Die poort van die hel. Die halfhartiges en onverskilliges. Pous Celestinus V. Die oewer van die Acheron. Charon. Die aardbewing en die floute.

"Deur my gaan die pad na die stad van smart;
deur my gaan die pad na die ewige pyn;
deur my gaan die pad na die verlore volk.

Geregtigheid het my verhewe Skepper beweeg;
my het die goddelike Almag geskep,
die hoogste Wysheid en die eerste Liefde.

Voor my was daar geen geskape dinge nie,
net ewige dinge, en ek duur ewig voort.
Laat alle hoop vaar, julle wat hier ingaan!"

Hierdie woorde, in 'n donker kleur,
het ek bo-aan 'n poort geskryf gesien;
en ek het gesê: "Meester, hulle betekenis is vir my hard!"

En hy het vir my gesê, soos iemand wat ervaring het:
"Hier moet jy alle twyfel laat vaar,
hier moet alle lafheid sterf.

Ons het gekom by die plek waarvan ek jou vertel het
dat jy die smartlike volk sal sien
wat die goeie van die verstand verloor het."

En nadat hy sy hand op myne gelê het
met 'n blymoedige gesig, sodat ek getroos is,
het hy my ingelei tussen die verborge dinge.

Daar het sugte, klagtes en harde gehuil
weerklink deur die lug sonder 'n ster,
sodat ek aan die begin daaroor gehuil het.

Allerlei tale, afskuwelike dialekte,
woorde van pyn, klanke van woede,
stemme hoog en hees, en die geluid van hande

het 'n rumoer gemaak wat aanhoudend draai,
vir ewig in daardie lug wat vir ewig swart is,
soos sand wanneer die warrelwind waai.

En ek, met my kop omvang van afsku,
het gesê: "Meester, wat is dit wat ek nou hoor?
Watter volk is dit wat so deur pyn oorweldig lyk?"

En hy vir my: "In hierdie ellendige toestand
verkeer die treurige siele van dié
wat geleef het sonder skande en sonder lof.

Hulle is vermeng met daardie veragtelike koor
van engele wat nie opstandig was nie,
maar ook nie getrou aan God nie: hulle was net vir hulleself.

Die hemele het hulle uitgedryf om nie minder mooi te wees nie;
en ook die diepere afgrond ontvang hulle nie,
want die verdoemdes sou op hulle kon roem."

En ek: "O Meester, wat is vir hulle so swaar
dat dit hulle so bitter laat kla?"
Hy het geantwoord: "Ek sal jou baie kort vertel.

Hierdie siele het geen hoop meer op die dood nie,
en hul blinde lewe is so laag
dat hulle elke ander lot beny.

Die wêreld laat geen roem van hulle voortbestaan nie;
Genade en Geregtigheid verag hulle albei.
Laat ons nie oor hulle praat nie; kyk net, en gaan verby."

En toe ek weer kyk, het ek 'n vaandel gesien
wat in die rondte draai en so vinnig voortsnel
dat dit vir my gelyk het of dit elke rus versmaai;

en daaragter het so 'n lang stoet
mense gekom dat ek nooit sou geglo het
dat die Dood al so baie mense weggeneem het nie.

Toe ek sommige van hulle herken het,
het ek gekyk en die skim gesien van hom
wat uit lafheid die groot weiering gemaak het.

Dadelik het ek verstaan en was ek seker
dat dit die bende van die ellendelinge was
wat vir God en ook vir Sy vyande hatelik is.

Hierdie ellendiges, wat nooit regtig gelewe het nie,
was naak, en hulle is erg gesteek
deur perdevlieë en perdebye wat daar was.

Dié het hul gesigte met bloed laat stroom,
en die bloed, gemeng met hul trane, is by hul voete
deur walglike wurms opgevreet.

En toe ek verder begin kyk,
het ek mense gesien op die oewer van 'n groot rivier;
en ek het gesê: "Meester, laat my nou toe

om te weet wie hulle is, en watter wet
hulle so gretig laat lyk om oor te gaan,
soos ek deur die skemer lig kan sien."

En hy vir my: "Al hierdie dinge sal jy weet
sodra ons ons voetstappe laat stilstaan
op die treurige oewer van die Acheron."

Toe het ek, met my oë beskaamd en neergeslaan,
uit vrees dat my woorde hom sou hinder,
niks gesê nie totdat ons by die rivier gekom het.

En kyk! In 'n boot kom daar na ons toe
'n ou man, grys van ouderdom,
wat uitroep: "Wee julle, verdorwe siele!

Moet nooit weer hoop om die hemel te sien nie;
ek kom om julle na die ander oewer te bring,
na die ewige duisternis, in hitte en ryp.

En jy wat daar staan, lewende siel,
gaan weg van hierdie mense wat dood is!"
Maar toe hy sien dat ek nie weggaan nie,

het hy gesê: "Langs ander paaie, by ander hawens
sal jy die oewer bereik, nie hier nie, vir die oortog;
'n ligter boot moet jou dra."

En die Gids vir hom: "Moenie jou ontstel nie, Charon;
dit word so gewil daar waar die mag is om te doen
wat gewil word; en moet niks verder vra nie."

Daarop het die wollerige wange bedaar
van die veerman van die loodkleurige moeras,
wat rondom sy oë wiele van vlam gehad het.

Maar al die siele wat moeg en naak was,
het van kleur verander en op hul tande gekners
sodra hulle daardie wrede woorde gehoor het.

Hulle het God gelaster, en hul ouers,
die mensdom, die plek, die tyd, en die saad
van hul verwekking en van hul geboorte!

Daarna het hulle almal saam teruggetrek,
bitter huilend, na die vervloekte oewer
wat wag op elke mens wat God nie vrees nie.

Charon die demoon, met oë soos gloeiende kole,
wink vir hulle en maak hulle almal bymekaar;
met sy roeispaan slaan hy elkeen wat agterbly.

Soos die blare in die herfs afval,
eers een en dan nog een, totdat die tak
al sy buit aan die aarde teruggee,

so gooi die bose saad van Adam
hulself een vir een van daardie oewer af,
op 'n teken, soos 'n voël na sy lokaas.

So vertrek hulle oor die donker golf,
en voordat hulle aan die ander kant land,
kom daar aan hierdie kant weer 'n nuwe skare bymekaar.

"My seun," het die hoflike Meester vir my gesê,
"almal wat in die toorn van God sterf,
kom hier uit elke land bymekaar;

en hulle is gretig om oor die rivier te gaan,
want die hemelse Geregtigheid spoor hulle aan,
sodat hul vrees in verlange verander.

Langs hierdie pad gaan nooit 'n goeie siel nie;
en as Charon dus oor jou kla,
kan jy nou goed verstaan wat sy woorde beteken."

Toe dit verby was, het die hele donker vlakte
so hewig gebewe dat die herinnering
aan daardie skrik my nog steeds in die sweet laat uitslaan.

Die land van trane het 'n windstoot uitgeblaas,
en 'n bloedrooi lig laat flits
wat al my sintuie oorweldig het;

en ek het neergeval soos 'n mens wat deur slaap oorval word.

Die woorde op die poort word deur die poort self gespreek. Die Almag, die Wysheid en die Liefde wat dit geskep het, is die Vader, die Seun en die Heilige Gees. Die "ewige dinge" wat voor die hel bestaan het, is volgens die kommentators die engele, die hemele en die oerstof.

Die halfhartiges, wat vir niks kant gekies het nie, is buite die eintlike hel. Saam met hulle is die engele wat in Lucifer se opstand nie kant gekies het nie.

"Hy wat uit lafheid die groot weiering gemaak het" word gewoonlik gelees as pous Celestinus V, wat in 1294 ná net vyf maande as pous bedank het. Sy opvolger was Bonifatius VIII, Dante se groot vyand.

Die Acheron is die eerste rivier van die hel, oorgeneem uit die Griekse mitologie. Charon is die veerman van die dode in die Griekse mite; hier is hy 'n demoon.

Volgens die kommentators verwys die "ligter boot" na die engel se boot wat siele na die Louteringsberg bring: Charon besef dat Dante gered sal word.