nie, maar hy het gelyk
soos iemand wat deur 'n ander sorg gedryf en aangespoor word

as die sorg vir dié wat voor hom staan;
en ons het ons voete na die stad gerig,
vol vertroue ná daardie heilige woorde.

Ons het sonder enige stryd binnegegaan;
en ek, wat graag wou sien
hoe dit gesteld is met dié wat so 'n vesting insluit,

het my oë laat rondgaan sodra ek binne was,
en ek sien aan alle kante 'n wye vlakte
vol smart en verskriklike pyniging.

Soos by Arles, waar die Rhône stadig en stil word,
soos by Pola, naby die Quarnaro,
wat Italië afsluit en sy grense natspoel,

maak die grafte die hele plek ongelyk;
so was dit ook daar aan alle kante,
behalwe dat dit daar baie bitterder was;

want tussen die grafte was vlamme gestrooi,
wat hulle so gloeiend warm gemaak het
dat geen smid yster heter nodig het nie.

Al hul deksels was opgelig,
en daaruit het sulke aaklige weeklae gekom
dat dit waarlik na die klagtes van ellendiges en gefolterdes geklink het.

En ek: "My Meester, wie is al daardie mense
wat, begrawe in daardie grafte,
hulle hoorbaar maak met treurige sugte?"

En hy vir my: "Hier is die aartsketters
met hul volgelinge van elke sekte, en die grafte
is baie voller as wat jy dink.

Hier is elkeen saam met sy soort begrawe,
en die grafte is meer of minder warm."
En toe hy na regs gedraai het, het ons verbygeloop

tussen die pyniging en die hoë mure.

Erichto was 'n heks uit Thessalië wat volgens die Romeinse digter Lucanus die dooies kon oproep om die toekoms te voorspel. Dat sy Vergilius na die onderste kring gestuur het, is Dante se eie uitvinding.

Die Furieë, ook Erinnieë genoem (Megaera, Alecto en Tisiphone) was in die Griekse mitologie die wraakgodinne van die onderwêreld. Hulle dien die koningin van die ewige weeklag, Proserpina (Persephone), die vrou van die god van die onderwêreld.

Medusa was 'n Gorgo, 'n monster met slange vir hare: wie haar aankyk, word in klip verander. As Dante hier in klip verander word, kan hy nooit weer die hel verlaat nie.

Theseus, 'n Griekse held, het na die onderwêreld gegaan om Persephone te ontvoer en is daar gevange gehou totdat Herakles hom bevry het. Herakles het ook vir Cerberus aan 'n ketting uit die hel gesleep; daarom is die hond se ken en keel afgeskuur.

Arles in Suid-Frankryk en Pola (Pula) in Kroasië, by die Golf van Quarnaro (Kvarner), was bekend vir hul groot ou Romeinse begraafplase vol klipgrafte.

Aartsketters is die stigters en leiers van dwaalleer, wat die leer van die Kerk verwerp het. In Dante se hel lê hulle in brandende grafte binne die mure van die stad Dis.