Die herrie rondom News24 se beriggewing oor AfriForum se finansies het 'n duidelike en diep kloof onder die regses blootgelê.
Aan die een kant is daar die tradisionele beskermers wat enige kritiese beriggewing summier afmaak as 'n "kwaadwillige aanval" deur 'n vyandige media. Aan die ander kant is daar 'n groeiende groep regses wat besef dat geen organisasie wat honderde miljoene rande uit die publiek se sak trek, bo alle twyfel of ondervraging verhewe is nie.
Die dae dat die ondersteunersbasis van burgerregte-organisasies soos AriForum sommer net gehoorsaam in die ry val en elke woord uit die leierskap se mond as die evangelie aanvaar, is verby. Mense wat aanspraak maak op openbare vertroue, moet presies dieselfde deursigtigheid toon wat hulle van die staat eis.
In hierdie debat het die regse podsending-aanbieder Willem Petzer 'n standpunt ingeneem wat vir ʼn slag nogal noemenswaardig is, spesifiek omdat hy nie bloot die tradisionele verdedigingslyn volg nie, maar 'n reeks uiters geldige en tegniese vrae aan AfriForum stel. Sy ontleding het die swakplekke in AfriForum se verdediging blootgelê en gewys dat die leierskap rondom die saak argumenteer sonder om daadwerklik antwoorde te gee.
Eerstens maak Petzer die belangrike erkenning dat News24 die volle reg gehad het om AfriForum se finansiële state te bekom en te ontleed. AfriForum is weliswaar 'n private nie-winsgewende organisasie, maar dit hanteer enorme openbare fondse, neem 'n prominente plek in die openbare debat in en tree op namens honderdduisende lede.
Om te beweer dat finansiële beriggewing oor so 'n instelling outomaties kwaadwillig of 'n "aanval op die Afrikaner" is, is geen argument nie. Burgerlike waghonde wat hulself as beskermers van die publiek voordoen, moet self ook aan waghonde onderworpe wees.
In 'n poging om die gemoedere te kalmeer, het AfriForum se uitvoerende hoof, Kallie Kriel, 'n amptelike verklaring uitgereik waarin hy hul vergoedingsbeleid verdedig. Op die oog af klink dit indrukwekkend. Daar word verwys na "eksterne kundiges", die "Patterson-graderingstelsel", 'n "vergoedingskomitee" en die "25ste persentiel".
Maar sodra mens die oppervlak skraap en die argumente toets soos wat Petzer gedoen het, sien jy hoe hol hierdie ontwykende retoriek werklik is:
• Kriel spog dat poste volgens die Patterson-stelsel geëvalueer word om billikheid te verseker. Wat hy nie sê nie, is dat Patterson slegs die kompleksiteit en besluitnemingsvlak van 'n pos bepaal. Dit koppel nie 'n spesifieke salaris daaraan nie. Om te sê jy gebruik Patterson, is soos om te sê jy gebruik 'n liniaal. Dit sê vir ons hoe lank die tabel is, maar dit sê niks oor wat dit kos nie. Die Patterson-stelsel sê niks oor rand en sent nie.
• Kriel voer aan dat personeel op die "25ste persentiel van die mark" vergoed word. Petzer se kritiek hierop is vernietigend en tegnies korrek: Watter mark? Watter salarisopname? Vergelyk AfriForum homself met klein plaaslike nieregeringsorganisasies, met groot genoteerde maatskappye, of met die finansiële sektor? Sonder om die spesifieke markdata bekend te maak, is die aanspraak dat hul salarisse "laer as die privaatsektor" is, niks meer as 'n onbewese bewering nie.
• Kriel praat gerieflik van "personeel" as 'n algemene groep. Wat hy ooglopend omseil, is die werklike kernvraag: Wat verdien die top-uitvoerende bestuurders? 'n Gemiddelde of 'n persentiel oor die hele organisasie kan maklik laer salarisse van laerassistent-personeel onderaan gebruik om buitensporige pakkette boaan te verskans en te versluier. Hulle gee geen syfers vir senior bestuur se salarisse nie.
Kriel beweer verder dat "sowat 70% van AfriForum se uitgawes aangewend word om gemeenskapselfstandigheid te bevorder". Maar ook hier word met woorde gespeel. In 'n burgerregte-organisasie is salarisse dikwels die grootste "projekuitgawe" omdat mense (regsadviseurs, organiseerders, bemarkers) die werklike werk doen.
Om salarisse onder "gemeenskapsprojekte" in te deel sonder om 'n duidelike en openbare finansiële afbreking te gee, is 'n bekende boekhoukundige tegniek om die prentjie mooier te laat lyk as wat dit is.
Die leierskap van AfriForum vra van hul lede om hul woord te neem dat alles "billik" en "markverwant" is. Maar waarom moet lede bloot "glo" as daar harde dokumentêre bewyse en syfers verskaf kan word?
Die gesprek binne regse en behoudende kringe hoef nie 'n valse keuse te wees tussen "volkome lojaliteit aan AfriForum" of "volkome instemming met News24" nie. Mens kan krities teenoor die media se moontlike politieke agendas wees, terwyl jy steeds ernstige en feitelike vrae aan burgerregte-organisasies stel.
As 'n organisasie wat homself voorhou as 'n toonbeeld van goeie bestuur, korrupsiebestryding en aanspreeklikheid, behoort AfriForum dieselfde standaarde op homself toe te pas. Deur die presiese salarisse van sy uitvoerende bestuur openbaar te maak, kan AfriForum die hele debat met een penstreep beëindig.
As die vergoeding inderdaad billik en markverwant is, sal die lede dit sien en sal die media se argumente in duite stort. Die krampagtige weerhouding van hierdie inligting skep egter net ruimte vir verdere spekulasie.
Willem Petzer se bydrae tot hierdie debat toon dat die logiese spronge in Kriel se argumente net te groot is om te ignoreer.
As AfriForum die vertroue van sy ondersteuners vir die langtermyn wil behou, sal hy die tegniese vrae met harde feite en totale deursigtigheid moet antwoord.
Die dae van blinde lojaliteit is verby. Mense wat vir korrupsiebestryding en goeie staatsbestuur baklei, kan nie verwag dat hul eie leiers agter vae korporatiewe retoriek skuil wanneer hul eie finansies onder die vergrootglas kom nie.
Teken in om te kommentaar