Die vierde deel van die negende kring, Judecca: verraaiers van hul heer en weldoeners. Lucifer, Judas Iskariot, Brutus en Cassius. Die kloof na Lethe. Die opklim.

"'Vexilla regis prodeunt inferni'
na ons toe; kyk daarom vorentoe,"
het my Meester gesê, "of jy hom kan sien."

Soos wanneer 'n swaar mis hang, of wanneer
ons halfrond in die nag verdonker,
'n meul wat deur die wind gedraai word, van ver af verskyn,

so het dit gelyk of ek toe so 'n gebou sien;
en weens die wind het ek agter my Gids
gaan skuil, want daar was geen ander skuiling nie.

Nou was ek, en met vrees sit ek dit in verse,
daar waar die skimme heeltemal onder die ys was
en deurgeskemer het soos strooitjies in glas.

Sommige lê plat, ander staan regop,
die een met die kop na bo, die ander met die voetsole;
'n ander, soos 'n boog, buig sy gesig na sy voete.

Toe ons so ver vorentoe gegaan het
dat my Meester dit goedgedink het om my
die skepsel te wys wat eens die pragtige voorkoms gehad het,

het hy voor my uit die pad gestaan en my laat stilstaan,
en gesê: "Kyk, hier is Dis, en hier is die plek
waar jy jou met moed moet wapen."

Hoe verkluim en kragteloos ek toe geword het,
moet jy nie vra nie, leser, want ek skryf dit nie neer nie,
omdat alle taal tekort sou skiet.

Ek het nie gesterf nie, en ek het ook nie lewend gebly nie;
dink nou self, as jy enigsins verstand het,
wat ek geword het, toe ek van albei beroof was.

Die Keiser van die ryk van smart
het van halfpad sy bors uit die ys uitgesteek;
en ek is in grootte nader aan 'n reus

as wat die reuse aan sy arms is;
dink nou hoe groot die geheel moet wees
wat by so 'n deel pas.

As hy eens so mooi was as wat hy nou lelik is,
en tog sy wenkbrou teen sy Maker opgelig het,
is dit geen wonder dat alle ellende van hom kom nie.

O, wat 'n wonder het dit vir my gelyk
toe ek drie gesigte aan sy kop sien!
Die een voor, en dié was bloedrooi;

die ander twee was aan hierdie een verbind
net bokant die middel van elke skouer,
en bo by die kruin was hulle aan mekaar vas;

en die regterkantste het tussen wit en geel gelyk;
die linkerkantste het gelyk soos die mense
wat kom van waar die Nyl na die vallei afstroom.

Onder elkeen het twee magtige vlerke uitgekom,
so groot as wat by so 'n groot voël pas;
seile op die see het ek nog nooit so groot gesien nie.

Hulle het geen vere gehad nie, maar was gemaak
soos die vlerke van 'n vlermuis; en hy het hulle geklap,
sodat drie winde daaruit gewaai het.

Daardeur was Kocytus heeltemal gevries.
Met ses oë het hy gehuil, en oor drie kenne
het die trane en die bloedige kwyl gedrup.

In elke mond het hy met sy tande
'n sondaar vermaal, soos in 'n vlasbraak,
sodat hy drie van hulle so gefolter het.

Vir die een voor was die byt niks
teenoor die klouery nie, want soms het die ruggraat
heeltemal van alle vel gestroop gebly.

"Daardie siel daar bo wat die grootste pyn het,"
het die Meester gesê, "is Judas Iskariot;
met sy kop binne, skop hy met sy bene buite.

Van die ander twee, wat met die kop na onder hang,
is die een wat uit die swart bek hang, Brutus;
kyk hoe hy kronkel en geen woord sê nie.

En die ander, wat so fris lyk, is Cassius.
Maar die nag kom weer op, en dit is tyd
dat ons vertrek, want ons het alles gesien."

Soos hy wou, het ek my arms om sy nek geslaan,
en hy het die regte tyd en plek afgewag,
en toe die vlerke wyd oopgesprei was,

het hy die ruie sye stewig vasgegryp;
en van bos tot bos het hy toe afgeklim
tussen die dik hare en die bevrore kors.

Toe ons gekom het waar die dy draai,
net by die dikste deel van die heup,
het die Gids, met moeite en swaar asemhaling,

sy kop gedraai waar hy sy bene gehad het,
en hom aan die hare vasgeklou soos iemand wat opklim,
sodat ek gedink het ons gaan terug na die hel.

"Hou goed vas, want met sulke trappe soos hierdie,"
het die Meester gesê, hygend soos iemand wat moeg is,
"moet ons wegkom van soveel kwaad."

Toe het hy deur die opening van 'n rots uitgeklim
en my op die rand neergesit;
daarna het hy versigtig na my toe gestap.

Ek het my oë opgeslaan en gedink ek sou
Lucifer sien soos ek hom gelaat het;
en ek sien hoe hy sy bene na bo hou.

En as ek toe onrustig geword het,
laat die onnosel mense daaroor dink wat nie sien
watter punt dit was wat ek verbygegaan het nie.

"Staan op," het die Meester gesê, "op jou voete;
die pad is lank en die weg is moeilik,
en die son is al weer by middel-terts."

Dit was geen gang in 'n paleis nie
daar waar ons was, maar 'n natuurlike kerker
met 'n ongelyke vloer en gebrek aan lig.

"Voordat ek my uit die afgrond losskeur,
my Meester," het ek gesê toe ek opgestaan het,
"praat tog 'n bietjie om my uit my dwaling te help:

waar is die ys? En hoe sit hierdie een
so onderstebo vas? En hoe het die son in so 'n kort tyd
van aand tot môre beweeg?"

En hy vir my: "Jy dink nog
dat jy anderkant die middelpunt is, waar ek die hare
gegryp het van die bose wurm wat die wêreld deurboor.

Aan daardie kant was jy solank ek afgeklim het;
toe ek omdraai, het jy die punt verbygegaan
waarheen swaar dinge van alle kante af getrek word.

En nou het jy onder die halfrond gekom
teenoor die een wat oor die groot droë land
gewelf is, en onder wie se koepel doodgemaak is

die Mens wat sonder sonde gebore is en geleef het.
Jy het jou voete op die klein sfeer
wat die ander kant van die Judecca vorm.

Hier is dit môre wanneer dit daar aand is;
en hy wat met sy hare vir ons 'n trap gemaak het,
sit nog net so vas soos voorheen.

Aan hierdie kant het hy uit die hemel neergeval;
en al die land wat vroeër hier uitgesteek het,
het uit vrees vir hom die see soos 'n sluier oor homself getrek

en na ons halfrond gekom; en miskien het
die grond wat aan hierdie kant uitsteek, om van hom te vlug,
die plek hier leeg gelaat en na bo teruggedeins."

Daar is 'n plek daar onder, so ver van Beëlsebub
weg as wat sy graf strek,
wat nie deur die oog geken word nie, maar deur die geluid

van 'n klein stroompie wat daar afloop
deur 'n skeur in die klip, wat dit uitgeknaag het
met 'n loop wat kronkel en effens afdaal.

Die Gids en ek het daardie verborge pad
nou ingeslaan om na die helder wêreld terug te keer;
en sonder om ons oor enige rus te bekommer,

het ons opgeklim, hy eerste en ek tweede,
totdat ek deur 'n ronde opening
van die pragtige dinge sien wat die hemel dra;

en daardeur kom ons uit, en weer sien ons die sterre.

"Vexilla regis prodeunt inferni" is Latyn vir "Die vaandels van die koning van die hel kom nader". Dit is die begin van 'n bekende kerklied oor die kruis van Christus, "Vexilla regis prodeunt", waarby Vergilius die woord "inferni" (van die hel) voeg.

Dis is Lucifer, die engel wat teen God in opstand gekom het en uit die hemel gewerp is. Sy drie gesigte (rooi, geelwit en swart) is volgens die kommentators 'n duistere teenbeeld van die Drie-eenheid. Hy staan vas in die Judecca, die diepste deel van Kocytus, genoem na Judas, vir verraaiers van hul heer en weldoeners.

Judas Iskariot het Jesus verraai; Brutus en Cassius het in 44 v.C. Julius Caesar vermoor. Vir Dante is hulle die grootste verraaiers: van die Here en van die keiserryk.

By Lucifer se heup gaan Dante en Vergilius verby die middelpunt van die aarde. Daarom lyk dit skielik of Lucifer onderstebo staan, en nou is hulle onder die suidelike halfrond, waar dit oggend is. Middel-terts is omtrent halfagt in die oggend.

Volgens Dante het die land op die suidelike halfrond weggevlug toe Lucifer daar uit die hemel geval het. Die grond wat hy verplaas het, vorm volgens die kommentators die Louteringsberg, die plek van die tweede deel van die Goddelike Komedie. Die stroompie kom volgens die meeste kommentators van die rivier Lethe bo op daardie berg.

Al drie dele van die Goddelike Komedie – die Hel, die Louteringsberg en die Paradys – eindig met die woord "sterre".